Θετικά υποδέχτηκαν οι φορείς της αγοράς τη ρύθμιση των 120 δόσεων για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια παρέμβαση που μπορεί να προσφέρει σημαντική ανάσα ρευστότητας σε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τα ευνοϊκά στοιχεία της ρύθμισης σε σχέση με τις προηγούμενες ρυθμίσεις (πάγια και 72 δόσεων) είναι:
(α) Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται σε 120 δόσεις (έναντι 72 προηγουμένως) με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ.
(β) Μπορούν να συμπεριληφθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31/12/2024 (έναντι έως 31/12/2023 προηγουμένως) και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30/09/2026 (έναντι έως 20/04/2026 προηγουμένως).
(γ) Η αίτηση ένταξης στη ρύθμιση μπορεί να υποβληθεί έως 30/06/2027 (έναντι έως 31/12/2026 προηγουμένως), δηλαδή έξι μήνες αργότερα από την προηγούμενη προθεσμία,
(δ) Πολίτες που έχουν υπαχθεί στην ρύθμιση των 72 δόσεων, μπορούν να υπαχθούν με αίτησή τους στη ρύθμιση των 120 δόσεων.
Μειώνεται επίσης το χρονικό διάστημα που πρέπει να ρυθμίσουν τις τρέχουσες οφειλές με τη πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Δηλαδή οι τρέχουσες οφειλές αφορούν διάστημα κάτω των δύο ετών μετά τις 1/1/2025).
Στόχος της νέας ρύθμισης, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, είναι να δοθεί μεγαλύτερη ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις διευκολύνοντας την επιστροφή τους στη συνέπεια.
Σύμφωνα με το δικηγόρο -εργατολόγο Γιώργο Κουτσούκο, το κλειδί της νέας ρύθμισης είναι η οφειλή να είναι άνω των 3.600 ευρώ ώστε να αξιοποιηθεί το μάξιμουμ το δόσεων.
«Το ελάχιστο όριο των 30 ευρώ προστατεύει τον ΕΦΚΑ από το να εισπράττει αμελητέα ποσά (π.χ. 10 ευρώ τον μήνα) για 10 χρόνια. Αν το χρέος σας είναι πάνω από 3.600 €, θα μπορείτε να πάρετε ολόκληρο το πακέτο των 120 δόσεων. Αν είναι κάτω από 3.600 €, οι δόσεις σας απλώς θα μειωθούν μέχρι το σημείο που η μηνιαία πληρωμή θα αγγίξει τα 30 ευρώ.» επισημαίνει ο κ, Κουτσούκος ο οποίος επεξεργάστηκε παραδείγματα που δείχνουν πώς λειτουργούν οι 120 δόσεις σε σύγκριση με το καθεστώς των 72 δόσεων:
Παραδείγματα με βάση το όριο των 30 €
Όταν το χρέος είναι χαμηλό, ο οφειλέτης δεν μπορεί να εξαντλήσει τις 120 δόσεις, καθώς η δόση θα έπεφτε κάτω από τα 30 ευρώ. Το σύστημα αναπροσαρμόζει τις δόσεις προς τα κάτω για να τηρηθεί το ελάχιστο πλαφόν.
Παράδειγμα 1: Αρχικό χρέος 1.500 € (Προσαρμογή δόσεων λόγω πλαφόν)
Στις 120 δόσεις: Αν διαιρούσαμε απλώς το χρέος με το 120, η δόση θα έβγαινε περίπου 12,50 € (χωρίς τόκους). Επειδή όμως η ελάχιστη δόση είναι 30 €, ο οφειλέτης δεν δικαιούται 120 δόσεις, αλλά περίπου 50-54 δόσεις των 30 € (ανάλογα με τον τελικό υπολογισμό των τόκων).
Στις 72 δόσεις: Με το ίδιο ελάχιστο όριο των 30 €, ο οφειλέτης θα πλήρωνε πάλι 30 € τον μήνα, αλλά για λιγότερους μήνες (περίπου 50 δόσεις).
Συμπέρασμα: Για πολύ μικρά χρέη (π.χ. κάτω από 1.500 € – 1.800 €), η ρύθμιση των 120 δόσεων και των 72 δόσεων ταυτίζονται στην πράξη, καθώς και στις δύο περιπτώσεις θα πληρώνετε το ελάχιστο των 30 € για τον ίδιο αριθμό μηνών.
