SOS εκπέμπει για το θέμα της ερημοποίησης και της ξηρασίας, που μας κοστίζει απώλεια καλλιεργήσιμων εκτάσεων της τάξης των 200.000 στρ. ετησίως, εκπέμπει ο Νίκος Δαναλάτος Καθηγητής Γεωργίας και Οικολογίας Φυτών του Π.Θ., η οποίος ζητά να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Ο καθηγητής μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημ. Καρεκλίδη και τόνισε ότι η ξηρασία και η ερημοποίηση είναι δύο θέματα πολύ σημαντικά που αλληλοσυνδέονται και υπάρχει μια τοξική μεταξύ τους σχέση. Το πιο βασικό , είναι η ερημοποίηση που απειλεί όλη τη χώρα και όπως έχει πει η επιτροπή για την καταπολέμηση της ερημοποίησης, το 35% των καλλιεργούμενων εκτάσεων βρίσκεται υπό το καθεστώς ερημοποίησης.
Τα τελευταία 50 χρόνια, εγκαταλείπονται τεράστιες εκτάσεις σε Πανελλαδική κλίμακα της τάξης των 2 εκ. στρεμμάτων ανά δεκαετία. Κάθε χρόνο χάνουμε 200.000 στρέμματα, ακριβώς λόγω της ερημοποίησης, επισήμανε ο καθηγητής.
Όπως είπε, το φαινόμενο αυτό απειλεί όλες τις ξηροθερμικές περιοχές και τη Θεσσαλία, όπου μόνο στους νομούς Μαγνησίας και Λάρισας, έχουν χαθεί 750.000 στρέμματα τα τελευταία 20 χρόνια και, λόγω της ερημοποίησης έχουν γίνει βοσκότοποι.
Ο κ. Δαναλάτος ανέφερε ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα αι ήδη το σχέδιο δράσης του 2000 προέβλεπε ότι είχαμε χάσει 4 εκ. στρ. από τα 40 εκ. στρ. καλλιεργούμενης γης που είχε πάντα η Ελλάδα.
«Επειδή δεν έγινε τίποτα από τα 2000 μέχρι σήμερα χάσαμε άλλα 5 εκ. στρ. αι εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα θα χαθούν άλλα 6-7 εκ. στρ. τα επόμενα 20 χρόνια», επισήμανε ο καθηγητής του Π.Θ.
Να σταματήσουν οι μονοκαλλιέργειες
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα που πρέπει να λάβουμε ενδεικτικά περιγράφονται στο πρώτο σχέδιο δράσης κατά της ερημοποίησης και στο επικαιροποιημένο που έγινε το 2021 και ολοκληρώθηκε φέτος.
Αναφορικά με τα μέτρα ο κ. Δαναλάτος ανέφερε ότι το βασικότερο είναι να σταματήσουμε τις μονοκαλλιέργειες, που κάνουν υποβάθμιση γαιών και πρέπει να πάμε προς τις αμειψισπορές και στις χλωρές λιπάνσεις κάτι που έχει προβλέψει η ΕΕ και από φέτος δίνουν κάποιες επιδοτήσεις που ελπίζουμε αυτό να δώσει αποτελέσματα τα επόμενα πέντε χρόνια.
Όπως εξήγησε, οι επιδοτήσεις αφορούν σε αγρότες που δεν έχουν μονοκαλλιέργεια, αλλά στα χωράφια τους βάζουν και ψυχανθή, που είναι μια οικογένεια φυτών που παίρνουν άζωτο από την ατμόσφαιρα, εμπλουτίζουν το έδαφος και το κάνουν πιο γόνιμο, οπότε μπορεί να γίνει εναλλακτική καλλιέργεια (μια χρονιά σιτάρι, μια χρονιά ψυχανθή κλπ.).
Χάνουμε 1 εκ. εδάφους το χρόνο
Ο καθηγητής επισήμανε ότι υπάρχουν και άλλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, όπως καλλιέργεια κατά της ισοϋψείς, που είναι ότι χειρότερο για το έδαφος να διαβρωθεί και να ερημοποιηθεί.
«Οι μετρήσεις δείχνουν ότι η ερημοποίησης είναι 0,5 ως 1 εκατοστό το έτος απώλεια φλοίδας εδάφους. Για τη δημιουργία 1 εκ. εδάφους στη Μεσόγειο χρειάζονται 500 χρόνια και αυτό το χάνουμε σε έναν χρόνο», επισήμανε ο κ. Δαναλάτος.
