Στο μπάσκετ όπως και στα περισσότερα αθλήματα κάθε παίκτης έχει διαφορετικό ρόλο και δεν έχουν όλοι ακριβώς τα ίδια καθήκοντα μέσα στο γήπεδο. Παρότι όλοι οι παίκτες πρέπει και να παίζουν άμυνα και επίθεση, άλλοι παίκτες δημιουργούν, άλλοι σκοράρουν, άλλοι κυρίως ασχολούνται με την άμυνα και τα ριμπάουντ.
Στο σημερινό άρθρο θα δούμε ποιες είναι οι 5 θέσεις των παικτών στο μπάσκετ, τι υποχρεώσεις έχει η κάθε θέση και πώς αυτές έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων. Με την εξέλιξη του αθλήματος προφανώς και άλλαξαν και οι ρόλοι των παικτών.
Οι βασικές θέσεις στο μπάσκετ
Οι θέσεις των μπάσκετ είναι 5 καθεμία διαφορετική για όλους τους παίκτες της πεντάδας:
1.Point Guard – Άσος
2.Shooting Guard – Δυάρι
3.Small Forward – Τρυάρι
4.Power Forward – Τεσσάρι
5.Center – Πεντάρι
Ρόλος και αρμοδιότητες κάθε θέσης
Ο ρόλος του Point Guard
Ο πλέι μέικερ ή πόιντ γκαρντ αποτελεί τον εγκέφαλο μιας ομάδας μπάσκετ. Ως ο βασικός οργανωτής, είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή του συστήματος, την καθοδήγηση των συμπαικτών του και τη σωστή κυκλοφορία της μπάλας. Η μπασκετική αντίληψη που απαιτείται για αυτήν την θέση τον κάνει αρκετά συχνά να χαρακτηρίζεται ως ο προπονητής εντός γηπέδου.
Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι ο άψογος χειρισμός της μπάλας, η ταχύτητα και η ικανότητα στην πάσα. Αν και συνήθως είναι ο πιο κοντός παίκτης, μπορεί να είναι ο σημαντικότερος παίκτης της ομάδας. Ιστορικές μορφή πλέι μέικερ ήταν ο Magic Johnson και στην σημερινή εποχή ο Chris Paul. Αν θέλετε να τσεκάρετε το μπασκετικό προγράμμα του Νέου Κλειστού τώρα που οι Vicos Falcons εξασφάλισαν τον προβιβασμό τους στην Stoiximan GBL.
Ο ρόλος του Shooting Guard
Ο shooting guard αποτελεί το κύριο επιθετικό όπλο μιας ομάδας μπάσκετ, με βασικό στόχο του το σκοράρισμα και την δημιουργία ελεύθερων σουτ για τους υπόλοιπους παίκτες της ομάδας με την επιθετική του βαρύτητα. Διακρίνεται για την αξιοπιστία στο σουτ του, σε καταστάσεις με ντρίμπλα ή και χωρίς αλλά και για την ικανότητά του να διεισδύει προς το καλάθι με εκρηκτικότητα.
Συνήθως έχει χαμηλό ύψος και αυτός από 1,85 έως 2,00 μέτρα. Ανάλογα με τις ικανότητές του, μπορεί να οργανώνει το παιχνίδι ως all-around guard αφού κι ικανότητες κάθε παίκτη διαφέρουν. Δύο ιστορικά παραδείγματα shooting guard Michael Jordan και Kobe Bryant, ενώ ένα σύγχρονο παράδειγμα είναι ο Devin Booker. Από το ελληνικό μπάσκετ εκτός από τον Νίκο Γκάλη, ένα παράδειγμα shooting guard είναι και ο γιωργός σιγάλασ.
Ο ρόλος του Small Forward
Ο small forward είναι ο συνήθως πολυδιάστατος παίκτης στο γήπεδο, αφού συνεισφέρει στα περισσότερα πράγματα στο γήπεδο. Εκτός από το σκοράρισμα, πρέπει να μαζεύει τα ριμπάουντ και συχνά παίζει άμυνα στον καλύτερο παίκτη της αντίπαλης ομάδας. Με ύψος συνήθως μεταξύ 2,00 και 2,05 μέτρων αν και στο σύγχρονο μπάσκετ αγωνίζεται σχεδόν σαν περιφερειακός έχει το μέγεθος να μπει δυναμικά στην ρακέτα.
