Ένα συνολικό σχέδιο για την αναμόρφωση της δημόσιας εκπαίδευσης παρουσίασε την Δευτέρα (20.07.2026) ο τομέας Παιδείας της ΕΛΑΣ (Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης) του Αλέξη Τσίπρα, με βασικούς άξονες την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, την αναβάθμιση του Λυκείου και του απολυτηρίου, την ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης, τη στήριξη των εκπαιδευτικών, τη διαμόρφωση ενός συμπεριληπτικού σχολείου και τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Η Ιωάννα Λαλιώτου τόνισε ότι η Παιδεία «δεν είναι ένα ακόμη κεφάλαιο στον πολιτικό διάλογο, αλλά η ίδια η υπόθεση του μέλλοντος του τόπου», επισημαίνοντας το οικονομικό και ψυχολογικό βάρος που προκαλεί στις οικογένειες το σημερινό εξεταστικό σύστημα. Όπως ανέφερε το στέλεχος της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, το Λύκειο έχει μετατραπεί σε «προθάλαμο φροντιστηρίου», ενώ οι μαθητές εξαντλούνται σε μία διαδικασία που δεν αξιολογεί ουσιαστικά τη γνώση.
«Αυτό που ζούμε σήμερα στο Λύκειο δεν είναι εκπαίδευση. Είναι ένας αγώνας δρόμου με εμπόδια, όπου το ζητούμενο δεν είναι η γνώση, αλλά η αντοχή στην πίεση», σημείωσε η Ιώαννα Λαλιώτου.
Κατάργηση των Πανελλαδικών και νέο Απολυτήριο
Η πρώτη και κεντρική παρέμβαση προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των Πανελλαδικών ως υποχρεωτικού μηχανισμού εισαγωγής για όλους.
Στα πανεπιστημιακά τμήματα όπου οι διαθέσιμες θέσεις επαρκούν, η εισαγωγή θα γίνεται μόνο με το απολυτήριο. Όπου η ζήτηση είναι μεγαλύτερη, θα διατηρηθεί μεταβατικά διαδικασία βαθμολογικής κατάταξης.
Τελικός στόχος είναι η εισαγωγή στα ΑΕΙ να γίνεται με βάση ένα αναβαθμισμένο και αδιάβλητο απολυτήριο της Γ΄ Λυκείου, χωρίς πρόσθετες εξετάσεις.
«Δώδεκα χρόνια μάθησης δεν μπορεί να κρίνονται σε τρεις ώρες τυποποιημένων ασκήσεων», υπογράμμισε η Ιώννα Λαλιώτου.
Το νέο Λύκειο θα προβλέπει κατάργηση των κατευθύνσεων στην Α΄ και Β΄ τάξη, μικρότερα τμήματα, περισσότερη εμβάθυνση στη Γ΄ Λυκείου, διδασκαλία των ειδικών μαθημάτων και έμφαση στην κριτική σκέψη, στις ερευνητικές εργασίες και στην αναγνώριση της παραπληροφόρησης.
Διετή προγράμματα τεχνικής εκπαίδευσης στα ΑΕΙ
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δημιουργία διετών προγραμμάτων τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης στα πανεπιστήμια.
Οι απόφοιτοι ΕΠΑΛ θα εισάγονται χωρίς εξετάσεις, ενώ δυνατότητα συμμετοχής θα έχουν και απόφοιτοι ΓΕΛ. Το πτυχίο θα αντιστοιχεί στο Επίπεδο 5 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων και θα αποτελεί ταυτόχρονα άδεια άσκησης επαγγέλματος.
«Δεν είναι σωστό να λέμε ότι δεν είναι όλα τα παιδιά για το Πανεπιστήμιο. Όλοι οι νέοι χρειάζονται εκπαίδευση», ανέφερε η Ιωάννα Λαλιώτου.
ΕΛΑΣ: Αλλαγές στα δημόσια πανεπιστήμια
Για την ανώτατη εκπαίδευση προτείνονται η κατάργηση των Συμβουλίων Διοίκησης, η επαναφορά της άμεσης εκλογής των πρυτανικών αρχών από την πανεπιστημιακή κοινότητα και η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Συγκλήτου.
Για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η θέση της ΕΛΑΣ είναι ότι δεν θα καταργηθούν, αλλά θα λειτουργήσουν με αυστηρότερα ακαδημαϊκά και θεσμικά κριτήρια.
«Δεν θα επιτρέψουμε στη χώρα να γίνει El Dorado πανεπιστημιακής παραπαιδείας», τόνισε η εισηγήτρια.
Ειδικό μισθολόγιο και θεσμική προστασία εκπαιδευτικών
Η τέταρτη παρέμβαση προβλέπει ένταξη των εκπαιδευτικών σε ειδικό μισθολόγιο, αυξημένες αποδοχές και πρόσθετα κίνητρα για όσους υπηρετούν σε δυσπρόσιτες ή τουριστικές περιοχές με υψηλό κόστος στέγασης.
Παράλληλα, προτείνεται θεσμική και νομική προστασία από αυθαιρεσίες, καθώς και συνεχής επιμόρφωση.
«Θέλουμε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να ζουν από τον μισθό τους με αξιοπρέπεια», υπογράμμισε η Ιωάννα Λαλιώτου.
Κασσιανός: «Το σχολείο χρειάζεται Σχολική Ειρήνη»
Την πέμπτη παρέμβαση παρουσίασε ο αναπληρωτής τομεάρχης Παιδείας Παναγής Κασσιανός, θέτοντας ως κεντρικό στόχο τη «Σχολική Ειρήνη», δηλαδή ένα κλίμα ηρεμίας, συνεργασίας και δημοκρατικού διαλόγου.
«Δεν μας αξίζει ένα σχολείο αυταρχικό και γραφειοκρατικό. Μας αξίζει ένα σχολείο δημοκρατικό και ενταξιακό», ανέφερε.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν:
- μονάδες νομικής στήριξης εκπαιδευτικών σε κάθε Διεύθυνση Εκπαίδευσης,
- ουσιαστική και διαρκή επιμόρφωση,
- επανασύσταση των ΠΕ.Κ.Ε.Σ.,
- παύση των πειθαρχικών διώξεων που συνδέονται με την αξιολόγηση,
- μείωση των μαθητών ανά τμήμα,
- αναβάθμιση των σχολικών υποδομών.
Ο Παναγής Κασσιανός πρότεινε ανώτατο όριο 20 μαθητών σε Νηπιαγωγείο και Δημοτικό και 22 σε Γυμνάσιο και Λύκειο.
Η «+1» παρέμβαση για τα παιδιά με αναπηρία
Η τελευταία παρέμβαση αφορά τη διασφάλιση του δικαιώματος φοίτησης και ουσιαστικής υποστήριξης των παιδιών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Προβλέπεται η σταδιακή στελέχωση όλων των σχολείων με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και η πιλοτική τοποθέτηση λογοθεραπευτών και εργοθεραπευτών στα νηπιαγωγεία.
Παράλληλα, προτείνεται αναμόρφωση των Τμημάτων Ένταξης και της Παράλληλης Στήριξης, αναβάθμιση των ειδικών σχολείων και ενίσχυση των προγραμμάτων συνεκπαίδευσης.
Κεντρικό μήνυμα των δύο εισηγήσεων ήταν ότι η αλλαγή του εξεταστικού συστήματος πρέπει να συνοδευτεί από ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου σχολείου, των εκπαιδευτικών και της ισότιμης πρόσβασης όλων των παιδιών στη μόρφωση.
