Το γεγονός ότι η συμφωνία αμυντικής συνδρομής Ελλάδας – Γαλλίας, σε συνδυασμό με την επικείμενη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες που θα έχει πενταετή ορίζοντα, αλλάζουν τα δεδομένα και αναβαθμίζουν τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας, αναβαθμίζοντας παράλληλα τις Ένοπλες Δυνάμεις της, επισήμανε ο Βαγγέλης Χωραφάς Δρ. Πολιτικών Επιστημών και διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής Geoeurope.org, που μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημ. Καρεκλίδη.
Η συμφωνία Αμυντικής Συνδρομής Ελλάδας – Γαλλίας αποτελεί μία εγκαθίδρυση στρατηγικής εταιρικής σχέσης για την άμυνα και την ασφάλεια και προφανώς όταν υλοποιηθεί πλήρως, η χώρα μας θα έχει αρκετά πολλαπλά οφέλη, ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Χωραφά, δεν είναι τόσο πολύ το θέμα της απόκτησης νέων πλοίων, αλλά είναι το γενικότερο πολιτικό θέμα της συμφωνίας. “Βεβαίως και τα θέματα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων είναι πάρα πολύ σημαντικά, όπως τα Rafale, οι φρεγάτες και πιθανότατα οι κορβέτες που θα έρθουν, σίγουρα αναβαθμίζουν τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, που πηγαίνουν σε ένα άλλο επίπεδο, αλλά σε όλα αυτά πάντα, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το πολιτικό σκέλος”, τόνισε ο Δρ. Πολιτικών Επιστημών.
Ο ίδιος τόνισε ότι συνολικά αν το δει κανείς, με τη λειτουργία αυτής της συμφωνίας, η Ελληνική αποτροπή αυξάνεται σημαντικά, γιατί η συμφωνία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για την Ελλάδα, ενώ ταυτόχρονα αναβαθμίζει και τη γεωστρατηγική σημασία της χώρας μας. Εξήγησε δε, ότι για να λειτουργήσει καλύτερα η αποτροπή και να ανέβει το γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό βάρος της χώρας, θα πρέπει η πολιτική τάξη της χώρας να μπορέσει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, γιατί αν παραμείνει στις νοοτροπίες που υπάρχουν μέχρι σήμερα, τα θετικά αυτής της συμφωνίας μειώνονται.
Νέες ισορροπίες στη Μεσόγειο
Ο διευθυντής της Geoeurope.org, τόνισε ότι τα νέα δεδομένα είναι ότι οι ΗΠΑ φαίνεται ότι αποχωρούν από την περιοχή της Μεσογείου, ανοίγεται ένας νέος χώρος κινήσεων στη Γαλλία, αλλά αυτός ο χώρος κινήσεων δεν είναι απεριόριστος, πάντα μέσα στα πλαίσια της δυτικής συμμαχίας, διαμορφώνονται δηλαδή νέες ισορροπίες στη Μεσόγειο.
Από κει και πέρα υπάρχει το θέμα ότι αναμένουμε τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσα στον Οκτώβριο, που ο πρωθυπουργός και το State Department τόνισαν ότι θα είναι πενταετής, άρα η Ελλάδα αποκτά έναν άλλο ρόλο μέσα στους δυτικούς σχεδιασμούς, τόνισε ο κ. Χωραφάς.
Όπως ανέφερε, σε κάθε περίπτωση, στους αμερικανικούς σχεδιασμούς, η Ελλάδα αποκτά έναν ειδικότερο ρόλο, μιας βάσης εφεδρείας, για τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις, υπάρχει μία συζήτηση ότι θα αυξηθούν οι χώροι στην Ελλάδα που θα μπορούν να δραστηριοποιούνται οι Αμερικανικές δυνάμεις που ήδη στην περιοχή της Μαγνησίας δραστηριοποιούνται στο Στεφανοβίκειο, που είναι ένα “δίδυμο” βάσεων με τη Λάρισα.
Σύμφωνα με τον κ. Χωραφά, οι βάσεις σε Μαγνησία και Λάρισα θα διατηρηθούν, η Αλεξανδρούπολη και η Σούδα, θεωρούνται ως “κλειδωμένες” περιοχές, υπάρχει μια διαφωνία για τη Σκύρο και μένουν μια σειρά άλλων περιοχών, στις οποίες οι Αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να σταθμεύουν, με κάποιο rotation.
