Η δημοκρατία είναι καλά εδραιωμένη στην Ευρώπη, αλλά υπάρχει μια μικρή μειοψηφία, η οποία έχει μια στάση θετική και σε αυταρχικές επιλογές όπως προκύπτει από τελευταία έρευνα του think tank Progressive Lab σε πέντε χώρες.
Ο Φίλιππος Σαχινίδης, πρώην υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του think tank Progressive Lab (το Εργαστήριο των Προοδευτικών) μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημήτρη Καρεκλίδη και αναφέρθηκε στις διεργασίες στον προοδευτικό χώρο και στο κομμάτι της κοινωνίας που προσπαθεί να βρει μια διέξοδο και είναι επιφυλακτικό ως προς τη λειτουργία των θεσμών, με αφορμή την τελευταία έρευνα του Progressive Lab.
Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, η δυνατότητα της σύγκρισης που μας δίνει αυτή η έρευνα που διεξήχθη σε πέντε χώρες (Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Ρουμανία, Ηνωμένο Βασίλειο), μας βοηθάει να κατανοήσουμε τη στάση των πολιτών που ρωτήθηκαν σ’ αυτές τις χώρες απέναντι στη δημοκρατία και στη λειτουργία της, ποιές είναι οι ενστάσεις τους, οι επιφυλάξεις τους, εάν την προκρίνουν έναντι μιας δικτατορίας, εάν θα προτιμούσαν κάποιον αυταρχικό ηγέτη που θα αντιμετώπιζε πιο αποτελεσματικά τα προβλήματα και βλέπουμε ότι ένα θετικό στοιχείο που προκύπτει μέσα από την έρευνα είναι ότι η δημοκρατία είναι καλά εδραιωμένη μεν, αλλά υπάρχει μια μικρή μειοψηφία, η οποία έχει μια στάση θετική και σε αυταρχικές επιλογές.
Ο κ. Σαχινίδης εξήγησε ότι η μειοψηφία αυτή δεν είναι μεγάλη, αλλά είναι ο λόγος για τον οποίο αισθανθήκαμε την ανάγκη να κάνουμε αυτή την έρευνα, βλέποντας την άνοδο της ακροδεξιάς σε διάφορες χώρες της ΕΕ που μας προβλημάτισε και αισθανθήκαμε την ανάγκη να αναζητήσουμε τη στάση και τι θα μπορούσε να γίνει από την πλευρά των θεσμών και των κομμάτων, έτσι ώστε οι πολίτες να είναι πιο θετικοί απέναντι στη δημοκρατία και στη λειτουργία της.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει μια αρνητική στάση στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα κόμματα και αυτό είναι ένα ηχηρό καμπανάκι προς τα κόμματα ότι πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους, πρέπει να ακούσουν τους πολίτες, γιατί οι απαντήσεις που δίνουν στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες είναι ότι αισθάνονται αποξενωμένοι από τα κόμματα.
«Δεν είναι τυχαίο το εύρημα ότι στην ερώτηση πόσο κοντά αισθάνεστε στο κόμμα που ψηφίσατε στις τελευταίες εκλογές, η Ελλάδα ξεχωρίζει από τις άλλες χώρες και το 55% των πολιτών απάντησε καθόλου κοντά, ενώ μόλις το 41% θεωρεί ότι είναι κοντά στο κόμμα που ψήφισε», τόνισε ο κ. Σαχινίδης.
Ο ίδιος είπε ότι η έρευνα έγινε Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2025, είχαμε εκλογές τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2023 και αυτό δείχνει μια αποστασιοποίηση.
Ένα ακόμη στοιχείο με ενδιαφέρον είναι η απάντηση στο ερώτημα αν ψηφίζουν το ίδιο κόμμα στις εθνικές εκλογές ή διαφοροποιούνται, όπου η Ελλάδα και η Ρουμανία ξεχωρίζουν με ποσοστό 31% απάντησαν ότι ψηφίζουν πάντα το ίδιο κόμμα, ενώ ποσοστό 61% στην Ελλάδα και 63% στη Ρουμανία απάντησαν ότι έχουν διαφορετικές επιλογές.