Παράδειγμα 2: Αρχικό χρέος 2.500 € (Κέρδος σε δόσεις λόγω των 120)
Στις 72 δόσεις: Η μαθηματική διαίρεση δίνει περίπου 34,70 € τον μήνα (προ τόκων). Επειδή το ποσό αυτό είναι πάνω από τα 30 €, ο οφειλέτης μπορούσε να πάρει και τις 72 δόσεις πληρώνοντας περίπου 41 € τον μήνα (μαζί με τους τόκους).
Στις 120 δόσεις: Τώρα, ο οφειλέτης μπορεί να «ρίξει» τη δόση του ακριβώς στο κατώτατο όριο των 30 € τον μήνα. Για να γίνει αυτό, το σύστημα θα του δώσει περίπου 90-95 δόσεις αντί για 120.
Σύγκριση: Στις 120 δόσεις πληρώνει 30 €/μήνα για ~93 μήνες, ενώ στις 72 δόσεις πλήρωνε ~41 €/μήνα για 72 μήνες. Κερδίζει χαμηλότερη δόση, αλλά πληρώνει για περισσότερο καιρό.
Παράδειγμα 3: Αρχικό χρέος 3.600 € (Το «ταβάνι» για την απόλυτη χρήση των 120 δόσεων)
Στις 72 δόσεις: Ο οφειλέτης πλήρωνε περίπου 59 € τον μήνα για 72 μήνες.
Στις 120 δόσεις: Εδώ το χρέος επιτρέπει την πλήρη αξιοποίηση του δεκαετούς ορίζοντα. Ο οφειλέτης μπορεί να εξαντλήσει και τις 120 δόσεις, καθώς η μηνιαία του υποχρέωση θα διαμορφωθεί ακριβώς στα 30 € τον μήνα (συν τους αναλογούντες τόκους, ανεβαίνοντας ελάχιστα πάνω από τα 30 €).
Οι ειδικοί στην ασφάλιση πιστεύουν ότι η νέα ρύθμιση θα περπατήσει ικανοποιητικά όχι όμως θεαματικά λόγων των εξής αρνητικών σημείων .
α) το επιτόκιο 5.84% το οποίο όμως διατηρείται παγωμένο με ρύθμιση του υπουργείου εργασίας και δεν ακολουθεί την ανοδική πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ
β) δεν προβλέπεται κούρεμα της οφειλής όπως στην παλαιότερη ρύθμιση των 120 δόσεων.
γ) μπορεί η ρύθμιση να είναι καλύτερη από εκείνη των 72 δόσεων καθώς περιλαμβάνει τις οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024 αντί του 2023 αλλά η κυβέρνηση συγκρατεί τη γενναιοδωρία της και δεν εντάσσει τα χρέη έως το τέλος του 2025 ώστε να διευκολύνει τους οφειλέτες.
δ) μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση όσοι βρίσκονται σήμερα στις 72 δόσεις αλλά όχι όσοι βρίσκονται στις 24.
Πως «περπάτησε» όμως η προηγούμενη ρύθμιση των 120 δόσεων για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ;
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των εισπρακτικών αρχών και των ασφαλιστικών ταμείων (ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ), η συνολική εικόνα για την πορεία εκείνων των παλαιών ρυθμίσεων (κυρίως του νόμου του 2019) διαμορφώνεται ως εξής:
• 185.279 οφειλέτες κατάφεραν και ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη ρύθμιση, εξοφλώντας πλήρως τα χρέη τους. Το συνολικό ποσό που ρυθμίστηκε αρχικά ανέρχεται σε 4,52 δις ευρώ.
• 185.279 οφειλέτες κατάφεραν και ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη ρύθμιση, εξοφλώντας πλήρως τα χρέη τους.
• 291.599 οφειλέτες δυστυχώς εγκατέλειψαν ή έχασαν την πορεία των δόσεων λόγω οικονομικών δυσκολιών. Αρνητικό ρόλο έπαιξαν η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός που περιόρισαν τη ρευστότητα των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων, καθιστώντας αδύνατη την πληρωμή ακόμη και της ελάχιστης δόσης.
