Απαντήσεις για τη χρησιμότητα και την οικονομική βιωσιμότητα του παραρτήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στην Κύπρο ζητεί ο καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, Θέμης Λαζαρίδης.
Μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημήτρη Καρεκλίδη με αφορμή τις εκλογές για την ανάδειξη νέου συμβουλίου διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στις 4 Μαΐου, ο καθηγητής εξήγησε ότι ο νόμος Κεραμέως επανέφερε ένα σύστημα διοίκησης που είναι έξω και πέρα από το ιστορικό μονοπάτι που έχει ακολουθήσει η τριτοβάθμια εκπαίδευση γενικά στην Ευρώπη. Οι παθογένειες που έχουν δημιουργηθεί σε όλα τα ΑΕΙ αναφορικά με τον τρόπο διοίκησης είναι εμφανείς, αλλά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας είτε αγνοεί είτε κάνει πως αγνοεί εκκλήσεις που έχουν γίνει ακόμη και από πρυτάνεις ελληνικών πανεπιστημίων. Ένα από τα ζητήματα είναι το νέο μοντέλο διοίκησης που θυμίζει περισσότερο εταιρικά σχήματα, παρά πανεπιστήμιο. Παράλληλα δεν υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου και εποπτείας, με το υπουργείο να προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της συνταγματικής επιταγής του αυτοδιοίκητου των πανεπιστημίων και της θέλησής του να αλλάξει τον τρόπο διοίκησης, με τον πρύτανη του Π.Θ. να λειτουργεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο.
«Αυτό που τελικά δημιουργεί τις παθογένειες είναι το ισχύον πλαίσιο γιατί δεν υπάρχουν οι μηχανισμοί εποπτείας. Είναι πρυτανοκεντρικό και από τη στιγμή που ορίζονται οι αντιπρυτάνεις και επιλέγονται οι κοσμήτορες. Όλα αυτά τα αξιώματα παλαιότερα ήταν αιρετά, αλλά τώρα έχει αλλάξει αυτό γιατί οι αντιπρυτάνεις διορίζονται και οι κοσμήτορες επιλέγονται, με τις σχολές να διαλέγουν ποιοι θα είναι υποψήφιοι. Μέσα από αυτή την προεπιλογή που κάνουν οι σχολές και πάλι το συμβούλιο διοίκησης επιλέγει ποιον θα τοποθετήσει ως κοσμήτορα. Ουσιαστικά η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει παραμείνει εκτός της πανεπιστημιακής ζωής. Επειδή ζήσαμε πολλοί από εμάς σε άλλες καταστάσεις και τρόπους διοίκησης αυτό μας φαίνεται πολύ ξένο. Το γεγονός ότι δεν έχουμε τον έλεγχο των αποφάσεων και είμαστε απλά εκτελεστές αποφάσεων τρίτων και αυτό δεν αρέσει καθόλου. Εμείς θέλουμε να αλλάξει το συγκεκριμένο μοντέλο δίνοντας το μήνυμα στην πανεπιστημιακή κοινότητα ότι ακόμα και εντός αυτού του πλαισίου υπάρχουν κάποια πεδία μέσα στα οποία η διοίκηση μπορεί να ακολουθήσει άλλους δρόμους, οι οποίοι υπάρχουν» εξήγησε ο κ. Λαζαρίδης.
Ο καθηγητής ανέφερε πως πολλές εγκαταστάσεις του ιδρύματος έχουν ορατά ακόμη τα σημάδια από τις θεομηνίες του 2023, με τις πραγματικές εκπαιδευτικές υποδομές που είχαν πληγεί, όπως αίθουσες διδασκαλίας, γραφεία και κτήρια, πλην της Βιβλιοθήκης στον Βόλο, δεν έχουν ανακατασκευαστεί μέχρι στιγμής.
Το παράρτημα στην Κύπρο ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία
Ο κ. Λαζαρίδης μίλησε και για την ίδρυση παραρτήματος στην Κύπρο, χαρακτηρίζοντας την είδηση για τη δημιουργία του ως κεραυνό εν αιθρία, γιατί δεν περίμενε κανένας τη συγκεκριμένη εξέλιξη ως στρατηγική επιλογή ανάπτυξης του Π.Θ. Ζητήθηκαν από τους καθηγητές προτάσεις και η θέληση των τμημάτων να συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια.
