Η εθνική στρατηγική για τον τουρισμό στη Θεσσαλία με χρονικό ορίζοντα το 2030, παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση που διοργάνωσαν ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων ΣΕΤΕ και η Περιφέρεια Θεσσαλίας στον Βόλο. Εκείνο που επισημάνθηκε είναι πως ο Βόλος, το Πήλιο και οι Βόρειες Σποράδες έχουν πολλά και σημαντικά τουριστικά προϊόντα, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για την προσέλκυση τουρισμού και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με τα οφέλη που ακολουθούν αυτής. Θα πρέπει όμως να υλοποιηθούν και αναγκαίες υποδομές μεγάλου αλλά και μικρότερου μεγέθους, προκειμένου η Μαγνησία και εν γένει η Θεσσαλία να μπει δυναμικά στο προσκήνιο του τουρισμού.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ κ. Γιάννη Ρέτσο ο Στρατηγικός αυτός Σχεδιασμός για τον τουρισμό σε όλη την χώρα και σε όλες τις περιφέρειές τους δεν αφορά μόνο στην προβολή, αλλά είναι η πιο λεπτομερής καταγραφή και χαρτογράφηση όλων των προορισμών προκειμένου να εξεταστεί πως μπορεί να εξελιχθεί η τουριστική δραστηριότητα στην Ελλάδα ως το 2030.
«Είναι ένας οδικός χάρτης στο ποιες υποδομές πρέπει να βελτιωθούν ή να προστεθούν, διότι έχουμε δει ότι σε μια χώρα που δέχεται πάνω από 30 εκ. τουρίστες το μεγάλο πρόβλημα εστιάζεται στη διαχείριση των προορισμών και στις υποδομές», επεσήμανε ο κ. Ρέτσιος, τονίζοντας ότι το πιο σημαντικό είναι να ανοίξει μία συζήτηση μεταξύ κυβέρνησης, τοπικής αυτοδιοίκησης, επιχειρηματιών του τουρισμού και κοινωνίας και να παρθούν αποφάσεις στο εάν θέλει μια περιοχή τουριστική δραστηριότητα, τι είδους τουριστική δραστηριότητα θέλει, αλλά και τι θα πρέπει να γίνει για να επιτευχθούν οι στόχοι.
Αναφερόμενος ο κ. Ρέτσος στη Μαγνησία, αλλά και στη Θεσσαλίας επεσήμανε ότι η περιοχή έχει πάρα πολλά και σημαντικά τουριστικά προϊόντα. «Έχει το κλασσικό παραθεριστικό προϊόν του ήλιος και θάλασσα, στις Σποράδες, το βουνό στο Πήλιο, έχει σημαντικό πολιτιστικό πλούτο με τα Μετέωρα και τη γύρω περιοχή, υποδομές που σχετίζονται με την πρόσβαση στους προορισμούς αυτούς, τη συνδεσιμότητά τους, τρόπους ψηφιοποίησης, όλα αυτά είναι έργα που περιγράφονται συγκεκριμένα στη μελέτη που αφορά τον προορισμό Θεσσαλία και τους επιμέρους προορισμούς. Τα περισσότερα από αυτά τα έργα είναι είτε σε διαδικασία ωρίμανσης είτε ώριμα», είπε χαρακτηριστικά και σημείωσε πως υποδομές δεν είναι μόνο δρόμοι, λιμάνια και αεροδρόμια, αλλά και πιο ελαφριές υποδομές που έχουν να κάνουν με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, τη διαχείριση των απορριμμάτων, με το νερό με πράγματα δηλαδή τα οποία επηρεάζουν τη ζωή και των κατοίκων προφανώς και τον τουρισμό.
Στόχος για τη Θεσσαλία, σύμφωνα με τον κ. Ρέτσο είναι να αυξήσει την προσέκλυση τουριστών και να διευρύνει την τουριστική της περίοδο. Βέβαια, η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν βρίσκεται μέσα στις πέντε περιφέρειες της χώρας που έχουν το ενδιαφέρον των τουριστών καθώς μόνο το 2% των τουριστών που έρχεται στην Ελλάδα, έρχεται στη Θεσσαλία.
