Περίπου 700 χιλιόμετρα και κάμποσα ναυτικά μίλια μακριά από το Βόλο, το χορευτικό τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Κεραμιδίου, συνέχισε τις καλοκαιρινές του εκδηλώσεις , με δύο παραστάσεις στο όμορφο νησί των Κυθήρων. Ύστερα από πρόσκληση του Δήμου Κυθήρων στα πλαίσια πολιτιστικών εκδηλώσεων σχετικών με την παράδοση, το χορευτικό του Κεραμιδίου επισκέφτηκε το νησί της Αφροδίτης από τις 24 μέχρι τις 27 Αυγούστου.
Τα Κύθηρα, γνωστά και με την παλαιότερη ενετική ονομασία Τσιρίγο (Cerigo), είναι νησί το οποίο βρίσκεται στη Νότιο Ελλάδα, μεταξύ της νότιας Πελοποννήσου και της Κρήτης. Ο Πλάτωνας αναφέρει ότι κατά τη μυθολογία σ` αυτό το νησί αναδύθηκε από τους αφρούς η θεά Ουράνια Αφροδίτη. Κατά τον Όμηρο ήταν το μέρος όπου κατέφυγαν αρχικά ο Πάρις και η Ωραία Ελένη και εκεί πέρασαν τις πρώτες μέρες τους μαζί. Επίσης εκεί περιπλανήθηκε και ο Οδυσσέας , μετά από τρικυμία στο Ακρωτήριο Μαλέα.
Τα εκθέματα που είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε στο αρχαιολογικό Μουσείο της χώρας, μαρτυρούν τον εποικισμό του νησιού από αρχαιοτάτων χρόνων. Ευρήματα ανασκαφών από διάφορες περιοχές και σπήλαια των Κυθήρων, τοποθετούνται τουλάχιστον στο τέλος της 6ης χιλιετίας. Μεγάλα πιθάρια με εντυπωσιακή διακόσμηση και χάλκινα ειδώλια φανερώνουν την επιρροή των κατοίκων από τον μινωικό πολιτισμό. Από τότε αναπτύχθηκε το εμπόριο και η ναυτιλία μεταξύ των Κυθήρων και της Κρήτης, αλλά και άλλων κυκλαδίτικων νησιών όπως της Μήλου και της Σαντορίνης.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στο νησί είχαμε την ευκαιρία να περιηγηθούμε στην όμορφη χώρα που είναι χτισμένη γύρω από το μεσαιωνικό ενετικό κάστρο και σε μερικά από τα δεκάδες χωριά όπως τον Ποταμό, το Λιβάδι και το Μυλοπόταμο. Πρόκειται για ένα αρκετά μεγάλο νησί με εναλλαγή τοπίων από το γνήσιο ξερό κυκλαδίτικο τοπίο μέχρι τα καταπράσινα αιωνόβια πλατάνια στην πλατεία του Μυλοπόταμου που εντυπωσιάζει τον επισκέπτη. Η ενδοχώρα είναι γεμάτη από χωριά με μακρόσυρτα ονόματα ( Αρωνιάδικα, Λογοθετιάνικα, Φριλιγκιάνικα… ) κι εκπληκτικά σπίτια με έντονο τοπικό χρώμα κι ενετικά χαρακτηριστικά. Πολλές και πανέμορφες και οι παραλίες του νησιού, όπως το Καψάλι, ο Αυλέμονας και η Αγία Πελαγία, όπου απολαύσαμε δροσερές βουτιές και σα γνήσιοι Κεραμιδιώτες, παγωμένο τσιπουράκι.
Είχαμε επίσης την ευκαιρία να προσκυνήσουμε τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας στην ομώνυμη μονή και να πάρουμε την ευλογία του παπά- Πέτρου. Εικάζεται ότι η ιερή εικόνα μεταφέρθηκε στο νησί κατά την περίοδο της εικονομαχίας από το Βυζάντιο και τη βρήκε μετά από πολλούς αιώνες, κρυμμένη ανάμεσα στις μυρτιές, ύστερα από όραμα ένας βοσκός. Εντυπωσιακό το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πυρκαγιάς όπου κάηκε ένα μεγάλο μέρος του νησιού, η φωτιά έφτασε μέχρι τον περίβολο του μοναστηριού, έκαψε όλα τα πεύκα γύρω από αυτό, αλλά άφησε ανέπαφα τα οικήματα και τον περιβάλλοντα χώρο της μονής.
Η πρώτη παράσταση έγινε την Παρασκευή 25/8 στο Διακόφτι το λιμάνι του νησιού. Η δεύτερη έγινε το Σάββατο 26/8 στους Καρβουνάδες ένα κεντρικό χωριό των Κυθήρων. Αρχικά οι παραβρισκόμενοι ενημερώθηκαν για το Κεραμίδι ,τη γεωγραφική του θέση και κυρίως τον τραγουδιστικό πλούτο του χωριού για τον οποίο κατατάσσεται, όχι μόνο σε ένα από τα σημαντικότερα χωριά του Πηλίου αλλά και της Ελλάδας γενικότερα. Και στις δύο παραστάσεις παρουσιάστηκαν από το πρώτο τμήμα χοροί και τραγούδια του Κεραμιδίου, του Πηλίου και των Βορείων Σποράδων. Ακολούθησε το δεύτερο τμήμα με χορούς της Θεσσαλίας και της Ηπείρου. Τα Κεραμιδιώτικα τραγούδια, τραγουδήθηκαν εξαιρετικά από τη μελωδική φωνή της Αγλαΐας Τραγουδάρα και στην αντιφώνηση συνόδευαν οι χορευτές.
