Θετικά μηνύματα, προβληματισμοί και χρήσιμα συμπεράσματα προέκυψαν κατά τη διάρκεια της εποικοδομητικής Ημερίδας με θέμα: «Σχέδιο Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Νέο Πλαίσιο Εποπτείας και Πειθαρχικό Δίκαιο Αιρετών» που συνδιοργάνωσαν η ΠΕΔ Θεσσαλίας, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι Λάρισας, Βόλου, Τρικάλων, Καρδίτσας και ο Δήμος Νοτίου Πηλίου την Κυριακή 10 Μαΐου 2026 στο Μουσείο Λαϊκής Ιστορίας και Τέχνης «Κ. Λιάπης» – Αρχοντικό Τζωρτζέικο, στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας.
Η Ημερίδα διοργανώθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου του νέου Ν/Σ για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το Πειθαρχικό Δίκαιο των Αιρετών που είναι στο στάδιο διαβούλευσης με τους αρμόδιους φορείς.
Ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου Μιχάλης Μιτζικός ανέλυσε το νέο καθεστώς εποπτείας και πειθαρχικού ελέγχου αιρετών και τόνισε ότι η θεσμική επίπτωση των ρυθμίσεων είναι ιδιαίτερα σοβαρή.
«Σύμφωνα με το μέχρι σήμερα κοινοποιηθέν σχέδιο νόμου πλέον δεν προβλέπεται η υποχρεωτική εκπροσώπηση της ΠΕΔ στο Πειθαρχικό Συμβούλιο κι αυτό αποτελεί μεγάλο θεσμικό ατόπημα, μια θεσμική οπισθοδρόμηση», επισήμανε χαρακτηριστικά.
Η Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου Έρτζη Χρυσοχού -μεταξύ άλλων είπε: «Σήμερα Δήμοι και Περιφέρεια καλούνται να διαχειριστούν κρίσεις, κοινωνικές πιέσεις, ζητήματα καθημερινότητας, περιβαλλοντικές προκλήσεις, ακόμη και πεδία όπου η κεντρική διοίκηση του κράτους αδυνατεί πολλές φορές να ανταποκριθεί άμεσα. Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς διοικητικό επίπεδο είναι χώρος δημοκρατικής εγγύτητας». Η ίδια μάλιστα διερωτήθηκε: «Πώς διασφαλίζουμε ότι ο έλεγχος νομιμότητας παραμένει έλεγχος νομιμότητας; Πώς προστατεύουμε τη διαφάνεια χωρίς να ακυρώνουμε την αυτοτέλεια, πώς ενισχύουμε τη λογοδοσία χωρίς να υπονομεύουμε τη λαϊκή εντολή των δημοκρατικών κοινωνιών;»
Η κα Χρυσοχού επισήμανε ότι «σε περιόδους έντασης είναι εύκολο να υιοθετούμε απόλυτες αναγνώσεις, είτε ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να λειτουργεί ανεξέλεγκτα είτε ότι κάθε κρατική παρέμβαση είναι αυτονόητα θεμιτή. Η συνταγματική τάξη όμως δεν λειτουργεί με απόλυτους όρους αλλά με ισορροπίας, εγγυήσεις και θεσμικά αντίβαρα. Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι αυτή: να διαφυλάξουμε τη νομιμότητα και την αυτοδιοικητική ελευθερία, όχι το ένα σε βάρος του άλλου, αλλά και τα δύο μαζί όπως επιτάσσει το Σύνταγμα και απαιτεί μία ώριμη δημοκρατία».
Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας Τρύφων Τσάτσαρος έκανε λόγο για μία βαθιά τομή στη λειτουργία των ΟΤΑ και τον πειθαρχικό έλεγχο των αιρετών και χαρακτήρισε την Ημερίδα όχι διεκπεραιωτικού χαρακτήρα, αλλά εξόχως ουσιαστική και πρόσθεσε: «Μέγα ζητούμενο δεν μπορεί να είναι από τη ναι μεν διασφάλιση της νομιμότητας και της λογοδοσίας στους ΟΤΑ χωρίς αυτό επουδενί να σημαίνει υποχώρηση των απαραιτήτων θεσμικών εγγυήσεων που πάντα είναι μία στόχευση από την οποία δεν πρέπει να αποκλίνουμε».
Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καρδίτσας Γεώργιος Βλάχος αναφέρθηκε στο θέμα που αφορά στη γενικότερη ακεραιότητα του συστήματος Δημόσιας Διοίκησης, η οποία είναι συνυφασμένη με την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και αποτελεί βασικό παράγοντα για τη χρηστή διακυβέρνηση σε ένα ευνομούμενο κράτος όπως και στα πλαίσια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τέλος έθεσε το ερώτημα αν όντως χρειάζεται Πειθαρχικό Δίκαιο των Αιρετών δεδομένου ότι δεν υπάρχει Πειθαρχικό Δίκαιο Βουλευτών και Υπουργών.
Το μέλος του ΔΣ της ΠΕΔ Θεσσαλίας, Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Λαρισαίων Ανδρέας Ανδριτσόπουλος, που εκπροσώπησε τον πρόεδρο της ΠΕΔ Θεσσαλίας Νικόλαο Σακκά, – μεταξύ άλλων- τόνισε: «Η επιτυχία του νέου Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα κριθεί από το κατά πόσο θα ενισχύσει τη λειτουργική επάρκεια, τη δημοκρατική νομιμοποίηση και τον αναπτυξιακό ρόλο των Δήμων. Παρά ταύτα από τη μελέτη του σχεδίου νόμου προκύπτουν ορισμένα ζητήματα που κατά την άποψή μας χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας και βελτίωσης. Ένα τέτοιο και μάλιστα πολύ κρίσιμο είναι οι μεταβολές που επέρχονται στο καθεστώς εποπτείας και πειθαρχικού ελέγχου, αργίας, έκπτωσης και παύσης των αιρετών οργάνων του Δήμου. Η θεσμική επίπτωση αυτών των ρυθμίσεων είναι ιδιαιτέρως σοβαρή και καθίσταται αναγκαία η εισαγωγή πρόσθετων φίλτρων ελέγχου ώστε να διασφαλιστεί η ισορροπία μεταξύ της κρατικής εποπτείας και της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Ο Δρ. Βασίλης Γ. Τζέμος, Αν. Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Οικονομικών Θεσμών Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων μίλησε για το Σύνταγμα, τη Δικαιοπολιτική και το Νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επισήμανε: «Η κυβέρνηση δεν έχει κανέναν λόγο στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων. Αυτό είναι η δημοκρατική νομιμοποίηση των αιρετών. Στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων το κράτος δεν έχει καμία αποφασιστική ιδιότητα. Το κράτος έχει τον έλεγχο νομιμότητας. Αυτός πρέπει να προβλέπεται ρητά. Όμως αυτός ο έλεγχος νομιμότητας δεν μπορεί να εξοκείλει σε έλεγχο σκοπιμότητας” και πρόσθεσε πως ρόλος του Κώδικα είναι να μοιράσει με καθαρό και σαφή τρόπο τις αρμοδιότητες Δήμου και Περιφέρειας. Το Σύνταγμα λέει ότι όταν μεταφέρεται κάποια αρμοδιότητα πρέπει να μεταφέρεις και τους πόρους. Κρίσιμα ζητήματα για να μεταφέρεις αρμοδιότητες χρειάζονται υποδομές άνθρωποι και τεχνογνωσία. Η οικονομική αυτοτέλεια κατοχυρώνεται και κλειδώνεται. Αφήνουν τη δυνατότητα στον νομοθέτη να δώσει κάποιες ιδιότητες κρατικές ή περιφερειακές δεν το αποκλείει το Σύνταγμα. Αποκλείει όμως τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων στο Κράτος.»
Για την Εποπτεία και του Πειθαρχικό Δίκαιο κ. Τζέμος είπε -μεταξύ άλλων- πως υπάρχει ανάγκη τήρησης της νομιμότητας και σεβασμού της δημοκρατικής νομιμοποίησης ώστε ο έλεγχος στην τήρηση της νομιμότητας να είναι οριακός και να εστιάζει στα σημαντικά ζητήματα.
