Στην εκπομπή «Βιβλίο και Πολιτισμός» που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου, αυτό το Σάββατο στο «Ράδιο Ένα 102,5», θα παρουσιαστεί το μυθιστόρημα του Αλμπέρ Κοέν «Σολάλ», ένα από τα αριστουργήματα της γαλλικής λογοτεχνίας που κυκλοφόρησε πρόσφατα σε έξοχη μετάφραση της Οντέτ Βαρών-Βασάρ από τις εκδόσεις Εξάντας. Ο Σολάλ είναι ένα μυθιστόρημα περιπέτειας, – με κεντρικό ήρωα τον «ηλιακό» Σολάλ «ωραίο ως κολασμένο αρχάγγελο», – που θέλει να διατηρήσει όλες τις πιθανές φόρμες της περιπέτειας. Είναι ηρωικό, ιπποτικό, μυθικό ή βιβλικό συνάμα. Το ρομαντικό στοιχείο δεν αποκλείει, όπως σε άλλες αφηγήσεις, τη φανταστική περιπέτεια ενώ αποτελεί μια καταπληκτική και καινοτόμα σύνθεση της πραγματικής περιπέτειας και της εσωτερικής και συμβολικής περιπέτειας. Η περιπέτεια είναι τόσο περιπέτεια της σκέψης όσο και του λόγου μια και ο Σολάλ αυτοπροσδιορίζεται τόσο από την πράξη όσο και από το λόγο. Θεμελιωμένο λοιπόν το μυθιστόρημα στην ποιητική της περιπέτειας που μεταφράζεται στα διαδοχικά βήματα της κοινωνικής ανέλιξης του Σολάλ. Γόνος παλιάς οικογένειας ραβίνων από την Κεφαλονιά, αγαπημένος ανιψιός του θείου Σαλτιέλ, διαθέτει πέντε σαματατζήδες συγγενείς, πέντε καρναβαλικές μορφές, τους «Γενναίους», που λειτουργούν συχνά ως χορός του δράματος, ο Σολάλ θα ξεκινήσει από χαμηλά και θα κατακτήσει τα ανώτατα αξιώματα, από γραμματέας γερουσιαστή να γίνει σοσιαλιστής βουλευτής και υπουργός – μια μαγική άνοδος, σε πείσμα του ρεαλισμού. Η πολιτική, στην οποία εμπλέκεται ο Σολάλ, κλιμακώνεται το ίδιο κι ο έρωτας –σφοδρή επιθυμία, κατάκτηση, απόλαυση, εξάντληση– όμως και τα δυο είναι αδύνατον να καλύψουν το κενό που νιώθει και παραμένει πάντα ανικανοποίητος.
Ο Σολάλ περιφρονεί όσο και επιθυμεί την κοινωνική του άνοδο. Ένας κανόνας τον ορίζει: το δέλεαρ της αποτυχίας. Μοιραία αισθάνεται έλξη για την άβυσσο, που δυναμιτίζει την κοινωνική περιπέτεια καθώς και τη γραμμική του ανέλιξη. Αισθάνεται ξένος παντού, ακόμη και στο κρεβάτι της ερωμένης του που είναι η μόνη πραγματική γέφυρα με το Δυτικό κόσμο, εφόσον ως μη Εβραία με την αγάπη της καταργεί και υπερβαίνει τον αντισημιτισμό. Ο Σολάλ όμως δεν ανήκει πουθενά. Ο Αλπμπέρ Κοέν μέσω του ήρωά και alter ego του μιλά για τη διττή ταυτότητα, την αδυναμία της πλήρους αφομοίωσης αφού δεν αισθάνεται ποτέ καλά ούτε απορρίπτοντας την ταυτότητα του ως Εβραίος ούτε μέσω των ερωτικών του περιπετειών που κι αυτές σχετίζονται με την κοινωνική του ανέλιξη πρώτα η Αντριέν και μετά η Ωντ οι οποίες παραπέμπουν σε ηρωΐδες του Rousseau ή του Σταντάλ δεν δύνανται να δημιουργήσουν την ιδεατή κατάσταση για τον ανικανοποίητο Σολάλ που με βιτριολικό χιούμορ αποδομεί τη διττή ταυτότητά του. Στο ταξίδι μας θα μας ξεναγήσει η μεταφράστρια του βιβλίου Οντέτ Βαρών-Βασέρ, ιστορικός.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής θα μιλήσουμε με την συγγραφέα Αντιγόνη Σδρόλια για το βιβλίο της «Της Μηχανής το Φόρεμα», ένα βιβλίο που έχει φόντο το ιστορικό, και γραφικό χωριό Τρίκερι στο Πήλιο, και πρωταγωνιστές τον Κάρολο Φλέγελ και τους ναυτικούς και ειδικότερα τους σφουγγαράδες και την αρρώστια που συχνά τους χτυπούσε από τις καταδύσεις τους με σκάφανδρο για την αναζήτηση των περίφημων σφουγγαριών. Εκτός από τη μυθιστορηματική αφήγηση η συγγραφέας έχει εντάξει και πραγματικές ιστορίες Τρικεριωτών στην αφήγηση της. Το βιβλίο έχει μια ρομαντική δομή, ωστόσο οι περιπέτειες των ηρώων θα αγγίξουν στην κάθαρση όπως στην αρχαία τραγωδία περνώντας και από τη γυναικεία εκδίκηση. Η Λιθουανία, η Αμερική, η Κάλυμνος, η Χιλή είναι ορισμένα από τα μέρη δράσης του μυθιστορήματος.
