Την αδυναμία ανάκαμψης της καταναλωτικής ζήτησης στην Ελλάδα επιχειρεί να εξηγήσει η Alpha Bank, ΑΛΦΑ-0,51% στο σημερινό δελτίο οικονομικών εξελίξεων, παραθέτοντας ωστόσο, και ορισμένες αισιόδοξες ενδείξεις.
Αρχίζοντας από τους αρνητικούς παράγοντες, στην ανάλυση της ελληνικής τράπεζας, τονίζονται τα εξής:
Ο ρυθμός μεταβολής του όγκου λιανικού εμπορίου (κύκλος εργασιών σε σταθερές τιμές) διατηρεί για όγδοο συνεχές έτος, αρνητικό πρόσημο στο δεκάμηνο του 2016 και διαμορφώνεται στο 1,0%. Τούτο ήταν αποτέλεσμα της πτώσης του διαθεσίμου εισοδήματος των νοικοκυριών, λόγω της αύξησης των φορολογικών επιβαρύνσεων και της μείωσης των καθαρών κοινωνικών μεταβιβάσεων.
Το διαθέσιμο εισόδημα μειώθηκε κατά 1,2% και 0,4% στο πρώτο και δεύτερο τρίμηνο του 2016, αντιστοίχως. Η συμβολή των φόρων στη μεταβολή αυτή ήταν -1,2% και 0,1%, αντίστοιχα, ενώ των καθαρών κοινωνικών μεταβιβάσεων -0,7% και -1,0%.
Η υποτονική καταναλωτική ζήτηση αντανακλάται επίσης, και στον ρυθμό μεταβολής του υπολοίπου των χορηγήσεων καταναλωτικών δανείων, που διατηρεί το αρνητικό πρόσημο της τελευταίας εξαετίας, παρότι φθίνει με μικρότερο ρυθμό, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Στο σημείο αυτό, η Alpha κάνει ειδική μνεία στα έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία συνιστούν ένα ακόμη μέτρο της ενεργού καταναλωτικής ζήτησης, αφού συνδέονται αναλογικά με τον όγκο των συναλλαγών. Ωστόσο, τα δύο τελευταία έτη – και κυρίως το 2016 – τα έσοδα από τον ΦΠΑ ακολουθούν αντίστροφη πορεία.
Αυξάνονται δηλαδή – αν και με σχετικά μικρό ρυθμό – ως αποτέλεσμα των διαδοχικών αυξήσεων του φορολογικού συντελεστή τον Ιούλιο του 2015 και τον Μάιο του 2016, καθώς και της αυξημένης χρήσης των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμών.
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα επιφέρει αυξημένα φορολογικά έσοδα, δημιουργώντας μια εφάπαξ επίπτωση στον ετήσιο ρυθμό μεταβολής. Ωστόσο, σε μακροπρόθεσμα, οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές εκτιμάται ότι ασκούν αρνητική επίδραση στην καταναλωτική δαπάνη και κατά συνέπεια, στα έσοδα του ΦΠΑ.
Οι θετικές ενδείξεις
Αντίθετα με τους παραπάνω δείκτες, οι νέες κυκλοφορίες ΙΧ επιβατικών αυτοκινήτων αυξάνονται τα τρία τελευταία χρόνια με διψήφιο ποσοστό. Η αύξηση αυτή μάλιστα, αποδίδεται:
στο κίνητρο της απόσυρσης
στην αβεβαιότητα των νοικοκυριών για το ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη στο πρώτο εξάμηνο του 2015
στην αυξημένη ζήτηση αυτοκινήτων χρονομίσθωσης που συνδέεται με την ισχυρή άνοδο της τουριστικής κίνησης καθώς και την ανανέωση του στόλου σημαντικών ελληνικών επιχειρήσεων την τελευταία διετία.
Επιπλέον, σημαντική τόνωση της καταναλωτικής ζήτησης αναμένεται να προκύψει από την πτωτική πορεία των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα. Η αποκλιμάκωση των οφειλών οδηγεί σε παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές επιχειρήσεις που αναμένεται να διαχυθεί σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας, εξηγεί καταλήγοντας, η Alpha Bank.