Ο Αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Τρικάλων Γεώργιος Σουρλής για τις πειθαρχικές διώξεις σημείωσε πως δεν αρκεί η υποκειμενική υπόσταση αλλά θα πρέπει να υπάρχει σοβαρή παρανομία. «Δεν μπορούμε να ασχολούμαστε με τα απλά, έτσι χάνουμε τα μεγάλα σκάνδαλα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου Μιχάλης Μιτζικός, τόνισε ότι οι Αιρετοί δεν χρειάζονται εποπτεία, όπως οι Βουλευτές και κατά κανόνα Υπουργοί . «Είμαστε εκλεγμένοι Αιρετοί απευθείας από τον λαό. Διασύρονται Δήμαρχοι με όλη αυτή την πειθαρχική βάσανο. Δίνουμε βάρος στον έλεγχο και όχι στις λύσεις για το πώς θα γίνει αποτελεσματική η Αυτοδιοίκηση, έτσι την αποδυναμώνουμε. Είναι μη αποδεκτό να μην υπάρχει εκπρόσωπος στο |Πειθαρχικό Συμβούλιο. Είναι θεσμική προσβολή. Να υπάρχουν δύο Αιρετοί στο πενταμελές Πειθαρχικό Συμβούλιο», τόνισε ο κ. Μιτζικός.
Επίσης, ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου χαρακτήρισε σημαντικό θέμα την υποστελέχωση των ΟΤΑ, καθώς και την πολυνομία, ενώ υπογράμμισε πως πρέπει να επικρατήσει η αρχή της επιείκειας και της θεραπείας, όταν δεν υπάρχει ζημία για τον Δήμο, στις διοικητικές υποθέσεις.
Ο Δρ. Αναστάσιος Αναστασίου, Επιθεωρητής Ελεγκτής Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και μέλος του Δ.Σ. Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων αναφέρθηκε στον ρόλο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) και στην τήρηση της Νομιμότητας των Αιρετών κατά την εκτέλεση των θεσμοθετημένων αρμοδιοτήτων τους και χαρακτηριστικά ανέφερε -μεταξύ άλλων- πως έχουν μειωθεί οι περιπτώσεις ΟΤΑ που αποτελούν αντικείμενο ελεγκτικής διαδικασίας.
Ο Δήμαρχος Λαρισαίων και μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ Αθανάσιος Μαμάκος ανέφερε πως η συζήτηση για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης οφείλει να είναι πρώτα απ’ όλα πολιτική και θεσμική, για το πως αντιλαμβανόμαστε γενικότερα το ρόλο των δήμων, των περιφερειών. «Το ζήτημα είναι πως αντιλαμβανόμαστε την Αυτοδιοίκηση και τι Αυτοδιοίκηση θέλουμε: εξαρτημένη και φοβική ή μία Αυτοδιοίκηση με αυτοτέλεια και δυνατότητα να δίνει λύσεις. Ερχόμαστε σε εποχή να πάρουμε πρωτοβουλίες που να είναι χρήσιμες. Ποιο είναι στο πλαίσιο στο οποίο λειτουργούμε. Οι δήμοι δεν είναι απλά διαχειριστικοί οργανισμοί. Είναι ο θεσμός που ο πολίτης έχει άμεση πρόσβαση. Ο πολίτης θέλει να πάει να πει το πρόβλημά του. Επιχειρείται για πρώτη φορά με αυτόν τον κώδικα η συγκέντρωση, κωδικοποίηση, συστηματοποίηση ενός κατακερματισμένου νομικού πλαισίου. Μαζεύονται πάνω από 1.500 νομοθετήματα διάσπαρτα που μας πάνε 100 χρόνια πίσω. Ο Κώδικας έχει τα θετικά και τα αρνητικά του».
Ο κ. Μαμάκος ανακοίνωσε ότι επίκειται βελτίωση του σχεδίου και πως αναμένεται να προβλέπει εκπροσώπους της οικείας ΠΕΔ στα Πειθαρχικά Συμβούλια.
«Όταν οι απόψεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. εκφράζονται μέσω ΠΕΔ και ΚΕΔΕ εισακούονται από τη Κεντρική Διοίκηση και είναι αξιέπαινο και προφανώς προς τη σωστή κατεύθυνση», επισήμανε.
Τέλος τόνισε πως η ΚΕΔΕ εκφράζει επιφυλάξεις ότι «ο νέος Κώδικας δεν πρέπει να αποτελέσει μία απλή τεχνική συγκρότηση διατάξεων, αλλά θα πρέπει να αποτελεί μία ουσιαστική μεταρρυθμιστική τομή για την Αυτοδιοίκηση, ισχυρή, με σαφείς αρμοδιότητες και λιγότερες εξαρτήσεις από τον κρατικό μηχανισμό. Δεν μπορεί οι Δήμοι να έχουν αυξανόμενες ευθύνες απέναντι στους πολίτες χωρίς θεσμική ελευθερία».