«Η Ελλάδα έχει 13 περιφέρειες, από αυτές οι πέντε συγκεντρώνουν το 80% της τουριστικής δραστηριότητας. Η Θεσσαλία δεν είναι σε αυτές τις πέντε, όμως έχει πάρα πολλά διαφορετικά προϊόντα και πόρους που μπορεί να αυξήσει πολύ και την επισκεψιμότητά της αλλά να διευρύνει και την περίοδο. Αυτός είναι ο στόχος, που για να επιτευχθεί πρέπει να συμφωνήσουμε σε πολιτικές εφαρμογής. Προοπτικές υπάρχουν. Η αύξηση από το 2021 στο 2022 είναι πολύ σημαντική, όμως το 2022 υστερεί κατά πολύ από το 2019 και σε έσοδα και σε αφίξεις. Ο πρώτος στόχος είναι να ανακτηθεί η κίνηση του 2019 που μπορεί να γίνει μέσα στο 2023, που έχει ξεκινήσει με πολύ καλούς οιωνούς, αλλά πρέπει να δούμε και παραπέρα. Αυτό που λείπει από την Ελλάδα είναι μία στρατηγική», είπε ο κ. Ρέτσος τονίζοντας πως η Μαγνησία μπορεί να γίνει προορισμός εάν υπάρχουν και οι προϋποθέσεις και τις εκμεταλλευτεί, κάτι που δεν έχει κάνει με τα τοπόσημά της.
Προορισμός για city break ο Βόλος- Αύξηση του τουρισμού το 2022
Ο κ. Άρης Ίκκος, Επιστημονικός Διευθυντής ΙΝΣΕΤΕ ήταν ο άνθρωπος που μελέτησε τη Θεσσαλία και τη Μαγνησία.
«Ο Βόλος, το Πήλιο και οι Σποράδες έχουν τις δυνατότητες για ένα πολύ σύνθετο προϊόν με ήλιο και θάλασσα, με οικοτουρισμό, με γαστρονομία και με πολιτιστικά στοιχεία. Ο Βόλος έχει και δυνατότητα και για city break ειδικά προς την ελληνική αγορά. Το θέμα είναι ότι όλα αυτά εάν δεν μπουν σε ένα συνολικό σχέδιο, ώστε οι διάφοροι πόροι να μετουσιωθούν σε προϊόν, δεν μπορεί να γίνει ανάπτυξη», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ίκκος, τονίζοντας ότι το βασικό χαρακτηριστικό του σχεδίου που έχει εκπονηθεί είναι η αξιοποίηση όλων των στοιχείων της περιοχής που φέρνει μία πολύ μεγάλη διεύρυνση της σεζόν και μια πολύ μεγάλη άμβλυνση της εποχικότητας.
Σε ότι αφορά στην επισκεψιμότητα στη Μαγνησία, ο κ. Ίκκος ανέφερε ότι υπήρχε μια πολύ μεγάλη αύξηση το 2022 σε σχέση με το 2021, παραμένει χαμηλότερη από το 2019. «Σε επίπεδο αύξησης το βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι μιλάμε για άμβλυνση της εποχικότητας από 60% το τρίτο τρίμηνο και προβλέπεται να πάει στο 40%, άρα είναι πολύ μεγάλη η αύξηση για τις άλλες περιόδους ειδικά για Βόλο- Πήλιο, που έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν και την χειμερινή περίοδο σε σχέση με άλλους προορισμούς που βασίζονται κυρίως στον ήλιο και τη θάλασσα», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στο αεροδρόμιο της Ν. Αγχιάλου, ο ίδιος επεσήμανε ότι δεν είναι αναπτυγμένο, έχει αυτή τη στιγμή ελάχιστες διεθνείς πτήσεις και ο όγκος των τουριστών που έρχονται στην Μαγνησία αεροπορικώς είναι μέσω του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης.
