Αύριο Κυριακή, και ώρα 8 μ.μ. θα δοθεί επιστημονική διάλεξη στο αμφιθέατρο του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Γεωργίου Καρτάλη 72 – Ροζού, πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο), που οργανώνεται από την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος της πόλης μας, στη σειρά των ομιλιών «Αστρονομία για όλους».
Το θέμα της διάλεξης θα είναι: «Η Αρχαία Αιγυπτιακή Αστρονομία ως Πρωτο-Επιστήμη των Αιγυπτίων: Από την Ηλιακή Επιτολή του Σειρίου μέχρι τους Δεκανούς και τον Προσανατολισμό των Πυραμίδων» και θα το αναπτύξει η κυρία Αλίκη Μαραβέλια, Δρ. Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δρ. Αιγυπτιολογίας του Πανεπιστημίου της Limoges – Γαλλίας, και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Αιγυπτιολογίας.
Με τρόπο περιληπτικό και γλαφυρό η ομιλήτρια θα παρουσιάσει το πολύ ενδιαφέρον ζήτημα της ανάπτυξης και εξέλιξης της Αστρονομίας στην αρχαία χώρα του Νείλου. Οι Αιγύπτιοι συνέδεαν τις αέναες περιοδικότητες του στερεώματος και τις «επιφάνειες» των ουρανίων σωμάτων με την επάνοδο στην ζωή και με την ανάσταση των νεκρών· ήδη από την εποχή του Αρχαίου Βασιλείου οι γνώσεις τους ήταν επαρκείς, ώστε να προσανατολίζουν τις πυραμίδες τους με τρόπο ιδιαιτέρως ακριβή.
Από την εποχή του Μέσου Βασιλείου ανέπτυξαν το σύστημα των 36 δεκανών, δηλαδή των ωριαίων «αστερισμών», των οποίων, η ανατολή, η μεσουράνηση και η δύση αποτελούσε βασικό εργαλείο για την μέτρηση του χρόνου κατά την διάρκεια της νύκτας. Από την εποχή του Νέου Βασιλείου χρονολογούνται οι αρχαιότερες κλεψύδρες, αλλά και οι αρχαιότερες αστρονομικές οροφές τάφων ορισμένων φαραώ και ευγενών.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι η σοφία των αρχαίων Αιγυπτίων εμπλούτισε ακόμη και τα ιερά τους κείμενα με πολλά αστρονομικά στοιχεία, ο αλληγορικός συμβολισμός των οποίων περιγράφει θαυμάσια τα κυριότερα αστρονομικά φαινόμενα μέσω μεταφορών και παρομοιώσεων, που προσιδιάζουν στο βαθύ μεταφυσικό συναίσθημα των συγγραφέων τους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της αρχαίας αιγυπτιακής ιστορίας το ημερολόγιο και το αιγυπτιακό έτος (~ 360 + 5 επαγόμενες ημέρες = 365 ημέρες), βασίζεται στην φαινομενική «διαμάχη» μεταξύ του τελείου ή σωθιακού έτους και του ατελούς ή πολιτικού έτους, η αρχή του οποίου συνέπιπτε με την ηλιακή επιτολή του Σειρίου. Το γεγονός ότι το σημερινό ημερολόγιο έχει περίπου 365 ημέρες το χρωστάμε στους αρχαίους Αιγυπτίους ιερείς-αστρονόμους (τους ωρολόγους).
Η διάλεξη, η οποία θα διαρκέσει τουλάχιστον μία ώρα, θα εμπλουτισθεί με ολιγόλεπτες προβολές εποπτικών ταινιών, ενώ στο τέλος το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ταινία μικρού μήκους για τον περίφημο ναό της θεάς Αθώρ στην αρχαία Τέντυριν (Dendarah) και τις μοναδικές αστρονομικές οροφές του, που χρονολογούνται από την Πτολεμαϊκή Περίοδο (50 π.Χ.).
