Στα οικονομικά χαρακτηριστικά της Ελλάδας ταιριάζουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις, κοινώς πλέον ως start ups, όπως επεσήμανε μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη ο κ. Ηλίας Νικολαΐδης, senior editor της «Διανέοσις», εξηγώντας πως από τη μια οι start ups είναι εταιρείες μικρές σε μέγεθος όπως η πλειοψηφία των ελληνικών επιχειρήσεων και αφετέρου συγκεντρώνουν την ίδια στιγμή και χαρακτηριστικά που είναι ζητούμενα για την εξέλιξη του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου. Ο κ. Νικολαΐδης αναφέρθηκε στον χάρτη των start ups στη χώρα, την προοπτική τους αλλά και τις ευκαιρίες που υπάρχουν για να δημιουργηθεί μία τέτοιου είδους επιχείρηση και μάλιστα με οικονομική βοήθεια από προγράμματα αλλά και από την Ε.Ε..
Ο κ. Νικολαΐδης αναφέρθηκε στον τομέα της τεχνολογίας, στον οποίο πολλές start ups έχουν ως επίκεντρο επισημαίνοντας πως “οι νεοφυείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται κυρίως στον τομέα της τεχνολογίας έχουν λάβει μεγάλη δημοσιότητα , ειδικά στην Ελλάδα κι αυτό συνέπεσε και με την κρίση των προηγούμενων χρόνων. Όμως είναι ένα γενικότερο φαινόμενο, σε όλο τον κόσμο κι έχει να κάνει πως η τεχνολογία αλλάζει τη ζωή μας. Οπότε με αυτό τον τρόπο οι start ups είναι μία αντανάκλαση του φαινομένου”
Τόνισε πως οι start ups επιχειρήσεις ταιριάζουν με την Ελλάδα καθώς έχουν μια δραστηριότητα που αγγίζει τα χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας.
Είναι μικρές σε μέγεθος, όπως οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις , έχουν στη μεγάλη της πλειοψηφία λιγότερους από δέκα εργαζόμενους κι από την άλλη πλευρά, συγκεντρώνουν χαρακτηριστικά που είναι ζητούμενα για την εξέλιξη του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου, καθώς είναι εξωστρεφείς, χρησιμοποιούν εξειδικευμένη γνώση και αφορούν τομείς που βρίσκονται σε μεγάλη ανάπτυξη διεθνώς.
“Η ανάπτυξή τους από αυτή τη σκοπιά είναι ευρύτερα μια οικονομική ευκαιρία και για τη χώρα και για την κουλτούρα των επιχειρήσεων”, σχολίασε χαρακτηριστικά ο senior editor της Διανέοσις.
Στο πλαίσιο αυτό η Διανέοσις προσπάθησε να χαρτογραφήσει το τοπίο των start ups στην Ελλάδα, πραγματοποιώντας μία εκτενή επιστημονική έρευνα, με επιστημονική υπεύθυνη την κ. Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση, η οποία πραγματοποιήθηκε από τη συμβουλευτική εταιρεία Octane. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει κι ένα ερωτηματολόγιο που απάντησαν 267 ιδρυτές τέτοιων επιχειρήσεων.
Μπορεί όμως μόνο ο αυτοχαρακτηρισμός ως start up να προσδώσει κάτι το καινούργιο και το καινοτόμο;
Σύμφωνα με τον κ. Νικολαΐδη αυτό είναι το ζητούμενο για όλες τις επιχειρήσεις. Πολλές φορές σημείωσε πως επιχειρήσεις αρχίζουν τη δραστηριότητά τους χωρίς να είναι πλήρως προετοιμασμένες .
“Από αυτή τη σκοπιά και με βάση τα στοιχεία της έρευνας, οι start ups τουλάχιστον μαζικά και σε αυτές που απευθύνθηκε η ομάδα των ερευνητών, δεν έχουν τέτοια χαρακτηριστικά. Έχουν business Plan, οι περισσότεροι το έχουν συντάξει σε συνεργασία με κάποιον πιο έμπειρο μέντορα, οι 7 στις 10 αποτελούνται από πολύ καλά καταρτισμένους με μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο και πολλοί που τις αρχίζουν έχουν σπουδές στη διοίκηση επιχειρήσεων, έχουν δηλαδή μια ιδέα για το τι σημαίνει επιχειρηματικότητα”, ανέλυσε ο ίδιος.
Αναφορικά με τη συμβολή τους στην ελληνική οικονομία και το ΑΕΠ ο κ. Νικολαΐδης εξήγησε πως τέτοιου είδους στοιχεία δεν υπάρχουν. “Με όρους συμβολής στο ΑΕΠ είναι πολύ δύσκολο να κάνει κάποιος αυτή την άσκηση γιατί δεν έχουμε και έναν πολύ σκληρό στατιστικό ορισμό του τι είναι start up για να μπορέσουμε να το εντάξουμε σε κλάδους της οικονομίας. Δεν είναι κλάδος όπως ο τουρισμός, αλλά είναι κάτι που έχει μεγάλη προστιθέμενη αξία κι έχει και μια κουλτούρα που το συνοδεύει και ίσως να είναι χρήσιμη και σε άλλους κλάδους”, επεσήμανε και συμπλήρωσε πως το 2021 οι δέκα κορυφαίες start ups συγκέντρωσαν σε ποσό χρηματοδότησης περίπου 400εκ. Ευρώ , ένα ποσό τετραπλάσιο από αυτό που συγκέντρωσαν οι πέντε κορυφαίες το 2020. “Βλέποντας αυτά τα ποσά καταλαβαίνει κανείς ότι δεν είναι αμελητέο το μέγεθός τους συνολικά”, υπογράμμισε ο ίδιος.