«Κάποια μοντέλα τουρισμού, όπως ο μαζικός τουρισμός ήλιου και θάλασσας για να δουλέψει χρειάζεται εύκολη πρόσβαση και η πρόσβαση 2-3 ωρών σε αυτό το προϊόν δεν ταιριάζει. Κάποια άλλα προϊόντα, όπως η ορειβασία, η περιήγηση κτλ η απόσταση των 2- 2,5 ωρών από το αεροδρόμιο δεν αποτελεί θέμα γιατί έχει εντελώς διαφορετική περιήγηση, εξερεύνηση κτλ.», υπογράμμισε ο κ. Ίκκος.
Μπροστά η Θεσσαλία με καινοτομίες στον τουρισμό
Από την πλευρά του ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κώστας Αγοραστός επεσήμανε ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι μπροστά με καινοτομίες, όπως το υποθαλάσσιο Μουσείο στην Αλόννησο, στη Σκόπελο , τρία στην Αμαλιάπολη και άλλα εν εξελίξει, τα οποία έχουν λάβει και ευρωπαϊκά βραβεία, με το Γεωπάρκο στην Πύλη και στα Μετέωρα, την αξιοποίηση των πολιτιστικών μνημείων, των Αρχαίων Θεάτρων, όπως αυτό των Φθιωτίδων Θηβών στη Μαγνησία, το θέατρο στη Λάρισα, το Διμήνι που επαναχρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, αλλά και με την συντήρηση και ανάδειξη εκκλησιών.
«Αναδεικνύουμε τον αθλητικό τουρισμό, τον γαστρονομικό, τον εναλλακτικό και συνεχίζουμε με σωστές υποδομές, μιας και έχουμε το καλύτερο οδικό δίκτυο, σύμφωνα με τη μελέτη του Υπουργείου Υποδομών σε όλη την Ελλάδα. Έχουμε ασφαλείς δρόμους, έχουμε εξοπλίσει τα κρατικά Νοσοκομεία, αναβαθμίζουμε τα αεροδρόμια, τον σιδηρόδρομο, που γίνεται σιδηρόδρομος ηλεκτροκίνησης σε όλη τη Θεσσαλία, αναβαθμίζουμε τα αλιευτικά καταφύγια και προχωρούμε σε συνεργασία με τους ανθρώπους του τουρισμού», τόνισε ο Περιφερειάρχης.
Στοιχεία από τη μελέτη
Η περαιτέρω ανάπτυξη των προϊόντων της Θεσσαλίας προϋποθέτει την υλοποίηση επενδύσεων και δράσεων όπως:
Α/Α Στρατηγικές Δράσεις
1 Αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών του προορισμού για την περαιτέρω αξιοποίηση του πλήθους των λιμένων
2 Επιχειρησιακό σχέδιο προβολής του αεροδρομίου της Ν. Αγχιάλου και δράσεις προσέλκυσης πτήσεων και συνδεσιμότητας με θέσπιση σταθερού πτητικού προγράμματος με το εξωτερικό και ένταξη του αεροδρομίου σε επιδοτούμενες άγονες γραμμές
Προώθηση και επίσπευση υλοποίησης του σιδηροδρομικού έργου σύνδεσης της Λάρισας με τον Βόλο μέσω ηλεκτροκίνησης και σιδηροδρομική σύνδεση της πόλης του Βόλου με το αεροδρόμιο Ν. Αγχιάλου
Εργασίες ανάδειξης και διαμόρφωσης αρχαιολογικών χώρων και μνημείων
Αναβάθμιση των υποδομών και προβολή των χιονοδρομικών κέντρων του Πηλίου, του Περτουλίου και των Αγράφων για την προσέλκυση στρατηγικών επενδυτών
Εφαρμογή ολοκληρωμένης και δυναμικής στρατηγικής επικοινωνίας, προβολής και προώθησης εστιασμένη στην Περιφέρεια στο πλαίσιο ανάπτυξης Περιφερειακού Οργανισμού Διαχείρισης Προορισμού (DMO)
Δημιουργία ενιαίας διαδικτυακής τουριστικής πύλης για την Περιφέρεια με σκοπό τη γρήγορη, εύκολη και ολοκληρωμένη παροχή και αναζήτηση πληροφόρησης στον επισκέπτη για όλες τις προσφερόμενες τουριστικές εμπειρίες,
