Συνδυασμός πολλών παραγόντων είναι το αποτέλεσμα μιας αυτοκτονίας ενός εφήβου, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η φτώχεια, όπου λύση μπορεί να δώσει μόνο η Πολιτεία και όχι οι γραμμές στήριξης και η ψυχοθεραπεία. Η ψυχολόγος του Παιδοψυχιατρικού Τμήματος του Νοσοκομείου Βόλου της 5ης ΥΠΕ, Πηνελόπη Αβαγιαννούμιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ 103,5και τον Ηλία Κουτσερή, εξέφρασε αρχικά τη λύπη της για τον τρόπο που καλύφθηκε από τα ΜΜΕ της Αθήνας το θέμα με τις δύο 17χρονες στην Ηλιούπολη της Αττικής που έπεσαν απ΄ τον 6ο όροφο πολυκατοικίας.
Είπε πως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, έχει δώσει σαφείς οδηγίες για το τι πρέπει να κάνει μια κοινωνία, όταν συμβαίνει ένα αντίστοιχο τραγικό γεγονός και όπως τόνισε, δεν πρέπει να περιγράφεται σε καμία περίπτωση η μέθοδος αυτοκτονίας, δεν πρέπει να δίνονται λεπτομέρειες σχετικά με τη διεύθυνση του συμβάντος, δεν πρέπει να δίνονται στη δημοσιότητα σημειώματα αυτοκτονίας και δεν πρέπει η αυτοκτονία να αποδίδεται σε έναν και μόνο παράγοντα. Επίσης είναι σημαντικό να παρέχονται πληροφορίες για το πώς και το πού μπορεί κανείς να βρει βοήθεια σχετικά με αυτοκτονικές σκέψεις, όταν η κατάσταση αυτή είναι σε οξεία φάση, είτε ο ίδιος, είτε μέλη της οικογένειάς του που έχουν αντιληφθεί ορισμένα πράγματα και θέλουν να λάβουν συμβουλές και να ζητήσουν βοήθεια.
«Δίνουμε ιδέες και σε άλλα παιδιά…»
Σύμφωνα με την ίδια, είναι σημαντικό να ενημερώνεται το κοινό σχετικά με τους τρόπους πρόληψης της αυτοκτονίας, με βάση πάντα επιστημονικά δεδομένα και επίσης είναι σημαντικό να δοθούν οδηγίες για το πώς μπορεί κάποιος τελικά να ανταπεξέλθει σε μια κατάσταση κρίσης. «Αυτό το οποίο λοιπόν με λυπεί είναι ότι ουσιαστικά και όχι μόνο με το συγκεκριμένο γεγονός, αλλά και με πολλά παρεμφερή γεγονότα, που δυστυχώς ολοένα και αυξάνονται, είναι ότι το να βγάλουμε στη δημοσιότητα το σημείωμα αυτού του παιδιού, είναι πέραν από παντελή έλλειψη σεβασμού σε αυτές τις προσωπικές τελευταίες σκέψεις που καταγράφηκαν σε ένα χαρτί απευθυνόμενο προς την οικογένεια ή τους δικούς του ανθρώπους, ότι δεν αντιλαμβανόμαστε ότι δίνουμε και ιδέες σε άλλα παιδιά και σε άλλους εφήβους ή τους καθοδηγούμε και τους βοηθάμε να ταυτιστούν με αυτό το είδους τις σκέψεις και τις ιδέες» επισήμανε χαρακτηριστικά η κ. Αβαγιαννού.
Να προβληθούν οι γραμμές SOS
Πρόσθεσε ότι αντί να προβάλλεται το σημείωμα θα ήταν πολύ χρήσιμο να ανακοινωθούν οι τετραψήφιοι αριθμοί στους οποίους μπορούν να απευθυνθούν οι ενδιαφερόμενοι. Δηλαδή της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS που είναι το 1056, καθώς και τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία, της ΜΚΟ Κλίμακα που τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Υγείας με το 1018. Και οι δύο αυτές γραμμές λειτουργούν όλο το 24ωρο, με εξειδικευμένους ψυχολόγους και ψυχίατρους που μπορούν να παρέχουν βοήθεια και συμβουλές, τόσο σε παιδιά και εφήβους που κάνουν τέτοιες σκέψεις, όσο και σε οικογένειες ανθρώπων με αυτοκτονικές τάσεις.
Δεύτερη αιτία θανάτων οι αυτοκτονίες για τους νέους της Ε.Ε.