Μιλώντας για την έδρα των start ups θα δει κανείς ότι η πρωτεύουσα κρατά τα ηνία. Η μεγάλη πλειοψηφία των startup του δείγματος, το 93%, ιδρύθηκε την περίοδο 2013-2020. Περισσότερες από τις μισές ιδρύθηκαν στην Αθήνα. Η αμέσως επόμενη επιλογή των ιδρυτών (15,4%) ήταν κάποια ευρωπαϊκή πόλη, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλονίκη (12,7%), η Πάτρα (4,5%), οι ΗΠΑ και το Ηράκλειο (3%). Στη μεγάλη πλειοψηφία τους (76,4%) είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 10 εργαζόμενους. Λιγότερο από 3% απασχολεί περισσότερους από 50 εργαζόμενους.
“Είναι μια ανισότητα μεν, αλλά αν λάβει κανείς υπόψη τον πληθυσμό που ζει στην κάθε πόλη, η αναλογία είναι υπέρ των πόλεων της περιφέρειας. Υπάρχει ένα 13% που έχουν ιδρυθεί στη Θεσσαλονίκη, ένα 5% στην Πάτρα, 3% στο Ηράκλειο . Δεν έχουμε αναλυτικά στοιχεία για τον Βόλο, όμως δεν ήταν στις πέντε πρώτες επιλογές”, σημείωσε ο κ. Νικολαΐδης. Ανέφερε όμως ότι ένα 15% αυτών των επιχειρήσεων έχουν έδρα την Ευρώπη και όχι την Ελλάδα , παρά το γεγονός ότι οι ιδρυτές τους είναι Έλληνες ή μπορεί να ξεκίνησαν από κάποιο ελληνικό σχήμα κι αυτό δείχνει πως πρόκειται για μια δραστηριότητα με εξωστρέφεια, ενώ συμπλήρωσε πως το 90% περίπου των επιχειρήσεων με βάση την έρευνα είτε έχουν αμιγώς ψηφιακό προϊόν ή συνδυασμό φυσικού και ψηφιακού προϊόντος.
Βελτίωση του εδάφους στην Ελλάδα
Σε ότι αφορά στην βελτίωση του εδάφους στην Ελλάδα για την δημιουργία των start ups εμπειρικά ο senior editor της Διανέοσις επεσήμανε πως οι επιχειρήσεις ζητούν να αλλάξει το πλαίσιο επικεντρώνοντας κυρίως στη γραφειοκρατία που συνοδεύει την έναρξη μιας επιχείρησης και τη διατήρησή της και ενδεχομένως και κάποια ασφαλιστική μεταρρύθμιση που να επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία.
Όσο για τον λόγο που αρκετές επιχειρήσεις επιλέγουν ως έδρα την Ευρώπη, εδώ οι λόγοι είναι πολλοί και σύνθετοι. “Πολλοί από τους ιδρυτές ενδεχομένως να ζουν εκτός Ελλάδας, μπορεί να είναι και μέρος του brain drain αυτών των πολύ καλά ειδικευμένων ανθρώπων που έφυγαν από τη χώρα και οι start ups ίσως είναι και η αιτία για να έχουν δεσμούς με τη χώρα”, εξήγησε και σημείωσε πως μόνο οι 7 στους 10 έχουν ως κύρια απασχόληση τη start up, καθώς είναι είναι κάτι που κάνουν παράλληλα με κάποια άλλη εργασία.
Υπάρχουν ωστόσο προοπτικές για την είσοδο κι άλλων νεοφυών επιχειρήσεων στην οικονομική ζωή της χώρας; Ο κ. Νικολαΐδης ανέφερε πως υπάρχουν πολλά προγράμματα που μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία μιας start up, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και το ταμείο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Το κυριότερο όμως όλων των εργαλείων είναι πως άνθρωποι που έχουν μεν μία ιδέα, αλλά δεν την έχουν απόλυτα διαμορφωμένοι μπορούν να βρουν χείρα βοηθείας στο οικοσύστημα που έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτές τις εταιρείες. “Υπάρχουν πηγές που μπορεί κανείς να απευθυνθεί, υπάρχουν οργανωμένα δίκτυα για συμβουλές, αλλά και δίκτυα όπου μπορεί να βρει μια ειδικότητα που ψάχνει. Υπάρχουν θερμοκοιτίδες, χώροι συνεργατικοί που φιλοξενούν ανθρώπους που κάνουν κι άλλες επιχειρήσεις. Η μεγαλύτερη κατάκτηση των ελληνικώνstart upsείναι ένα γενικότερο οικοσύστημα που μπορεί να λειτουργεί και ως πρώτο ξεσκαρτάρισμα των ιδεών”, κατέληξε ο ίδιος.