δραστηριότητες, παροχές και τις υπάρχουσες επιχειρήσεις με βάση συγκεκριμένα κριτήρια
Στόχοι 2030
Στόχος των σχεδίων δράσης είναι
– η περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού ρεύματος (+70,5% επισκέψεις σε σχέση με το 2019), με σημαντική όμως άμβλυνση της εποχικότητας (μείωση της συμμετοχής του 3ου τριμήνου κατά 22,0 π.μ. στις ετήσιες επισκέψεις)
– η αύξηση της Μέσης Δαπάνης ανά Επίσκεψη (+8,0%), που θα προκύψει από την αύξηση της Μέσης Δαπάνης ανά Διανυκτέρευση (+8,6%) αφού η Μέση Διάρκεια Παραμονής θα καταγράψει μείωση (-0,5%)
– ως αποτέλεσμα, η αύξηση των εισπράξεων (+84,2%) θα είναι μεγαλύτερη από αυτή των επισκέψεων ενώ των διανυκτερεύσεων (+69,6%) παρόμοια, ενώ παράλληλα θα αμβλυνθει η εποχικότητα και σε αυτά τα μεγέθη με παρόμοιο τρόπο όπως στις επισκέψεις (μείωση κατά 23,1 π.μ. για τις διανυκτερεύσεις και 22,4 π.μ για τις εισπράξεις).
Τα αδύναμα σημεία της Θεσσαλίας
Ο Κρατικός Αερολιμένας Νέας Αγχίαλου (ΚΑΝΑ), αν και βρίσκεται σε κομβική γεωγραφική θέση, δεν έχει καταφέρει να καθιερωθεί ως σημείο εισόδου/εξόδου της ευρύτερης περιοχής, συνδέεται ανεπαρκώς με διεθνείς προορισμούς και παρουσιάζει περιορισμένη και με υψηλή εποχικότητα σύνδεση, έχοντας ως αποτέλεσμα να λειτουργεί με ωράριο
- Ο ΚΑΝΑ κατατάσσεται στην ομάδα αερολιμένων με χαμηλή κίνηση επιβατών (μέχρι 30.000) παρουσιάζοντας μειωμένη ελκυστικότητα σε δυνητικούς επενδυτές για το μανατζμεντ και έχοντας χάσει την επαφή με έναν εκ των κυριότερων αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους (Ryanair) και με σημαντικές αγορές που αυτή εξυπηρετούσε όπως η Ιταλία, κενό που δεν αναπληρώθηκε από καμία άλλη εταιρεία που έχει παρουσία στον ΚΑΝΑ.
- Ο ΚΑΝΑ εξυπηρετεί πολύ συγκεκριμένους προορισμούς που συνδέονται με all inlcusinve πακέτα και διεθνείς επισκέπτες μεγάλης (συνταξιούχοι άνω των 60 ετών) και μέσης ηλικίας (40-60 ετών) κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, και δεν θεωρείται ως πύλη εισόδου για προορισμούς τουριστικού ενδιαφέροντος της περιοχής όπως τα Μετέωρα. Επιπλέον, πολλοί προορισμοί της περιοχής δεν έχουν αξιοποιηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελέσουν τουριστικό προϊόν, με αποτέλεσμα ο ΚΑΝΑ να μην κεφαλαιοποιεί την δυνητική ακτίνα επιρροής που έχει στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια ο ΚΑΝΑ έχει καθηλωθεί σε χαμηλά επίπεδα επιβατικής κίνησης σταθερά από τις αγορές Γαλλίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Γερμανίας, Βελγίου, Αυστρίας και Ολλανδίας, ενώ λιγότερο σταθερά αλλά με δυναμική παρουσία τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται το Ισραήλ
- Ο λιμένας Βόλου στερείται σύγχρονων υποδομών υποδοχής και εξυπηρέτησης των επισκεπτών κρουαζιέρας
- Υψηλό κόστος μετακίνησης και μη συχνή διασύνδεση με τα νησιά των Βόρειων Σποράδων αλλά και ενδοσυγκοινωνιακά μεταξύ τους, που δεν ανταποκρίνεται στο επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών των πλοίων που εξυπηρετούν την γραμμή και λειτουργεί αποτρεπτικά στην προσέλκυση μαζικού τουρισμού