Όταν ένα τριάρι μπορεί να καλύψει και τη θέση του πάουερ φόργουορντ, χαρακτηρίζεται απλώς ως φόργουορντ. Όσον αφορά τα καλύτερα τριάρια ο Σκότι Πίπεν ξεχωρίζει σίγουρα. Στο μπάσκετ ελλάδα ιστορικό παράδειγμα small forward είναι ο Φάνης Χριστοδούλου και σύγχρονο τριάρι ο Κώστας Παπανικολάου.
Ο ρόλος του Power Forward
Και ο power forward έχει πολλά καθήκοντα στο παρκέ. Στην άμυνα πρέπει να έχει απόλυτη συγκέντρωση αφού συμμετέχει συχνά σε καταστάσεις άμυνα σε pick and roll μετά από σκριν του αντιπάλου πάουερ φόργουορντ στον χειριστή της μπάλας. Επίσης καλό θα ήταν να αποτελεί μια δυνατή παρουσία μέσα στην ρακέτα και να απειλεί με κοψίματα από την αδύνατη πλευρά.
Ο πάουερ φόργουορντ συνήθως είναι ο δεύτερος ψηλότερος παίκτης της πεντάδας. Έτσι στην επίθεση καλείται να συμβάλει με δυνατά σκριν, τελειώματα κοντά στο καλάθι, παιχνίδι με πλάτη και στο σύγχρονο μπάσκετ όλο και περισσότερο με το σουτ από την περίμετρο. Οι επαφές με αντιπάλους παίκτες είναι πολύ συχνές και γενικά στο μπάσκετ και ακόμα συχνότερες ως πάουερ φόργουορντ.
Ο καλύτερος power forward όλων των εποχών για πολλούς θεωρείται ο Tim Duncan, ενώ ο Γιάννης Αντετοκούμπο είναι ένα σύγχρονο τεσσάρι. Δειτε τις τελευταίες δηλώσεις του Έλληνα αστέρα. Ο χαρακτηριστικότερος power forward των ελληνικών γηπέδων είναι ο Γιώργος Πρίντεζης.
Ο ρόλος του Center
Ο center αποτελεί το θεμέλιο της αμυντικής και επιθετικής λειτουργίας μιας ομάδας και την κυρίαδύναμη κάτω και από τα δύο καλάθια. Με ύψος συνήθως άνω των 2,07 μέτρων, είναι ο υψηλότερος παίκτης της ομάδας τις περισσότερες φορές, υπεύθυνος για τον έλεγχο των ριμπάουντ και τα κοψίματα.
Κύρια χαρακτηριστικά του είναι η σωματική δύναμη, ο όγκος και η αλτικότητα, στοιχεία που του επιτρέπουν να σκοράρει με ευκολία μετά από ψηλές πάσες ή επιθετικά ριμπάουντ. Ο Σακίλ Ο’Νιλ υπήρξε ίσως ο πιο κυριαρχικός center που έχει περάσει από το NBA, ενώ στην Ελλάδα ο Παναγιώτης Φασούλας αναγνωρίστηκε ως ένα κλασικό πεντάρι. Ο Nikola Jokic σήμερα παίρνει τον τίτλο του επιδραστικότερου Center στην σημερινή εποχή.
Η εξέλιξη των θέσεων στο σύγχρονο μπάσκετ
Θέσεις χωρίς όρια (positionless basketball)
Στο σημερινό μπάσκετ αρκετές ομάδες υπάρχουν πού δεν έχουν ξεκαθαρισμένες θέσεις αλλά οι παίκτες καλύπτουν τις ανάγκες της ομάδας ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους. Ουσιαστικά οι παίκτες δεν έχουν ο καθένας συγκεκριμένα καθήκοντα των παραδοσιακών θέσεων αλλά καλύπτουν διάφορες ανάγκες.