Ο ενθουσιασμός και το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της παρουσίασης του προγράμματος, ήταν μεγάλος. Γέμισε με συγκίνηση και περηφάνια τους δασκάλους, μουσικούς και χορογράφους Στέφανο και Δημήτρη Τραγουδάρα που είδαν τη σκληρή δουλειά τους να επιβραβεύεται και τους χορευτές που είχαν δώσει τον καλύτερό τους εαυτό. Διότι είναι πολύ σημαντικό να μεταφέρεις και να παρουσιάζεις τα παραδοσιακά τραγούδια, τους χορούς και τις παραδοσιακές φορεσιές της ιδιαίτερης πατρίδας σου και να κερδίζεις το θαυμασμό και το ενδιαφέρον του κόσμου. Καθώς κύριο μέλημα όλων μας είναι η δημιουργική αξιοποίηση των πολιτισμικών στοιχείων του παρελθόντος και η παράδοσή τους στις επόμενες γενιές με σκοπό την πολιτισμική εξέλιξη του τόπου μας.
Η υποδοχή των κατοίκων και των επισκεπτών του νησιού ήταν θερμή, αφού κατά τη διάρκεια όχι μόνο των παραστάσεων αλλά και των περιηγήσεων μας στα αξιοθέατα της περιοχής, μας μετέφεραν τον ενθουσιασμό τους τόσο για την επίσκεψή μας στο νησί, όσο και για την παράσταση που είχαν παρακολουθήσει. Έκδηλη ήταν και η περιέργειά τους να μάθουν περισσότερες πληροφορίες για το Κεραμίδι, τα τραγούδια και τις φορεσιές, καθώς οι ίδιοι θαυμάζουν ιδιαίτερα την περιοχή της Μαγνησίας και του Πηλίου και την επισκέπτονται συχνά.
Την τελευταία βραδιά πριν την αναχώρησή μας από τα Κύθηρα δεχτήκαμε τη φιλοξενία του Δημάρχου και των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Δήμου Κυθήρων, όπου είχαμε τη ευκαιρία να δοκιμάσουμε παραδοσιακά εδέσματα, λαδοπαξίμαδα και τσιριγώτικα γλυκά όπως μελούνια και ροζέδες. Μας πρόσφεραν επίσης παγωμένη Φατουράδα, ένα παραδοσιακό λικέρ με τσίπουρο και κανελογαρίφαλο. Ακολούθησε λαϊκό γλέντι με χορούς και τραγούδια τόσο από τον τόπο μας, όσο και από το δικό τους τόπο με την παράσταση να κερδίζουν φυσικά τα νησιώτικα.
Σαν αναμνηστικό δώρο ο Δήμαρχος του νησιού πρόσφερε στον Πολιτιστικό Σύλλογο Κεραμιδίου ένα Λεύκωμα για τον μηχανισμό των Αντικύθηρων. Πρόκειται για ένα μοναδικό, στην παγκόσμια λογοτεχνία, λεύκωμα στο οποίο παρουσιάζεται με κάθε λεπτομέρεια η ιστορία του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, από την ανακάλυψή του στην θάλασσα των Αντικυθήρων μέχρι και την αποκρυπτογράφηση των λειτουργιών και τη δημιουργία αντιγράφων. Οσυγγραφέας μέσα από μια πληθώρα συνεντεύξεων αποκαλύπτει κάθε κρυμμένο μυστικό και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό μεταφέρει στον αναγνώστη όλη τη γνώση που κρύβεται πίσω τον μηχανισμό και τις λειτουργίες του. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός θεωρείται μέχρι και σήμερα ο πρώτος υπολογιστής στην ιστορία, ενώ ο μηχανισμός του έχει γίνει βάση για τη λειτουργία μηχανικών ρολογιών και για πανεπιστημιακές μελέτες.
Φεύγοντας τις αποσκευές μας συμπλήρωσαν το φημισμένο θυμαρίσιο μέλι των Κυθήρων, τα λαδοκούλουρα και οι Σεμπρεβίβες. Μικρά αποξηραμένα μπουκετάκια από κίτρινα αγριολούλουδα με την ονομασία Σεμπρεβίβα που σημαίνει «πάντα ζει» και φέρεται ότι φέρνουν καλοτυχία σε όποιον τα έχει στο σπίτι του.
Μια τελευταία στάση την Κυριακή το μεσημέρι μετά την αναχώρησή μας με το πλοίο Πορφυρούσα από τα Κύθηρα, μας έφερε στη μαγευτική Μονεμβασιά. Mέσα στα μεσαιωνικά τείχη της Μονεμβασιάς βρίσκεται μια από τις πιο καλοδιατηρημένες και ζωντανές καστροπολιτείες στην Ελλάδα. Το κεντρικό καλντερίμι που ξεκινά από την πύλη του Κάστρου μας οδήγησε στα σημαντικότερα αξιοθέατα αλλά και στα καταστήματα που είναι συγκεντρωμένα κατά μήκος του. Από την κεντρική πλατεία με το κανόνι, την εκκλησία του Ελκόμενου Χριστού και το Αρχαιολογικό Μουσείο πήραμε το καλντερίμι για το Επάνω Κάστρο ή Γουλά. Αξίζει η ανηφόρα ανάμεσα στις ροδιές και τις χουρμαδιές και μόνο για τη θέα από τα τείχη του Επάνω Κάστρου, μπροστά από την επιβλητική εκκλησία της Αγίας Σοφίας.
Οι εικόνες, οι ήχοι, οι χοροί, η ζεστή φιλοξενία, σίγουρα θα μείνουν στην ψυχή των συμμετεχόντων για χρόνια, καθώς οι θύμησες θα μας μεταφέρουν στις στιγμές που ζήσαμε.
ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΤΣΙΟΥΜΑΡΗ
