Διάλεξη πραγματοποίησε την 1η Ιουλίου ο Σύλλογος Σταγιατών «Κρύα Βρύση» με θέμα «Μεταχρωματικό έλκος του πλατάνου: μια απειλή για τα πλατάνια του Πηλίου» και όπως αναφέρει σε άρθρο του ο γεωπόνος-ιολόγος φυτών Δημήτρης Δήμου, που έδωσε το παρών στη διάλεξη, ο δρ. Παναγιώτης Τσόπελας, Δασολόγος- Φυτοπαθολόγος, πρώην Δ/ντής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών στην Αθήνα μίλησε για έναν καταστροφικό μύκητα, που αφανίζει τα πλατάνια και η εν λόγω ασθένεια εντοπίστηκε και στο Πήλιο.
Σύμφωνα με τον κ. Δήμου ο εν λόγω μύκητας εντοπίστηκε πρώτη φορά στη Μεσσηνία το 2003 και ύστερα το 2010 στην Ήπειρο, πρόσφατα στη Δυτική Μακεδονία πρόσφατα, τη Φθιώτιδα στο πλατανόδασος του Σπερχειού το 2018, στα Τέμπη το 2022, στη Βόρεια Εύβοια το 2020 και τελευταία η ασθένεια εντοπίστηκε και στο Πήλιο. Μάλιστα επισημαίνει ότι για τα προσβεβλημένα δέντρα δεν υπάρχει τρόπος ίασης.
Ο κ. Τσόπελας πήρε δείγματα από την περιοχή του Αγίου Ονουφρίου στον Κραυσίδωνα. Στη συνέχεια δείγματα αυτά στάλθηκαν για εξέταση στο εξειδικευμένο εργαστήριο στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών στην Αθήνα και τα αποτελέσματα είναι οδυνηρά, σύμφωνα με τον κ. Δήμου, καθώς ο καταστρεπτικός μύκητας Ceratocystis platani βρέθηκε και σε περιοχή του Πηλίου.
Όπως επισημαίνει σχετικά στο άρθρο του «το σίγουρο είναι ότι το παθογόνο δεν μεταφέρθηκε μόνο του και ο πιθανότερος τρόπος μεταφοράς να είναι τα μηχανήματα που ενήργησαν χωματουργικές εργασίες όχι μόνο μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του Ντάνιελ αλλά μπορεί και νωρίτερα από αυτή την περίοδο. Επισημαίνουμε ότι ο μύκητας επιβιώνει στα κομμένα ξύλα και στο πριονίδι οπότε και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για τις διάφορες εργασίες μπορούν να μεταφέρουν την ασθένεια. Ακόμη τα κομμένα ξύλα μπορούν να εμπορευτούν μόνο αν περάσουν από θερμική επεξεργασία με την οποία αδρανοποιείται ο μύκητας».
Επίσης, αναφέρει ότι επειδή ο C. platani είναι ένα παθογόνο που μεταδίδεται μέσω των τραυμάτων εισβάλλει από πληγές στο φλοιό του κορμού, των κλάδων ή των ριζών.
Σημειώνει σε ότι, με τις διάφορες επεμβάσεις από κοπές κλάδων σε μολυσμένα δέντρα μπορεί να μεταφερθεί ο μύκητας με το πριονίδι καθώς επίσης και με κοπές κλάδων σε δέντρα που βρίσκονται σε πρανή δρόμων, αλλά και σε δέντρα για να περάσουν δίκτυα του ΔΕΔΔΗΕ.
«Τα χωματουργικά μηχανήματα με τα υπολείμματα χώματος που μεταφέρουν εάν έχουν μετακινηθεί από μολυσμένες περιοχές είναι ο κύριος τρόπος διάδοσης του παθογόνου από μια περιοχή στην άλλη. Στην συνέχεια με τις αναστομώσεις που δημιουργούνται μεταξύ των ριζών μεταφέρεται ο μύκητας από τα μολυσμένα δέντρα στα υγιή και αρχίζει ο φαύλος κύκλος της κατάρρευσης των πλατάνων αφού φρακάρονται τα αγγεία που μεταφέρεται το νερό από τον μύκητα αυτό δεν μπορεί να κυκλοφορήσει και αρχίσει η ξήρανσή τους», σημειώνει ο κ. Δήμου.
Στις περιοχές που «χτυπήθηκαν» από τον μύκητα αφανίστηκαν μικρά, μεγάλα, αιωνόβια, υπεραιωνόβια δέντρα και έτσι «το κακό» αφήνει μόνο συντρίμμια δηλαδή κουφάρια δέντρων στο πέρασμά του. Στη Θεσσαλία ο μύκητας εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο Μουζάκι (2011), στη συνέχεια στην ΠΕ Τρικάλων (2018) ενώ έχει εντοπιστεί και στη Σκιάθο. Ο συνηθέστερος τρόπος διασποράς του Ceratocystis platani είναι με μηχανήματα εκσκαφής και τα χρησιμοποιούμενα εργαλεία.
Οι μολύνσεις μπορούν να αποφευχθούν με καλό καθαρισμό και κατάλληλη απολύμανση των εργαλείων και των μηχανημάτων, ενώ θα πρέπει να γίνεται προσεκτική αφαίρεση όχι μόνο των προσβεβλημένων πλατάνων αλλά και των πέριξ υγιών δέντρων τα οποία μπορεί να φαίνονται υγιή τίποτα όμως δεν αποκλείει να έχει αρχίσει και σε αυτά η μόλυνση με τις αναστομώσεις που γίνονται μεταξύ των ριζών από τα προσβεβλημένα δέντρα με τα υγιή.
«Κατά την άποψή μας εφόσον είναι μολυσμένες οι όχθες του Κραυσίδωνα και εφόσον μηχανήματα που δούλεψαν στην περιοχή αυτή στη συνέχεια μεταφέρθηκαν σε άλλες περιοχές τίποτα δεν αποκλείει το γεγονός ο μύκητας να έχει μεταφερθεί και σε αυτές τις περιοχές του Πηλίου», τονίζει ο κ. Δήμου και ζητά να εφαρμοστούν όσα προβλέπονται σε σχετική ΚΥΑ.
Τα πλατάνια του Πηλίου ή το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου;
