Ανησυχία και έντονες διαμαρτυρίες και Βολιωτών, που μεταφράζεται και σε συλλογή και αποστολή υπογραφών στους Έλληνες Ευρωβουλευτές, προκαλεί η προωθούμενη νομοθεσία για τη δεύτερη γενιά μεταλλαγμένων τροφίμων και ειδικά για την κατηγορία 1 με νέες γονιδιωματικές τεχνικές, η πλειοψηφία των οποίων αφαιρεί την εκτίμηση κινδύνου και την ιχνηλασιμότητα, δηλαδή παρακολούθηση στον αγρό, ώστε να ξέρουμε τι συμβαίνει στο οικοσύστημα.
Η συζήτηση επανέρχεται δυναμικά στην Ευρώπη, και ειδικότερα στην Ελλάδα, σχετικά με τις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες, αυτή τη φορά εστιάζοντας στις «νέες γονιδιωματικές τεχνικές» και εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες για προτεινόμενες αλλαγές στη νομοθεσία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε χαλάρωση των ελέγχων, με πιθανές αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον, την υγεία και τους μικρομεσαίους αγρότες.
Στα παραπάνω αναφέρθηκε η Βάσω Κανελλοπούλου μέλος Δ.Σ. του δικτύου διατήρησης παραδοσιακών σπόρων ΣΙΤΩ, η οποία μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ 102,5 και τον Ηλία Κουτσερή και τόνισε ότι οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές μπορεί να είναι ίσως καταπληκτικές για την ιατρική, γιατί εκεί πέρα η εφαρμογή γίνεται κλειστά μέσα σε εργαστήρια, αλλά στις καλλιέργειες απελευθερώνουμε στο περιβάλλον ένα μη δοκιμασμένο φυτό που βγαίνει από το εργαστήριο χωρίς να το ελέγξουμε, χωρίς να το ξέρουμε ότι το τρώμε και χωρίς να το παρακολουθούμε.
«Αδύνατη η παρακολούθηση των επιπτώσεων»
Σύμφωνα με την κ. Κανελλοπούλου, για την πρώτη γενιά των μεταλλαγμένων τροφίμων υπάρχει νομοθεσία από το 2001, η οποία θεωρείται “αρκετά καλή”, προβλέπει εκτίμηση κινδύνου πριν την έγκριση καλλιέργειας, προβλέπει ετικέτα για τον καταναλωτή, παρακολούθηση στο πεδίο (ιχνηλασιμότητα), ενώ οι κατασκευαστές ήταν υποχρεωμένοι να παρέχουν στοιχεία για τον εντοπισμό του φυτού (detection methods).
Στη δεύτερη γενιά μεταλλαγμένων (ειδικά για την κατηγορία 1 των νέων γονιδιωματικών τεχνικών) η προτεινόμενη νομοθεσία αφαιρεί την εκτίμηση κινδύνου, αφαιρεί την επιστημονική ιχνηλασιμότητα (παρακολούθηση στον αγρό), καθιστώντας αδύνατη την παρακολούθηση των επιπτώσεων στο οικοσύστημα (π.χ. μέλισσες, επικονιαστές, τοξικές διασταυρώσεις) και επιτρέπει στους κατασκευαστές να μην είναι υποχρεωμένοι να δίνουν στοιχεία για τον εντοπισμό τους (detection methods).
«Αυτό σημαίνει ότι θα κυκλοφορούν αναμεμειγμένα με τα υπόλοιπα φυτά και δεν θα είναι γνωστό αν είναι καλά ή τι συμβαίνει», επισήμανε το μέλος του δικτύου διατήρησης παραδοσιακών σπόρων.
«Αύξηση τιμών των σπόρων και
κατ’ επέκταση των τροφίμων»
Αναφερόμενη στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η κ. Κανελλοπούλου ανέφερε ότι η απελευθέρωση στο περιβάλλον μη δοκιμασμένων φυτών από εργαστήρια χωρίς ελέγχους και παρακολούθηση, θεωρείται λανθασμένη και ισοδυναμεί με κατάργηση της επιστήμης και η ανεξέλεγκτη απελευθέρωσή τους στο περιβάλλον εγκυμονεί κινδύνους.
Η ίδια ανέφερε ότι τα προϊόντα αυτά ευνοούν τη βιομηχανική γεωργία και τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες (που συνήθως πωλούν και φυτοφάρμακα/λιπάσματα) ενώ για τους μικρομεσαίους αγρότες, οι πατενταρισμένοι σπόροι θα οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών των σπόρων και κατ’ επέκταση των τροφίμων.
Σε σχέση με την υγεία, το μέλος του δικτύου διατήρησης παραδοσιακών σπόρων, τόνισε ότι υπάρχει επιστημονική διχογνωμία σχετικά με τους κινδύνους των νέων γονιδιωματικών τεχνικών στις καλλιέργειες για την υγεία.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αρχή της προφύλαξης, όταν υπάρχει επιστημονική διχογνωμία για την υγεία, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ελέγχου μέχρι να αποδειχθεί η ασφάλεια ή μη των προϊόντων.
Η κ. Κανελλοπούλου έφερε το παράδειγμα της Νιγηρίας, η οποία το 2019, άλλαξε τη νομοθεσία της, επιτρέποντας αυτές τις πρακτικές, αλλά τώρα το μετανιώνει και επιστρέφει στους παλαιότερους ελέγχους, καθώς αντιμετώπισε προβλήματα.
Σε σχέση με τη θέση της Ελλάδας, το μέλος του δικτύου ΣΙΤΩ εξέφρασε απογοήτευση για την προηγούμενη ψηφοφορία, στην οποία η χώρα μας ψήφισε υπέρ της κατάργησης των κανόνων.
Η οργάνωση ΣΙΤΩ καλεί τους πολίτες να ενώσουν τη φωνή τους, διότι στις 19 Μαΐου, θα πραγματοποιηθεί ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (με 720 ευρωβουλευτές, εκ των οποίων 21 Έλληνες).
Η κ. Κανελλοπούλου ανέφερε ότι οι πολίτες μπορούν να στείλουν προσωπικό μήνυμα στους Έλληνες ευρωβουλευτές- όπως ήδη το έχουν κάνει και αρκετοί Βολιώτες- μέσω του ιστοτόπου της οργάνωσης, ζητώντας τους να διατηρήσουν τον ισχύοντα, προστατευτικό νόμο και να μην καταργήσουν τους κανόνες για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης Ντίνος Στεργιόπουλος