Για ένα τεράστιο θέμα που αφορά στην παγκόσμια υγεία, μιλά η κ. Αβαγιαννού, καθώς οι αυτοκτονίες αποτελούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη δεύτερη αιτία θανάτου για τους νέους ηλικίας από 15 έως και 24 ετών. Παράλληλα τα τελευταία χρόνια υπάρχει αύξηση στα περιστατικά και στην Ελλάδα, ωστόσο, η χώρα μας δεν βρίσκεται σε υψηλές προς το παρόν θέσεις αναφορικά με τα περιστατικά. Οι μελέτες δείχνουν σαν παράγοντες κινδύνου τις ψυχικές διαταραχές, με νούμερο ένα την κατάθλιψη, τις οικογενειακές συγκρούσεις, τις δυσλειτουργίες μέσα στις οικογένειες, την ακαδημαϊκή πίεση. Ένας παράγων και αυξανόμενος μάλιστα παράγοντας είναι αυτός των οικονομικών προβλημάτων, αφού η φτώχεια συνδέεται με αυξημένα ποσοστά αυτοκτονιών.
Να υπάρξει βοήθεια και στο κοινωνικό-οικονομικό πλαίσιο
«Θα πρέπει να τεθεί το ζήτημα σε άλλη βάση και σαφώς θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά και τους εφήβους, που αυτή τη στιγμή πλήττονται, αλλά να δούμε τι είναι πίσω από αυτό και τι μέτρα στήριξης μπορούμε να πάρουμε για όλη την οικογένεια και είναι σημαντικό να υπάρχουν σχολικοί ψυχολόγοι. Πρέπει επίσης να δούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε και στο καθαρά κοινωνικό-οικονομικό κομμάτι. Είναι καλή η ψυχοθεραπεία, αλλά όταν ένα παιδί γυρνάεισε ένα σπίτι που είναι κομμένοτο ρεύμα για παράδειγμα, γιατί ο γονιός δεν μπορείνα το πληρώσει ή όταν γυρνάει σε ένα σπίτι που περνάει πάρα πολλές ώρες μόνο του, γιατί οι γονείς μπορεί να δουλεύουν ή αναγκάζονται να κάνουνδύο δουλειές και να λείπουν όλη την ημέρα από το σπίτι η μία ώρα της ψυχοθεραπείας δεν θα βοηθήσει από μόνη της».
Υπάρχουν κάποια προειδοποιητικά σημάδια
Η ψυχολόγος του Νοσοκομείου Βόλου, επισήμανε πως υπάρχουν πρώιμα σημάδια του προβλήματος, αλλά για να εκτιμηθούν, θα πρέπει οι γονείς να έχουν ανοιχτά τα μάτια και τα αυτιά τους. Σύμφωνα με την ίδια θα πρέπει να υπάρξει ανησυχία αν παρατηρηθούν διαταραχές στον ύπνο σε κάποιον έφηβο, στο διατροφικό του πλάνο, αν αλλάξει η λειτουργικότητά του, αν το παιδί είναι περισσότερο απομονωμένο, είναι πιο σκεπτικό και αν υπάρχει απότομη πτώση σχολικής επίδοσης. Είναι σημαντικό και οι έφηβοι και οι ενήλικες πριν προβούν σε μια τέτοια πράξη έχουν προϊδεάσει σε ανύποπτο χρόνο. Δηλαδή μπορεί πάνω σε έναν καβγά με τον γονιό ή τον αδελφό να γυρίσουν και να πουν «μη σε νοιάζει δεν θα σου είμαι για πολύ καιρό ακόμα βάρος».
«Δεν έχουμε μάθει να μιλάμε
για τα συναισθήματά μας»
Είπε πως πολλές φορές αυτές οι κουβέντες περνάνε απαρατήρητες και αυτό το θέμα πολλές φορές δημιουργεί μια κάποια αμηχανία. «Καλό είναι ο γονιός σε μια τέτοια περίπτωση να συνεχίσει την κουβέντα και να πει ευθέως στο παιδί: Τι εννοείς με αυτό; Έχεις κάνει ποτέ σκέψεις ότι δεν θες να ζεις; Έχεις κάνει ποτέ σκέψεις ότι θες να κάνεις κακό στον εαυτό σου; Είναι όμως κάτι που στην πλειοψηφία των γονιών τους δημιουργεί μεγάλη αμηχανία, γιατί μεταξύ άλλων δεν έχουμε μάθεινα μιλάμε για τα συναισθήματά μας, ειδικά όταν αυτά τα συναισθήματα είναι δύσκολα. Μου έχει τύχει πολλές φορές στο Παιδοψυχιατρικό Τμήμα του Νοσοκομείου, να έρθουν έφηβοι που παρακολουθούνται εξωτερικά για 6 ή 8 μήνες και να μου λένε οι έφηβοι ότι έχουν κάνει τέτοιες σκέψεις μετά από κουβέντα, ωστόσο, όταν τους ρωτάω εάν το αποκάλυψαν στον ιδιώτη που πήγαιναν είπαν ότι δεν τους το ρώτησαν ποτέ. Οι άνθρωποί προτού κάνουν κάτι τέτοιο συνήθως προειδοποιούν, αλλά το ζήτημα είναι ποιος είναι απέναντι να το ακούσει και να το βάλει στη σωστή του βάση. Χρειάζεται εκπαίδευση και παιδεία γύρω από αυτά τα θέματα» κατέληξε η κ. Βαγιανού.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Γιώργος Στεργίου
