Το Εργαστήριο Εκπαιδευτικής και Τοπικής Ιστορίας του ΠΤΔΕ, η Εταιρεία Θεσσαλικών Ερευνών και το Κέντρο Βιβλίου Μαγνησιωτών Συγγραφέων διοργανώνουν την Παρασκευή 15 Δεκ. 2017 και ώρα 7 μ.μ. στο Αμφιθ. Γ. Κορδάτος του Παν. Θεσσαλίας την παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Λ. Σμυρναίου, επικ. καθ. ΠΤΔΕ, «Ο Καλβίνος στην Ιωλκό: Οι Αμερικανοί ιεραπόστολοι στην Ελλάδα και η συγκρότηση της Ευαγγελικής Κοινότητας του Βόλου (1875-1901)» [Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη, 2017, σ. 316]
Ομιλητές θα είναι ο κ. Βασ. Γιακουμάκης, επίκ. καθ. ΙΑΚΑ και ο κ. Βασ. Κόλλιας, επίκ. καθ. ΠΤΔΕ και ο συγγραφέας.
«Ο Καλβίνος στην Ιωλκό» επιχειρεί να μελετήσει την ιστορική συγκρότηση της Ευαγγελικής-Πρεσβυτεριανής κοινότητας του Βόλου και ειδικά την Α΄ φάση της λειτουργίας της (1875 – 1901). Η κοινότητα αυτή, η οποία διατηρείται μέχρι σήμερα, αποτέλεσε ένα από τα ελληνικά ίχνη της γιγαντιαίας ιεραποστολικής προσπάθειας του προτεσταντικού κόσμου για τον εκχριστιανισμό της οικουμένης κατά το 19ο αιώνα. Ιδρυτές της υπήρξαν Αμερικανοί και Έλληνες Πρεσβυτεριανοί ιεραπόστολοι με πρωτεργάτη τον, μαθητή του Jonas King, Λάκωνα γιατρό, θεολόγο, συγγραφέα, εκδότη και εκπαιδευτικό Μιχαήλ Δ. Καλοποθάκη, ο οποίος είχε επίσης συγκροτήσει τις Ευαγγελικές κοινότητες της Αθήνας, του Πειραιά, των Ιωαννίνων, της Πάτρας κ.ά.
Η δραστηριότητα των προτεσταντών ιεραποστόλων στον ελληνικό χώρο δεν αποτέλεσε απλώς τη συστηματική παρέμβαση μιας ετερόδοξης χριστιανικής εκδοχής σε μια περιοχή στην οποία κυριαρχούσε η Ορθόδοξη Εκκλησία. Επίσης δεν πρόκειται μόνο για μια υπόθεση τοπικής και εθνικής ιστορίας ή, έστω, για ένα θρησκευτικό, διομολογιακό ζήτημα, αλλά εκφράστηκε δυναμικά μέσα από μια ιδιάζουσα συναστρία θρησκευτικών, ιδεολογικών, πολιτικών και γεωπολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων, εγχώριων και αλλοδαπών, η έντονη συμπλοκή και διαπλοκή των οποίων συνεισέφερε, πέρα από τη συγκρότηση των αρχικά ολιγάριθμων Ευαγγελικών-Πρεσβυτεριανών κοινοτήτων, στην πολυχρωμία αλλά και στην αμφισημία των μετεπαναστατικών ιδεολογικο- πολιτικών μορφωμάτων, καθώς και στην αμφισθένεια απέναντι στους νεοελληνικούς θεσμούς. Η ανίχνευση του πολύμορφου καθρεφτίσματος της ιεραποστολικής αυτής παρέμβασης στην ελληνική κοινωνία αποτέλεσε ιδιαίτερη μέριμνα του γράφοντος, σε μια προσπάθεια να ερευνηθούν σε βάθος οι συνέπειές της σε εκείνη την κρίσιμη περίοδο της διαμόρφωσης του νεοελληνικού κράτους.
Τέλος, καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια για την ανανέωση και τον εμπλουτισμό του υπάρχοντος προβληματισμού για αυτό το προτεσταντικό, ιεραποστολικό εγχείρημα του 19ου αιώνα αλλά και το ελληνικό του αποτύπωμα, φέρνοντας στο προσκήνιο και συμμελετώντας άγνωστες ή ανεξέταστες μέχρι σήμερα ιστορικές πηγές (ιεραποστολικά αρχεία και περιοδικά, αρχεία του ελληνικού και αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, ελληνικές και ξένες εφημερίδες) μαζί με σύγχρονες ερμηνείες της αγγλόφωνης βιβλιογραφίας γι’ αυτό το φαινόμενο.
Ο προβληματισμός αυτός δεν έχει βεβαίως ολοκληρωθεί με την παρούσα εργασία. Όπως συμβαίνει και για κάθε πτυχή της παγκόσμιας ιστορίας, το πεδίο είναι, αλλά και οφείλει να παραμείνει, ανοιχτό για καινούργια ερωτήματα, εμπλουτισμούς και εμβαθύνσεις. Εξάλλου, ένα από τα βασικά διδάγματα της ιστορίας είναι το εσαεί ατέλεστο και ανολοκλήρωτο του ίδιου του ιστορικού/ιστοριογραφικού εγχειρήματος αλλά και των εκάστοτε χρήσεών του.
Περιεχόμενα
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
1. Η προτεσταντική παρέμβαση στην Ελλάδα του 19ου αιώνα
2. Τα όρια του ιεραποστολικού εγχειρήματος
3. Επισκόπηση της δραστηριότητας των Πρεσβυτεριανών ιεραποστόλων στην
Ελλάδα ως τις αρχές του 20ού αιώνα
4. Οι πρώτες προτεσταντικές προσπάθειες στη Θεσσαλία και στο Βόλο: Δ.