Στην πραγματικότητα οι περισσότερες ομάδες στο σύγχρονο μπάσκετ λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο για να αξιοποιήσουν τα θετικά χαρακτηριστικά των παικτών τους και να κρύψουν τις αδυναμίες τους.
Πολυμορφία παικτών
Πέρα από ότι πολλοί παίκτες συχνά είναι ικανοί να καλύψουν παραπάνω από μια θέση σε διαφορετικά σχήματα αρκετοί παίκτες δε ταιριάζουν στα παραδοσιακά στάνταρ της θέσης τους. Μπορεί να έχουν αλλά χαρακτηριστικά παραδείγματος χάρη ένα τεσσάρι που μπορεί να βάλει την μπάλα κάτω και να ντριπλάρει καλά ή έναν άσσο που να πάθει με πλάτη στην μπασκέτα.
Διαφορές μεταξύ παραδοσιακού και σύγχρονου μπάσκετ
Οι διάφορες μεταξύ παραδοσιακού και σύγχρονου μπάσκετ είναι αρκετές. Με βασικότερη την σημασία του σουτ και της ταχύτητας στο σύγχρονο μπάσκετ που δεν έχουν τόσο μεγάλο ρόλο στο παραδοσιακό μπάσκετ. Αυτό βασίζεται στις σωστότερες αποφάσεις και το καλύτερο διάβασμα του παιχνιδιού.
Το τεσσάρι και το πεντάρι πλέον απαιτείται να σουτάρουν καλά από την γραμμή των 6.75 στην Ευρώπη και των 7.25 στο NBA, ενώ εξαλείφεται το παιχνίδι με πλάτη λόγω της ταχύτητας του παιχνιδιού.
Πώς να επιλέξετε τη σωστή θέση στο μπάσκετ
Ανάλογα με το ύψος και τη φυσική κατάσταση σας η θέσεις που μπορείτε να παίξετε είναι διαφορετικές. Αν είστε κάτω από δύο μέτρα συνήθως μπορείτε να παίξετε στις θέσεις των guard δηλαδή shooting guard ή point guard. Αν είστε ψηλότερος μπορείτε να αγωνιστείτε ως forward και ανάλογα με τις ικανότητες και το στυλ παιχνιδιού σας μπορείτε να παίξετε και ως center.
Συχνές ερωτήσεις για τις θεσεις των παιχτών στο μπασκετ
Πόσες θέσεις υπάρχουν στο μπάσκετ;
Στο μπάσκετ υπάρχουν 5 θέσεις: point guard, shooting guard, small forward, power forward και center.
Ποια είναι η πιο σημαντική θέση;
Αν και δεν είναι εύκολο να πούμε ποια είναι η σημαντικότερη θέση στο μπάσκετ ο άσσος και το πεντάρι συνήθως έχουν την μεγαλύτερη επιρροή στην ομάδα τους.
Μπορεί ένας παίκτης να παίξει σε πολλές θέσεις;
Φυσικά και πολλοί παίκτες έχουν την δυνατότητα να αγωνιστούν σε πολλαπλές θέσεις και τα χαρακτηριστικά τους μπορεί να μην ταιριάζουν απόλυτα σε αυτά της φυσικής τους θέσης.
Πώς επιλέγεται η θέση ενός παίκτη;
Με βάση τον σωματότυπο του και ακόμα περισσότερο τον ρόλο του στο παρκέ.
Το μπάσκετ εξελίσσεται συνεχώς και μαζί του αλλάζουν και οι ρόλοι των παικτών μέσα στο γήπεδο. Από τον παραδοσιακό διαχωρισμό των θέσεων μέχρι το σύγχρονο positionless basketball, η κατανόηση των θέσεων βοηθά κάθε φίλαθλο να απολαμβάνει περισσότερο το παιχνίδι και να αντιλαμβάνεται καλύτερα τις τακτικές των ομάδων. Το ίδιο άλλωστε συμβαίνει και σε άλλα αθλήματα υψηλού επιπέδου όπως το ποδόσφαιρο γυναικών, έτσι και στο μπάσκετ η ταχύτητα, η τεχνική και η προσαρμοστικότητα των αθλητών παίζουν πλέον καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία μιας ομάδας.