“Καταλαβαίνει κάποιος ότι θα υπάρξουν δυνατότητες από τη μία να δοθούν προνόμια ελλιμενισμού σε διάφορα σημεία της χώρας στο Γαλλικό ναυτικό, απλά αυξάνει και η Αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα. Θα λέγαμε ότι τα πράγματα αλλάζουν και τα νέα αυτά δεδομένα χρειάζονται άλλου είδους διαχειρίσεις”, επισήμανε.
Να προσαρμοστεί και το ΝΑΤΟ
Ο Δρ. Πολιτικών Επιστημών επισήμανε ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να προσαρμοστεί και αυτό στα νέα δεδομένα. Μέχρι τώρα η εικόνα που είχαμε είναι ότι ήταν ένας γενικός οργανισμός σε μία ενιαία πολιτική. Ξαφνικά δύο χώρες μέσα στο ΝΑΤΟ (Ελλάδα και Γαλλία), αποφασίζουν να συνάψουν αμυντική συμφωνία, κάτι που είναι πρωτόγνωρο σε επίπεδο συμμαχίας και σε επίπεδο ΕΕ.
Όπως είπε υπήρχε το προηγούμενο της Συμμαχίας Κύπρου – Γαλλίας, αλλά η Κύπρος δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ και πρόσθεσε ότι το θέμα της αμυντικής συμφωνίας δύο χωρών μελών του ΝΑΤΟ, πρέπει να απασχολήσει και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακόμη ανέφερε ότι το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε μία θέση που καταλαβαίνει ότι η σημασία που δίνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι στην περιοχή του Ειρηνικού και όχι του Ατλαντικού, επομένως θα πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτά τα νέα δεδομένα.
“Θα λέγαμε ότι οι κινήσεις για συμφωνίες τύπου Ελλάδας και Γαλλίας, δημιουργούν στο ΝΑΤΟ θέματα απάντησης-αντιμετώπισης. Μέχρι σήμερα το ΝΑΤΟ αντιμετώπιζε το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτή η σύγκρουση υπήρξε το 74, πολεμήσαμε στην Κύπρο εμείς ως Ελλάδα και η Τουρκία απέναντι. Το ΝΑΤΟ τα μπάλωσε τότε, δεν έγινε τίποτα, βρήκε έναν τρόπο να επεμβαίνει ως διαμεσολαβητής κλπ.
Τώρα όμως δημιουργείται ένα δεδομένο που λέει ότι και τρίτη χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, μπορεί να εμπλακεί στην Ελληνοτουρκική σύγκρουση, αν υπάρξει. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο το ΝΑΤΟ πρέπει να προσαρμοστεί, διότι η Γαλλία δεν είναι μία οποιαδήποτε τρίτη χώρα, και να βρει τρόπους να μη φτάνει η διένεξη Ελλάδας και Τουρκίας στα όρια της σύγκρουσης. Για να το κάνει όμως αυτό το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να απευθύνεται μονίμως προς την Ελλάδα για να συγκρατηθεί, θα πρέπει να μπορεί να απευθύνεται και να κάνει μερική ανάσχεση και της Τουρκίας”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χωραφάς.
Για το θέμα των εξοπλισμών, για μία χώρα σαν την Ελλάδα που είναι μικρή και δεν έχει μεγάλες Ένοπλες Δυνάμεις και μεγάλη αγορά για να απορροφηθούν προϊόντα από την Ελληνική αμυντική Βιομηχανία, είναι κάτι δεδομένο και θα πρέπει να καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της, δυστυχώς από το εξωτερικό.
Από την άλλη ο κ. Χωραφάς ανέφερε ότι αυτό που σίγουρα έχουμε στο χέρι μας με αυτή τη συμφωνία – εφόσον δουλέψουμε εντατικά πάνω σ΄αυτό – είναι ότι πλέον το άρθρο 42.7 της συνθήκες της ΕΕ, που είναι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, δεν θα γίνεται με τους όρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όροι διαδικαστικοί, αργοί και αναποτελεσματικοί). Η Γαλλία όταν ενεργοποίησε αυτό το άρθρο στις 15 Νοεμβρίου 2015, όταν δέχτηκε τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο έδαφός της, η πρώτη απάντηση ήρθε στις 2 Δεκεμβρίου 2015, από την πλευρά της Μεγάλης Βρετανίας, ότι θα συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις, ενώ η Ελλάδα δεν είχε συνδράμει στη Γαλλία και ήταν από τις χώρες που παρείχαν μόνο πληροφορίες, από το σύστημα κοινών πληροφοριών.