Ωστόσο δεν τους γνωστοποιήθηκε κανένα επιχειρηματικό σχέδιο, καμία πρόβλεψη για το πώς αυτό το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί. Καμία πρόβλεψη για το πώς θα είναι το οργανωτικό και δομικό σχήμα, ενώ έχουν γίνει και ερωτήματα στην σύγκλητο του Π.Θ. χωρίς να έχουν απαντηθεί μέχρι τώρα.
«Αυτό που γνωρίζω είναι ότι κατατέθηκε ένα κείμενο λίγων σελίδων, το οποίο καταγράφει κάποια πράγματα και δεν έχει γίνει διαθέσιμο στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Βλέπουμε ένα συμβούλιο διοίκησης να παίρνει αποφάσεις στρατηγικού χαρακτήρα χωρίς να συμμετέχει η πανεπιστημιακή κοινότητα σε αυτές. Δεν έχουν κάτι να κρύψουν και δεν προκύπτει από πουθενά η υποχρέωση του συμβουλίου διοίκησης να γνωστοποιεί τέτοια στοιχεία στον οποιονδήποτε. Όμως υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης στο παρόν πλαίσιο διοίκησης. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας μεγαλούργησε κάτω από άλλα καθεστώτα διοίκησης, ενώ και με την υποχρηματοδότηση που έχουν τα ΑΕΙ καταφέρνουν να ανεβαίνουν συνεχώς θέσεις στις παγκόσμιες λίστες των καλύτερων πανεπιστημίων του κόσμου. Αυτό οφείλεται σε καθηγητές και φοιτητές και σε όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα» υποστήριξε ο καθηγητής.
Μιλώντας για τα εξωτερικά μέλη του συμβουλίου διοίκησης ο κ. Λαζαρίδης είπε πως απ’ όσο γνωρίζουν συμμετέχουν κανονικά στις συνεδριάσεις, με τους περισσότερους εξ’ αποστάσεως. Αν όμως υποτεθεί πως τα εξωτερικά μέλη του συμβουλίου διοίκησης μπορούν να φέρουν τη διασύνδεση μεταξύ αγοράς εργασίας, κεφαλαίου και παραγωγής γνώσεων που είναι ως μηχανισμός το πανεπιστήμιο, ο στόχος αυτός δεν έχει επιτευχθεί.
Πρέπει να δοθούν απαντήσεις
Σε ερώτηση για τον διορισμό προσώπων που φέρονται ως συγγενικά της αντιπρύτανη Χρυσής Λασπίδου, ο κ. Λαζαρίδης ζητεί να πληροφορηθεί περισσότερα για το συγκεκριμένο θέμα, λέγοντας πως νομικά θα πρέπει να ερευνηθεί από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και αυτή τη στιγμή τέτοιοι μηχανισμοί δεν υφίστανται, όπως θα έπρεπε.
«Ένα τμήμα εσωτερικού ελέγχου θα έπρεπε να υπάρχει όπως και ένα τμήμα συμμόρφωσης αν θέλουμε να λέμε ότι είμαστε ένας μηχανισμός που λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Αν μη τι άλλο οι μηχανισμοί αυτοί θα έπρεπε να υπάρχουν για να μην εμφανίζονται οι όποιες νομικές ή ηθικές παρεκτροπές. Όταν έχεις αυτοδιοίκητο είναι απόλυτα φυσιολογικό να έχεις ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου και εποπτείας. Έτσι περιμένω από τους εμπλεκόμενους να δώσουν τις απαντήσεις. Όσοι διαχειρίζονται χρήματα του δημοσίου, ακόμη και αυτοχρηματοδοτούμενα έργα, όπως είναι τα μεταπτυχιακά προγράμματα θα πρέπει να υποβάλλονται σε διαδικασίες ελέγχου. Έτσι εάν κάποιος είχε κάνει μια καταγγελία θα έπρεπε οι μηχανισμοί αυτοί να ενεργοποιηθούν και περιμένω απαντήσεις. Όλοι είναι αθώοι μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο, αλλά ειδικά όσοι έχουν θέση ευθύνης οφείλουν να δώσουν απαντήσεις» δήλωσε ο κ. Λαζαρίδης.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Γιώργος Στεργίου