Όσον αφορά στη στάση τους απέναντι σε θεσμούς όπως η Δικαιοσύνη, οι ανεξάρτητες αρχές και κόμματα, εκεί οι Έλληνες ξεχωρίζουν έναντι των υπολοίπων και λένε ότι είναι πάρα πολύ αρνητικοί, θεωρούν ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με την επιρροή των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων και αυτό που τους προβληματίζει στη λειτουργία της δημοκρατίας είναι ότι είναι εκτεταμένη η διαφθορά και ένα από τα πρώτα θέματα που θέλουν να αντιμετωπιστεί είναι το θέμα της διαφθοράς και μετά έρχεται το ζήτημα της αντιμετώπισης της φτώχειας και μια σειρά άλλες προτεραιότητες με βάση τα ερωτήματα της έρευνας.
Στον αντίποδα, ο κ. Σαχινίδης είπε ότι οι Έλληνες ξεχωρίζουν έναντι των υπολοίπων στο ερώτημα αν συμφωνούν ή διαφωνούν με την άποψη ότι παρά τα προβλήματά του δεν υπάρχει καλύτερο πολίτευμα από τη δημοκρατία. Η Ελλάδα έρχεται πρώτη με 78,8%, που σημαίνει ότι η εμπειρία που είχαμε από τη δικτατορία, είτε ήταν βιωματική, είτε μια εμπειρία που οι ερωτώμενοι παρακολούθησαν από τις διηγήσεις των γονέων ή των παππούδων τους, μας φέρνει μπροστά.
«Αυτό που με παραξενεύει είναι η θέση της Σουηδίας και της Γαλλίας, η δεύτερη είναι τελευταία με 67% να συμφωνεί ότι δεν υπάρχει καλύτερο πολίτευμα και η Σουηδία με 71%», επισήμανε.
Επίσης από την έρευνα προκύπτει ότι σε σχέση με τη Γαλλία, τη Σουηδία και τη Βρετανία, οι Έλληνες είναι πιο κάθετοι απέναντι στη δικτατορία (στην ερώτηση αν η δικτατορία είναι ίσως προτιμότερη από τη δημοκρατία) με ποσοστό 79,9%, ακολουθούν οι Σουηδοί, ενώ με το ερώτημα συμφωνούν οι Ρουμάνοι με ποσοστό 29%.
Ο κ. Σαχινίδης είπε ότι υπάρχουν μερτικά θετικά στοιχεία για τη στάση των Ελλήνων, που είναι σε μια περίοδο που δύσκολη σε πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση και στην έρευνα εμφανίζονται οι πλέον δυσαρεστημένοι από την οικονομική κατάσταση, ενώ υπάρχει κλίμα απαισιοδοξίας που καταγράφεται μέσα από δύο ερωτήματα, εάν η δική τους γενιά είναι σε καλύτερη θέση από τις προηγούμενες (αρνητικά σχεδόν 60%) και αν η γενιά των εφήβων σήμερα θα ζήσουν καλύτερα, λένε σε ποσοστό 72% χειρότερα.
Προτελευταίοι στην αγοραστική ισοδυναμία
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα είναι στην προτελευταία θέση στον κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην αγοραστική αυτοδυναμία μετά τη Βουλγαρία και ο κ. Σαχινίδης είπε ότι το ερώτημα δεν είναι η κατάταξη, αλλά η πορεία τα τελευταία χρόνια και αν δει κανείς ποια είναι η πορεία της Βουλγαρίας που ήταν τελευταία στην κατάταξη, θα διαπιστώσει ότι από το 2019 και μετά, έχει βελτιώσει τη θέση της κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες, όταν η Ελλάδα την έχει βελτιώσει κατά τρεις μόλις ποσοστιαίες μονάδες.
Όπως ανέφερε, πολλές χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης βρίσκονται με βάση τον συγκεκριμένο δείκτη, σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα, αν και είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα τελευταία έχει ένα ρυθμό ανάπτυξης που υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, λόγω της στασιμότητας των οικονομιών της Γερμανίας και της Γαλλίας, που επηρεάζουν τους δείκτες στην ΕΕ.
Έχει σημασία να συγκρίνουμε την πορεία της Ελλάδας, σε σχέση με χώρες που πριν 10-15 χρόνια ήταν πολύ πίσω από τη χώρα μας και που κατατάσσονται πλέον και εκεί είναι που βγαίνουν αυτά τα πρώτα αρνητικά συμπεράσματα για τις προοπτικές του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων στα επόμενα χρόνια, τόνισε ο επικεφαλής του think tank Progressive Lab.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης Ντίνος Στεργιόπουλος
