Τον Αύγουστο του 2026, στη Σκόπελο, ο καλλιτέχνης-φωτογράφος Λευτέρης Πλαβός παρουσιάζει τη νέα του ενότητα έργων “Metabasis” – Topos in Transition, μια εικαστική διερεύνηση της μετάβασης από τη φωτογραφική αποτύπωση στην αφαιρετική σύνθεση.
Αφετηρία των έργων αποτελούν εικόνες της Χώρας και του τοπίου του νησιού – αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες, υφές, καλντερίμια και επιφάνειες – που μετασχηματίζονται σε ψηφιακά κολάζ και γεωμετρικές συνθέσεις. Η θάλασσα, τα πεύκα και το δομημένο περιβάλλον συνυπάρχουν σε ένα δυναμικό πεδίο σχέσεων, όπου το πραγματικό και το αφηρημένο αλληλοδιαπλέκονται.
Με μινιμαλιστική αισθητική και έντονες χρωματικές αντιθέσεις, τα έργα οργανώνονται συχνά σε πλέγματα και επαναληπτικές δομές, δημιουργώντας ένα σύστημα μορφών που ισορροπεί ανάμεσα στο αστικό τοπίο και τη γεωμετρική αφαίρεση. Ο καλλιτέχνης διερευνά τον κατακερματισμό και την ανασύνθεση του χώρου, προτείνοντας μια νέα ανάγνωση της σχέσης εικόνας, τόπου και εμπειρίας.
Η έκθεση “Metabasis” καλεί τον θεατή σε μια εμπειρία μετάβασης, όπου ο χώρος αποκαλύπτεται ως ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πεδίο.
Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Δήμου Σκοπέλου και φιλοξενείται στον φιλόξενο χώρο του Αρχοντικού Βακράτσα, από 3 έως 10 Αυγούστου 2026. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026, στις 19:30. Οι ώρες λειτουργίας της έκθεσης είναι καθημερινά 11:00–14:00 και 19:00–22:00.
Λευτέρης Πλαβός
Σκόπελος 2026
…………………………………………………………………………………………………………………..
ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Eλευθέριος Πλαβός γεννήθηκε και ζει στον Βόλο. Σπούδασε Εκπαιδευτικός Τεχνολόγος Πολιτικός Μηχανικός στην ΑΣΕΤΕΜ-ΣΕΛΕΤΕ και Αρχιτέκτων Μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Από το 2003 είναι εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ασχολείται με τη φωτογραφία και τις εικαστικές τέχνες έχοντας ενεργό συμμετοχή σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις.
……………………………………………………………………………………………………………………………
Η Τέχνη κατά τον Λευτέρη Πλαβό.
Δομικά στοιχεία μιας νησιωτικής, ως επί το πλείστον, αρχιτεκτονικής προϊδεάζουν για την εικαστική πορεία που ακολουθεί η τέχνη του Λευτέρη Πλαβού στη συγκεκριμένη έκθεση. Ανοίγματα, είσοδοι -κλειστές ή ανοιχτές- χωρίς να ορίζουν τον εσώτερο χώρο, σκάλες που δεν γνωρίζουμε εάν οδηγούν προς έναν προορισμό ή απομακρύνονται από αυτόν, κάποια ίχνη/σκιές αθόρυβης ανθρώπινης παρουσίας, ταπεινά σύμβολα της πίστης και της αγάπης… Άλλωστε η μια έννοια δεν εμπεριέχει την άλλη;
Σε δεύτερη ανάγνωση αυτής της ανώνυμης αρχιτεκτονικής, η οποία πόσο συχνά παραλληλίζεται με το μοντέρνο κίνημα, ο Λευτέρης Πλαβός με στέρεες βάσεις στην αρχιτεκτονική του παιδεία γνωρίζει την τέχνη της αποδόμησης και τις οπτικές φυγές στο ηθελημένα αόριστο άπειρο, δεν ωραιοποιεί την παράδοση, υπαινίσσεται, ωστόσο, τις διαχρονικές της αξίες.
Αλλά και ως έμπειρος και βραβευμένος φωτογράφος εστιάζει τον φακό του στο μοναδικό, την αποκλιμάκωση των έντονα εικονογραφικών στοιχείων και εν τέλει την επαναφορά τους στα γεωμετρικά αρχέτυπα μέσα από την αφαίρεση.
Η ανασύνθεση του εικαστικού λεξιλογίου που προέκυψε από αυτή τη διεργασία θα δώσει μια σειρά έργων πρωτότυπων παρά τις πολλαπλές προσεγγίσεις και αφετηρίες στην ίδια θεματική.
Η εισαγωγή των βασικών χρωμάτων σε πρωταρχικά γεωμετρικά σχήματα, πλήρη ή διακοπτόμενα, που συνδιαλέγονται με τα φωτογραφικά τους αντίστοιχα, δίνει μια καινούργια διάσταση στους πειραματισμούς των εικαστικών με τη γεωμετρία και την έννοια της «διαφάνειας».
Τα σχήματα ανεξαρτητοποιούνται από τις επί μέρους συνθέσεις της πρώτης (φωτογραφικής) ενότητας, συχνά αλληλοκαλύπτονται, χωρίς ωστόσο κανένα από αυτά να χάνει την αναγνωρισιμότητά του, αυξομειώνονται εισάγοντας παράλληλα τις έννοιες της στάσης και της κίνησης και καταλήγουν σε αυτόνομες εικαστικές συνθέσεις.
Έχοντας κατακτήσει την προσωπική του διαδρομή σε γνώριμους τόπους δεν διστάζει να επαναφέρει την εικονογραφία μιας ελάσσονος, λαϊκής, αρχιτεκτονικής στη μεγαλύτερη κλίμακα κι ακόμη να επιλέξει τα iconic χρώματα του λευκού και του γαλάζιου των νησιών του Αιγαίου, αψηφώντας το βαρύ συμβολικό φορτίο τους, αποτέλεσμα της θεσμικής επιβολής τους στα τέλη της δεκαετίας του ΄30.
Ένα ακόμη πιο τολμηρό βήμα αποτελεί η σειρά με τις αναφορές στην αρχαϊκή τέχνη με κύρια αφετηρία τα κυκλαδικά ειδώλια. Δεν θα τα αντιγράψει ούτε θα καταφύγει στην προσφιλή μέθοδο της αφαίρεσης που επιχειρούν άλλες προσεγγίσεις, αλλά με σεβασμό τα μετακινεί και τα τοποθετεί σε νέες συνθέσεις και στάσεις.
Η παράλληλη εισαγωγή του ηλιακού δίσκου ως γεωμετρικού σχήματος εξελίσσει και αναζωογονεί ό,τι προηγήθηκε, ταυτίζεται με τη διαχρονία, τη ζωή, τη φύση και εκπλήσσει φωτίζοντας εννοιολογικά την τελευταία ενότητα της τέχνης του Λευτέρη Πλαβού.
Δύο έργα διαφοροποιούνται από τις προσεγγίσεις που είδαμε:
Το έργο υπ’αριθ. 67, όπου επιχειρείται μια εμπνευσμένη «αποδόμηση» με την αυστηρή έννοια του όρου στην αρχιτεκτονική (deconstruction), που ευχόμαστε να οδηγήσει σε μια επόμενη σειρά έργων με εύκολα προβλέψιμη επιτυχία και απήχηση και το τελευταίο, που περικλείει όλα όσα είδαμε στο περίγραμμα ενός έγχρωμου, για πρώτη φορά, σε «παιδική» απόδοση σχεδίασμα για την οιονεί οικία/κέλυφος/εστία/καταφύγιο.
Με στέρεα γνώση και αυτογνωσία, κλείνοντας το μάτι στον Paul Klee, στα πρώιμα έργα του Piet Modrian και στην «ορθολογική» αφαίρεση του Γ. Μόραλη, ο Λευτέρης Πλαβός μας ταξιδεύει στο δικό του σύμπαν, άγνωστο, αλλά προσιτό ταυτόχρονα, από το οποίο δεν θέλουμε να ξεφύγουμε…
Βασίλης Κολώνας
Ιστορικός Αρχιτεκτονικής,
Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
…………………………………………………………………………………………………………………
«ὅς τα πάνθ’ ὁρᾷ»
Αυτές οι λέξεις από την αρχαία ρήση* μού έρχονται εξαρχής στον νου βλέποντας τα έργα του Λευτέρη Πλαβού.
Και δεν πρόκειται για κάποια αναφορά περί δικαιοσύνης ή ηθικής, ίσως όμως σχετίζεται με μια ηθική του ματιού, θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε, του ματιού που βλέπει, παρακολουθεί τα πάντα, επιλέγει και αξιολογεί.
Και δεν πρόκειται απλώς για τη ματιά του αρχιτέκτονα Λ. Πλαβού, αλλά για μια ολιστική θέαση που συλλαμβάνει το καθετί, καθημερινό, οικείο και ανοίκειο, χρήσιμο ή άχρηστο, ενδιαφέρον ή αδιάφορο και από εκεί αρχίζει μια διαδικασία επιλεκτικής προσθαφαίρεσης για να καταλήξει στην απόλυτη γεωμετρία και στην καθαρή αφαίρεση
Ο φωτογράφος ανασυνθέτει, αποσυνθέτει και καταθέτει μια νέα εικόνα που θυμίζει και δεν θυμίζει μια άλλη συγκεκριμένη. Μια εικόνα ως μετάβαση σε άλλους χώρους εννοιολογικούς, φανταστικούς, βιωματικούς, όπου όμως ο καλλιτέχνης-γεωμέτρης έχει τον κύριο λόγο.
Μας κάνει και πάλι να επανέλθουμε στο οντολογικό και εσχατολογικό νόημα της αρχαίας ρήσης. Ίσως φανεί υπερβολή. Ποιος βλέπει και τι, ποιος μπορεί να δει. Μια αλυσιδωτή σχέση αιτίου-αιτιατού με εναρκτήρια αιτία την πρωτόλεια, πρωτογενή εικόνα που γεννά κάτι άλλο, στο πλαίσιο μιας αιτιώδους συνάφειας.
Ο φωτογράφος έχει εμπεδώσει όλες τις αξίες και τους τρόπους της οπτικής σύνταξης και με μια εμμονική, αναζήτηση αποδομεί και αναπλάθει χρησιμοποιώντας τα πάντα. Καταλήγει στη σύνθεση της λεπτομέρειας, του ουσιαστικού, της απόλυτης μορφής, της σχέσης καθέτου και οριζόντιας, στην κυρίαρχη σχέση τάξης και αρμονίας. Ένα διανοητικό και οπτικό παιγνίδι με τα εργαλεία και τις μεθόδους της σύγχρονης τεχνολογίας με τη δική του ματιά.
Εν τέλει, οικειοποιείται τον πραγματικό χώρο για να τον μεταπλάσει σε μια μεταβαλλόμενη εικόνα ως διερώτηση, προφητεία και κατάθεση μαζί, σε ένα πεδίο έρευνας ή σε μια εποχή που όλα είναι ανοιχτά, μεταβαλλόμενα και αύριο τίποτα δεν θα είναι το ίδιο.
Χρύσα Δραντάκη
Δρ. Κοινωνιολόγος Τέχνης
*«ἔστιν Δίκης ὀφθαλμός, ὃς τὰ πάνθ’ ὁρᾷ»
Φράση αποδιδόμενη στον Αθηναίο κωμικό ποιητή Μένανδρο (Κηφισιά Ερεχθηίδας, 342/341 π.Χ. –Φρεαττύς,291/290 π.Χ.)
