Γράφει η Αθανασία Παππά*
Καλοκαίρι,ο ήλιος χτυπάει δυνατά, η θάλασσα λάμπει, και κάπου εκεί, ανάμεσα σε ένα μαγιό και ένα ποτήρι κρύο νερό, μια γυναίκα μετά τα 50 νιώθει ξαφνικά μια έξαψη να την πλημμυρίζει. Κοιτάζει γύρω της, νιώθει το πρόσωπό της να κοκκινίζει, και το πρώτο πράγμα που σκέφτεται είναι: «συγγνώμη, θα με συγχωρέσετε, ζεστάθηκα λίγο».
Γιατί, όμως, να ζητά συγγνώμη; Είναι καλοκαίρι — έχει κάθε δικαίωμα να ζεσταθεί, όπως όλοι μας. Απλώς η δική της ζέστη έρχεται από μέσα.
Μια ζέστη με δύο πηγές
Φέτος το καλοκαίρι, εκατομμύρια γυναίκες θα βιώσουν μια διπλή ζέστη: αυτή του καιρού και αυτή της εμμηνόπαυσης. Και είναι εύκολο, μέσα σε αυτή τη σύγχυση, να καταλήξουν να ζητούν συγγνώμη για κάτι που δεν χρειάζεται καθόλου δικαιολογία. Η εμμηνόπαυση δεν είναι αρρώστια ούτε αποτυχία του σώματος. Είναι μια φυσική μετάβαση, τόσο αληθινή και αναμενόμενη όσο η εφηβεία, που περνά κάθε γυναίκα που ζει αρκετά για να τη γνωρίσει.
Οι εξάψεις, οι διαταραχές ύπνου, οι αλλαγές στη διάθεση και στη μνήμη έχουν όνομα, έχουν εξήγηση, και έχουν εκατομμύρια γυναίκες να τις μοιράζονται αυτή τη στιγμή, ίσως και δίπλα σου, στην ίδια παραλία.
Από πού έρχεται η ανάγκη να απολογούμαστε
Πολλές γυναίκες μεγάλωσαν μαθαίνοντας να πιάνουν λιγότερο χώρο: να μη μιλάνε πολύ δυνατά, να μην είναι «πολύ» — πολύ συναισθηματικές, πολύ κουρασμένες, πολύ ορατές.
Η εμμηνόπαυση, με τις αλλαγές που φέρνει, μπορεί να τις κάνει να νιώθουν σαν ακόμα μία ευκαιρία να ζητήσουν συγχώρεση επειδή δεν χωράνε πια στο μικρό, βολικό κουτί που τους δόθηκε νωρίς. Αλλά αυτό το κουτί ήταν πάντα πολύ στενό — και το καλοκαίρι, με την ελευθερία που υπόσχεται, είναι η ιδανική εποχή για να το αφήσουμε πίσω.
Σκεφτείτε το: κανείς δεν ζητά συγγνώμη επειδή ιδρώνει τον Ιούλιο. Κανείς δεν απολογείται που ανοίγει το κλιματιστικό στο φούλ ή που ζητά ένα ακόμα ποτήρι παγωμένο νερό. Γιατί, λοιπόν, να ζητά συγγνώμη μια γυναίκα επειδή το σώμα της αλλάζει φάση, ακόμα κι όταν αυτή η αλλαγή συμπίπτει, ειρωνικά, με την πιο ζεστή εποχή του χρόνου;
Η κοινωνία εκπαίδευσε τις γυναίκες να ζητούν συγχώρεση. Δεν είναι τυχαίο που τόσες γυναίκες φτάνουν στα 50 με ένα αντανακλαστικό «συγγνώμη» έτοιμο στα χείλη. Από μικρές, πολλές μάθαμε ότι η ευγένεια σημαίνει να μη γίνεσαι φορτίο, ότι η θηλυκότητα σημαίνει να είσαι πάντα ήρεμη, δροσερή, χαμογελαστή — ακόμα και όταν το σώμα λέει το αντίθετο. Έτσι, μια έξαψη στη μέση μιας παρέας γίνεται αφορμή για ντροπή αντί για μια απλή, ανθρώπινη στιγμή. Μια νύχτα αϋπνίας γίνεται μυστικό που κρύβεται πίσω από τα μακιγιάζ και τα χαμόγελα της επόμενης μέρας.
Αλλά η ντροπή αυτή δεν είναι δική μας — είναι δανεική, και ήρθε η ώρα να την επιστρέψουμε εκεί που ανήκει.
Τι σημαίνει να σταματήσεις
Δεν σημαίνει σκληρότητα ή αδιαφορία για τους γύρω σου. Σημαίνει:
• Να λες «χρειάζομαι μια στιγμή στη σκιά» αντί για «συγγνώμη που είμαι έτσι σήμερα».
• Να διαλέγεις τα ρούχα, τον ρυθμό και το πρόγραμμά σου με βάση αυτό που χρειάζεται πραγματικά το σώμα σου —ελαφριά υφάσματα, περισσότερο νερό, λιγότερες υποχρεώσεις— χωρίς να το πλαισιώνεις σαν βάρος για τους άλλους.
• Να μιλάς ανοιχτά για όσα ζεις, ώστε η επόμενη γενιά γυναικών να μη νιώθει ντροπή για κάτι τόσο φυσιολογικό.
• Να απολαμβάνεις τη θάλασσα, το φως, το αργό δείπνο έξω, χωρίς να νιώθεις ότι πρέπει να «δικαιολογήσεις» το σώμα που σε πηγαίνει εκεί.
Ένα καλοκαίρι, μια νέα φάση
Τα 50 δεν είναι η αρχή της παρακμής.Είναι συχνά η αρχή μιας ειλικρίνειας που δεν είχαμε την πολυτέλεια να έχουμε νωρίτερα. Λιγότερη ανάγκη να αρέσουμε σε όλους, περισσότερη σαφήνεια για το τι θέλουμε πραγματικά, μια φωνή που δεν τρέμει όταν λέει «όχι» — ή όταν λέει «ναι, θέλω να κολυμπήσω και άλλο, ας περιμένουν όλοι».
Ας είναι λοιπόν αυτό το καλοκαίρι διαφορετικό. Ας βάλουμε το μαγιό χωρίς σκέψεις για το πώς φαίνεται το σώμα μας. Ας καθίσουμε στην παραλία μέχρι αργά, ας γελάσουμε δυνατά, ας ζητήσουμε τον ανεμιστήρα πιο κοντά χωρίς δισταγμό.
Η εμμηνόπαυση δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύψουμε πίσω από μια συγγνώμη — είναι μέρος της ιστορίας μας, και δεν χρειαζόμαστε άδεια από κανέναν για να τη ζήσουμε με το κεφάλι ψηλά, κάτω από τον ήλιο.
*Επισκέπτρια υγείας, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης
