Από αμνημονεύτων χρόνων υπήρχαν μύθοι για μέντιουμ, προφήτες και αποκαλύψεις που προσπαθούσαν να προβλέψουν το τέλος του ανθρώπινου πολιτισμού. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο θέμα σε πολιτισμούς σε ολόκληρο τον πλανήτη, που δείχνει μια μάλλον βιολογική ανάγκη της ανθρωπότητας να γνωρίζει το μέλλον που την περιμένει.
Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος των τελευταίων τριών αιώνων επέτρεψε να δοθεί σε αυτές τις προβλέψεις ένα ορθολογικό νόημα, απομακρύνοντάς τες από το αμιγώς μυθολογικό ύφος, τουλάχιστον στη συντριπτική τους πλεοψηφία. Υπό αυτή την έννοια, στον χώρο της επιστήμης, πολλοί ερευνητές έχουν παρουσιάσει θεωρίες υποστηριζόμενες από εμπειρικές αναφορές, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που απειλούν τη συνέχεια του ανθρώπινου πολιτισμού όπως τον γνωρίζουμε.
Το 2003 για παράδειγμα, ο καθηγητής Αστροφυσικής και Κοσμολογίας, και πρώην πρύτανης του Trinity College του Πανεπιστημίου του Cambridge, Martin John Rees, εξέδωσε το βιβλίο του Η Τελευταία μας Ώρα. Ένα έργο όπου αναλογίζεται τους υπαρξιακούς κινδύνους για την ανθρωπότητα του 21ου αιώνα, συμπεριλαμβανομένου του βιολογικού και τεχνολογικού κινδύνου, οι οποίοι μειώνουν τις πιθανότητες επιβίωσής μας στο μισό μέχρι το τέλος του αιώνα.
Ο κίνδυνος της (βιο)τεχνολογίας
Στο βιβλίο του, ο Rees υποδεικνύει τη γενετική μηχανική και τον βιολογικό πειραματισμό ως μία από τις κύριες απειλές για την ανθρωπότητα, ακόμη και πάνω από τον πυρηνικό κίνδυνο. Η διαπίστωση αυτή βασίζεται στο χαμηλό κόστος, την εύκολη πρόσβαση και τη δύσκολη ιχνηλάτηση πιθανών προγραμμάτων ανάπτυξης βιολογικών όπλων, ή στον υψηλό κίνδυνο εργαστηριακών ατυχημάτων που θα μπορούσαν να απελευθερώσουν γενετικά τροποποιημένα παθογόνα προκαλώντας εκατομμύρια θύματα.
Ο δεύτερος μεγαλύτερος κίνδυνος είναι αυτό που αποκαλεί «τεχνοκτονία» (tecnocide), δηλαδή η απειλή αφανισμού ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης τεχνολογικής ανάπτυξης. Εδώ περιλαμβάνει τον κίνδυνο περιβαλλοντικής καταστροφής λόγω των εξελίξεων στη νανοτεχνολογία, την πιθανότητα η τεχνητή νοημοσύνη, με τη βοήθεια της υπερυπολογιστικής, να ξεπεράσει την ικανότητα ελέγχου των ανθρώπων, καθώς και ένα ενδεχόμενο ατύχημα σε πειράματα όπως ο επιταχυντής σωματιδίων του CERN.
Οι υπόλοιπες απειλές για την ανθρωπότητα
Σχεδόν προφητικά, ο Rees μιλά επίσης για την έννοια της «τεχνοκρατικής δικτατορίας» και τους κινδύνους της κοινωνικής χειραγώγησης που προκαλείται από τα μέσα ενημέρωσης και τους θεσμούς, υποστηριζόμενη από νέες τεχνολογίες επιτήρησης.Αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα μέλλον όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το κινητό τηλέφωνο και το διαδίκτυο λειτουργούν ως εργαλεία ελέγχου χωρίς να απαιτούνται τα βάναυσα κατασταλτικά καθεστώτα του περασμένου αιώνα. Ο Rees προειδοποιεί για τον κίνδυνο δημιουργίας μιας κοινωνίας αναισθητοποιημένης από την ψυχαγωγία και τη διασκέδαση, η οποία εγκαταλείπει έτσι κάθε κριτική σκέψη.
Τέλος, το βιβλίο ανοίγει την πόρτα σε ένα ορίζοντα όπου η ίδια η φύση της ανθρώπινης ζωής παύει να υπάρχει καθώς συντίθεται με την τεχνολογία. Οι προτάσεις για την ενσωμάτωση μικροτσίπ στο ανθρώπινο σώμα ή οι αυθαίρετες γενετικές τροποποιήσεις αντικατοπτρίζουν την τάση της σύγχρονης επιστήμης να θέλει να τροποποιήσει τον άνθρωπο και να τον κάνει πιο αποτελεσματικό.
Εξαιτίας όλης αυτής της λίστας απειλών για τον πολιτισμό, ο Rees πιστεύει ότι «η πιθανότητα ο σημερινός μας πολιτισμός να επιβιώσει μέχρι το τέλος του παρόντος αιώνα δεν ξεπερνά το 50%». Μια προφητεία που μόνο το πέρασμα του χρόνου θα δείξει αν θα τον δικαιώσει.
Πηγή: https://www.gazzetta.gr/