Σύμφωνα με τον ίδιο κάθε 30 χρόνια χάνουμε 30 εκατοστά εδάφους, το οποίος έχει ένα συγκεκριμένο βάθος και ήδη τα περισσότερα εδάφη απ’ αυτά που έχουν εγκαταλειφθεί, έφυγε όλο το έδαφος και έχουν μείνει πέτρες, με αποτέλεσμα οι εκτάσεις να έχουν μετατραπεί σε λιβάδια και βοσκότοπους.
«Από τα 8-9 εκ. στρ. που έχουμε χάσει, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να επανεντάξουμε στη γεωργία ένα μεγάλο μέρος», ανέφερε ο κ. Δαναλάτος.
Εγκαταλείπουμε την καλλιέργεια
Σχετικά με το θέμα της επισιτιστικής κρίσης ο καθηγητής Γεωργίας του Π.Θ. τόνισε ότι εγκαταλείπουμε την καλλιέργεια…
Όπως είπε η καλλιέργεια της γης έγινε ασύμφορη για υποβαθμίσαμε τη γονιμότητα, έφυγε το έδαφος και εκεί που έβγαλε 300-400 κ. παραγωγής, έφτασε να βγάζει 50 κιλά και εγκαταλείφθηκαν. Ο κ. Δαναλάτος τόνισε την ανάγκη να πάρουμε μέτρα κατά της ερημοποίησης.
Η ξηρασία
Αναφορικά με την έλλειψη νερού ο καθηγητής τόνισε ότι με τις υπεραντλήσεις που γίνονται ειδικά στη Θεσσαλία, οι υδροφορίες έχουν φτάσεις στα 350 μέτρα και παραπάνω με αποτέλεσμα το θαλασσινό νερό να έχει φτάσει στη Χάλκη Λάρισας.
Σε μεγαλύτερο βάθος δεν πάει, επομένως από τα 20 εκ. m3 νερού που χάνουμε κάθε χρόνο, είναι εις βάρος της καλλιέργειας, καθώς εγκαταλείπουμε το βαμβάκι και γενικά την αρδευόμενη και πάμε προς την ξηρική καλλιέργεια, κάτι που μεταφράζεται σε μεγάλη απώλεια προστιθέμενης αξίας, για τον παραγωγό και για τη χώρα.
«Ενδεικτικά τα τελευταία 20 χρόνια έχουν χαθεί από το νομό Λάρισας 540.000 στρ. βαμβάκι, που αποτελεί το βαμβάκι της Ευρώπης και όχι μόνο της χώρας μας. Θα βρεθεί λύση, όπως και για το σιτάρι, αγοράζοντας από άλλες χώρες και ηπείρους, όμως θα την πληρώσουν τα πιο φτωχά κοινωνικά στρώματα, διότι η αξία τους θα ανέβει πολύ», επισήμανε ο κ. Δαναλάτος.
Ο καθηγητής τόνισε ότι το μόνο θετικό θέμα που έγινε για την αντιμετώπιση της ξηρασίας, είναι η ανασύσταση της λίμνης Κάρλας, που θα έχει θετικά οφέλη στην επόμενη δεκαετία, αλλά δεν αρκεί και για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στον Θεσσαλικό κάμπο χρειάζεται να μπουν ετησίως 30-40 m3 νερού άμεσα, γιατί όσο δεν γίνεται κάθε χρόνος που περνάει θα εγκαταλείπονται 40.000 στρ. βαμβακιού, αλλά και αρδευόμενες εκτάσεις.
Ο κ. Δαναλάτος εξήγησε ότι η μετατροπή από αρδευτικές σε ξερικές καλλιέργειες θα έχει αποτέλεσμα την απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων € από τη Θεσσαλία. Όπως είπε αν μιλάνε για απώλεια 300-400 εκ. € στον πρωτογενή τομέα, το ποσό αυτό πολλαπλασιάζεται επί πέντε τουλάχιστον για την τοπική οικονομία.
Ο ίδιος τόνισε ότι η μη μεταφορά νερού στη Θεσσαλία να το πληρώσουμε πολύ ακριβά, όπως και το ότι δεν λάβαμε τα κατάλληλα μέτρα, καθώς η εκτροπή του Αχελώου χρονολογείται 60 χρόνια και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