“Όταν θέλουν όλοι πάνω από 2-3 εβδομάδες, για να αποφασίσουν αν θα συνδράμουν, τι θα στείλουν και πώς μπορούν να βοηθήσουν, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα στο ενδεχόμενο μιας ελληνοτουρκικής σύρραξης και οι χρόνοι δεν είναι μαζί μας.
Αυτό σημαίνει ότι αυτή τη συμφωνία, αν τη δουλέψουμε καλά από την πλευρά μας, αυτού του είδους οι συνδρομές από την πλευρά της Γαλλίας, θα γίνουν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και μπορεί να είναι πολύ συγκεκριμένες, στο τι θα γίνει, όπως αεροπορική κάλυψη, παροχή πληροφοριών, ενεργοποίηση δορυφόρων, δυνατότητα προμήθειας στρατιωτικού υλικού σε γρήγορο χρόνο και μία σειρά τέτοιες ενέργειες, που αν είχαμε αφήσει να λειτουργήσει το άρθρο 42.7, όπως είναι τώρα, οι ενέργειες αυτές δεν θα γινόταν ποτέ”, σημείωσε ο διευθυντής της Geoeurope.org.
Αναφερόμενος στις εκλογές στη Γερμανία, ο κ. Χωραφάς τόνισε ότι από τον σχηματισμό της κυβέρνησης συνασπισμού, που είναι το επικρατέστερο σενάριο, εξαρτάται από την πολιτική που θα ακολουθήσει η Γερμανία στο θέμα της παράδοσης εξοπλιστικού υλικού προς την Τουρκία και εκτίμησε ότι αυτό που θα πρέπει να περιμένουμε, είναι ότι αλλαγές θα έχουμε, αλλά κανείς δεν ξέρει αν θα είναι επαρκής ή αν θα είναι αλλαγή τακτικού χαρακτήρα σε κάποια θέματα και κατέληξε ότι δεν πρέπει να έχουμε υψηλές προσδοκίες.
Για το ενεργειακό ζήτημα
Τέλος, αναφέρθηκε στα γεωπολιτικά παιχνίδια που γίνονται με αφορμή το ενεργειακό ζήτημα, λέγοντας ότι αν αυτή η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου σε παγκόσμια κλίμακα, συνεχιστεί για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, το Ισραήλ και η Αίγυπτος θα πρέπει να ξανασκεφτούν τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τους υδρογονάνθρακες που ξέρουν ότι έχουν και ίσως να ξαναμπεί στο τραπέζι με πιθανόν βιώσιμους όρους, και ο αγωγός East Med και όλα αυτά είναι ανοιχτά θέματα για το επόμενο διάστημα.
Ο κ. Χωραφάς υπενθύμισε ότι στην ομιλία του πρωθυπουργού στον ΟΗΕ, αναφέρθηκε σε μία συνεργασία με την Τουρκία, όχι στα θέματα υδρογονανθράκων, αλλά στα θέματα κλιματικής αλλαγής και επίσης ανέφερε ότι πριν από λίγο καιρό η αμερικανική πλευρά, μέσω του πρέσβη στη Ελλάδα κ. Πάιατ, έκανε ξεκάθαρο ότι το μέλλον των ελληνικών υδρογονανθράκων, στο οποίο εμπλέκεται και η Γαλλική Total, δεν θα εξαρτηθεί από το τι θα θέλουν διάφορα κράτη, αλλά από την παγκόσμια αγορά.
Όπως είπε, το φυσικό αέριο στο βαθμό που είναι οικονομικά βιώσιμη η εξόρυξη του, θα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στο ενεργειακό μείγμα που χρησιμοποιεί Ευρώπη. Στην Ελλάδα, τόνισε, έχουμε εξελίξεις αυτά τα θέματα, μια αναδιοργάνωση του σταθμού μεταφόρτωσης και επεξεγρασίας Ρεβυθούσας, περιμένουμε τον σταθμό επεξεργασίας που θα γίνει στην Αλεξανδρούπολη τα επόμενα χρόνια. Σε αυτούς τους δύο σταθμούς οι Αμερικανοί φιλοδοξούν ότι μπορούν να φέρουν σχιστολιθικό φυσικό αέριο για να εφοδιάσουν την Ευρώπη, υπογράφηκε πριν λίγο καιρό ο αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας και επίσης λειτουργεί ο αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας.
“Άρα η Ελλάδα μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο αυτό σημαίνει ότι ο καθένας πρέπει να τη βλέπει μ΄σα από μια διπλή οπτική μέσα από έναν ενεργειακό και γεωστρατηγικό κόμβο”, ανέφερε ο Δρ. Πολιτικών Επιστημών.