- Το οδικό δίκτυο που οδηγεί σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς κρίνεται ως ανεπαρκές και επικίνδυνο. Ελλείψεις εντοπίζονται και στο σιδηροδρομικό δίκτυο καθώς και στο επίπεδο των σχετικών παρεχόμενων υπηρεσιών. Γενικά, η Περιφέρεια δεν έχει καταφέρει να διασυνδέσει με επιτυχία και χωρίς τριβές τους διαφορετικούς τρόπους μεταφοράς που έχει την τύχη να απολαμβάνει, υπονομεύοντας την τουριστική ανάπτυξη της Περιφέρειας
- Η Περιφέρεια διαθέτει τη χαμηλότερη παραγωγική δυναμικότητα αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα
- Αν και η Περιφέρεια διαθέτει 5 γενικά νοσοκομεία και 20 κέντρα υγείας, παρατηρούνται φαινόμενα υποστελέχωσης και ανεπάρκεια σε κλίνες και νοσοκομειακές παροχές
- Το δεύτερο μικρότερο ποσοστό πλήρους απασχόλησης μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας στους κλάδους φιλοξενίας και εστίασης που συνδέεται με χαμηλή εξειδίκευση (καθώς υπάρχει μεγάλη ανακύκλωση εργαζομένων), γεγονός που υπονομεύει την προοπτική αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτή η παρατήρηση που καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική καθώς οι δυναμικά μεταβαλλόμενες απαιτήσεις στο περιβάλλον εργασίας του τομέα του τουρισμού απαιτούν υψηλό επίπεδο επαγγελματικής συνείδησης, υψηλή εξειδίκευση και γνώσεις σε νέους τομείς όπως η π.χ. η ψηφιοποίηση και το στοχευμένο μάρκετινγκ, και συναφή επαγγελματική κατάρτιση που απαιτεί χρόνο και δέσμευση για να αποκτηθεί
- Τα αστικά κέντρα αν και διαθέτουν τις βασικές υποδομές και την αισθητική ώστε να αξιοποιηθούν ως city break προορισμοί, είναι επισκέψιμα κυρίως από τον εσωτερικό τουρισμό καθώς δεν διαθέτουν κόμβο εισόδου για απευθείας διεθνείς αφίξεις (το αεροδρόμιο της Ν. Αγχίαλου έχει πολύ περιορισμένη κίνηση)
- Ο MICE τουρισμός συναντά περιορισμούς στις υποδομές (καθώς προσφέρουν χωρητικότητα που μπορεί να ανταποκριθεί σε μικρά συνέδρια), στις δυνατότητες πρόσβασης και στην έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου κλάδου. Πρόσθετη δυσκολία αποτελεί και η έλλειψη μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων υψηλής κατηγορίας, ιδίως στο Βόλο, που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε τέτοιου είδους ανάγκες
- Έλλειψη τουριστικής ταυτότητας και brand name καθώς τοπικές διαιρέσεις και ισχυροί τοπικισμοί εμποδίζουν την ανάπτυξη κοινού οράματος και κοινών πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη της περιοχής. Ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης και ενδυνάμωσης φορέα/φορέων για την διαχείριση και προβολή του τουριστικού προϊόντος (DMO)
- Ελλιπής αξιοποίηση και προβολή των διαθέσιμων τουριστικών πόρων και του πολιτιστικού κεφαλαίου που αποτυπώνεται στην έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής προώθησης και στις ελλιπείς υποστηρικτικές υποδομές που απαιτούνται στους εν λόγω χώρους. Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία απαιτούν ενιαία και οργανωμένη προώθηση που θα διευκολύνει τον εν δυνάμει επισκέπτη να βιώσει το ιστορικό και αισθητικό πλαίσιο των περιηγήσεων και επισκέψεων
- Έλλειψη συντονισμένης προβολής των σημείων ενδιαφέροντος της Περιφέρειας καθώς και της κατάλληλης νοοτροπίας για την ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού. Για την προώθηση των υπαίθριων δραστηριοτήτων αναψυχής και ήπιας άθλησης, και την ανάδειξη των ιδιαίτερων σημείων της Θεσσαλίας (π.χ Μουσικό Χωριό) απαιτείται η ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων, της τοπικής κοινωνίας και τον δημόσιων φορέων
- Υστέρηση στην ανάπτυξη τουριστικών υποδομών για τον Ναυτικό Τουρισμού (υποδομές αγκυροβολίων, εκσυγχρονισμός και δημιουργία νέων μαρίνων). Αν και το ανάγλυφο επιτρέπει την ανάπτυξη του ναυτικού τουρισμού, η Περιφέρεια διαθέτει ελάχιστα λιμάνια τουριστικού ενδιαφέροντος ενώ η συμμετοχή του λιμένα Βόλου στον κλάδο της κρουαζιέρας είναι περιορισμένη (μόλις 27 κρουαζιερόπλοια το 2018) και εμφανίζει έντονες διακυμάνσεις
- Η Περιφέρεια σημείωσε αρνητική μεταβολή στις αφίξεις επισκεπτών από δημοφιλείς προορισμούς όπως η Ιταλία (Σκιάθος), το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία
- Η Περιφέρεια εμφανίζει υψηλά ποσοστά επισκεψιμότητας από εγχώριους τουρίστες, γεγονός που την καθιστά περισσότερο ευάλωτη στην οικονομική ανασφάλεια και μεταβλητότητα που επικρατεί στο εσωτερικό της χώρας την τελευταία δεκαετία
- Οι διεθνείς επισκέπτες στην Περιφέρεια Θεσσαλίας διαμένουν μικρότερο χρονικό διάστημα, παρόλο που στην Περιφέρεια προσφέρεται διαφοροποιημένο τουριστικό προϊόν. Ενδεικτικό είναι ότι το 2018 η μέση διάρκεια παραμονής διαμορφώθηκε στις 6,2 διανυκτερεύσεις έναντι 7,2 διανυκτερεύσεων το 2016, καταγράφοντας την 3η υψηλότερη μείωση.
- Η Περιφέρεια Θεσσαλίας εμφανίζει την υψηλότερη συγκέντρωση διεθνών αεροπορικών αφίξεων μεταξύ των Περιφερειών της χώρας για τους καλοκαιρινούς μήνες, αυξάνοντας τα επίπεδα εποχικότητας
- Ο κατακερματισμός των επιχειρήσεων καταλύματος (πολλές σε πλήθος με μικρή δυναμικότητα) δυσκολεύει την οργανωμένη συνεργασία με διεθνείς tour operators και travel agents και απαιτεί τη δημιουργία δικτύων και πρωτόκολλων συνεργασίας
- Η Π.Ε. Μαγνησίας, ειδικά τους θερινούς μήνες, δείχνει αδυναμία στην κάλυψη της ζήτησης σε καταλύματα
- Στις Σποράδες το 64% των δευτερευουσών κατοικιών αξιοποιείται ως καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό που δημιουργεί ανασφάλεια ως προς το επίπεδο του παρεχόμενου προϊόντος καθώς είναι κατοικίες που δεν προορίζονται για τουριστική εκμετάλλευση και δεν υπόκεινται σε ελέγχους ασφάλειας και ποιότητας ως προς την ιδιότητα τους ως τουριστικά καταλύματα
- Τα ξενοδοχεία 4* παρουσιάζουν πολύ μικρό ΕΒΙΤDA ανά δωμάτιο το 2018 με πτωτική τάση σε σχέση με το 2017, ενώ εμφανίζουν πάρα πολύ υψηλό ποσοστό υποχρεώσεων σε σχέση με τα Ίδια Κεφάλαια
