Ολοκληρώθηκε η Έκθεση Μικροναυπηγικής ιστορικών πλοίων του Αντώνη Τζούμα

Με τον τίτλο «Καράβια- Θρύλοι των θαλασσών κατά την εθνεγερσία του 1821»

Την περασμένη Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2021, ολοκληρώθηκε μια από τις καλύτερες εκδηλώσεις, που διοργάνωσε ο φορέας Πολιτισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού «Μαγνήτων Κιβωτός για τη διάσωση του Πολιτιστικού Αποθέματος», συμμετέχοντας στους Επετειακούς Εορτασμούς για την Εθνεγερσία του 1821, και συνεχίζοντας τη συνεργασία με το Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς, στο πλαίσιο «Μνημονίου συνεργασίας» που έχει υπογραφεί από το 2017. Η Έκθεση Μικροναυπηγικής ιστορικών πλοίων του Αντώνη Τζούμα, με τον τίτλο: «Καράβια- Θρύλοι των θαλασσών κατά την εθνεγερσία του 1821»
Μια εξαιρετικά επιμελημένη εργασία του Αντώνη Τζούμα, που για μια ακόμη φορά παρουσιάστηκε στο κοινό, ως μια ολοκληρωμένη ενότητα. Το κοινό που με εμφατικό τρόπο αναγνώρισε και τούτη τη φορά την προσπάθεια, την επιμέλεια και την έμπνευση του δημιουργού και κατέκλισε τον χώρο της έκθεσης όλες της μέρες που παρουσιάστηκε. Στην κατεύθυνση αυτή συνετέλεσε και το γεγονός που προέβλεψαν οι οργανωτές να πραγματοποιήσουν και παράλληλες εκδηλώσεις, που κράτησαν ζωντανό το ενδιαφέρον για την έκθεση. Πλέον η «Μαγνήτων Κιβωτός» αναζητεί μόνιμο χώρο, όπου θα εκτίθεται στο σύνολό της η συλλογή του Αντώνη Τζούμα.
Ο απώτερος στόχος της έκθεσης ήταν η γνωριμία των πολιτών με την ελληνική ναυτική παραδοσιακή κατασκευή των Ιστορικών πλοίων που έλαβαν μέρος στον αγώνα του 1821. Και σκοπός η ανάδειξη της ελληνικής ναυτοσύνης, και των αγώνων στη θάλασσα την περίοδο της Τουρκοκρατίας, μέσα από τα μικροναυπηγημένα ομοιώματα ιστορικών πλοίων της περιόδου. Μικροί και μεγάλοι είχαν την ευκαιρία να θαυμάσουν ορισμένα σκάφη – μοντέλα πλοίων, πιστά αντίγραφα των πραγματικών, που ζωντανεύουν με τρόπο μαγικό την ιστορία των πλοίων, των καπετάνιων και των τόπων που έδρασαν, και δημιούργησε με τον μοναδικό εκπληκτικό του τρόπο ο Αντώνης Τζούμας.
Η «Μαγνήτων Κιβωτός», που πρώτη φορά παρουσίασε ολοκληρωμένη καλλιτεχνική εργασία του Αντώνη Τζούμα στο κοινό από το καλοκαίρι του 2015, στο πλαίσιο του «Θεματικού Έτους Πολιτισμού 2015» «Μάγνητες και ο Πολιτισμός της θάλασσας», συνεργάστηκε από την περασμένη χρονιά με το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος, όπου η επίσκεψη του καλλιτέχνη, η γνωριμία με εικόνες και σχέδια των πλοίων που έλαβαν μέρος στην περίοδο της Εθνεγερσίας του 1821, του έδωσε την έμπνευση να δημιουργήσει τη δική του συλλογή.
Η αγάπη του Αντώνη Τζούμα για την θάλασσα και τη ναυτική παράδοση, Ελληνική και ξένη, έγινε αιτία να ασχοληθεί συστηματικά πέραν των 40 χρόνων με την έρευνα και την μελέτη της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής παραδοσιακής ναυπηγικής, επισκεπτόμενος ναυτικά μουσεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, βιβλιοθήκες και ναυπηγικά κέντρα. Μετά από έρευνα και συγκέντρωση στοιχείων, εκμεταλλευόμενος την έμφυτη ικανότητά του στην χειροτεχνία και οπλισμένος με το χάρισμα της υπομονής, κατασκεύασε ομοιώματα ιστορικών ξύλινων σκαφών, υπό κλίμακα, που δεν πλέουν σήμερα στα νερά της Μεσογείου. Ακολουθεί αυστηρά παραδοσιακό τρόπο κατασκευής των ομοιωμάτων, όπως ακριβώς τα έκτιζαν οι καραβομαραγκοί ανά τους αιώνες. Χρησιμοποιεί αυθεντικά υλικά κατασκευής, ίδια με αυτά που χρησιμοποιούσαν οι κατασκευαστές των πρωτότυπων. Όλα τα ομοιώματα είναι κατασκευασμένα υπό κλίμακα, ακολουθώντας επιστημονικό τρόπο κατασκευής με γραμμές και σχέδια, που με κόπο βρίσκει ή μετράει από τα πραγματικά σκάφη. Μέχρι σήμερα έχει κατασκευάσει περισσότερα από 100 διαφορετικά ομοιώματα, που αποτελούν την παραδοσιακή ναυπηγική ιστορία της Ευρώπης.
Σκοπός του Αντώνη Τζούμα, με τη νέα αυτή εργασία του, είναι η αποτύπωση και διάσωση των ιστορικών παλαιών σκαφών, που έλαβαν μέρος στην περίοδο της Εθνεγερσίας του 1821 και η πρόκληση ενδιαφέροντος των νέων, τόσο για την Ελληνική παραδοσιακή ναυπηγική και το μοντελισμό, προπάντων όμως για την ευαισθητοποίησή τους σε σημαντικά Ιστορικά θέματα. Επιθυμία του είναι, και προσπάθεια των συνδιοργανωτών, η πλούσια συλλογή του να περιοδεύσει σε όλη την Ελλάδα, όσο διαρκούν οι Επετειακές Δράσεις και εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος & Αλμυρού και πρόεδρος της «Μαγνήτων Κιβωτού», κ. Ιγνάτιος, δήλωσε ενθουσιασμένος, θεωρεί την εκδήλωση μια από τις πληρέστερες που υλοποιούνται στο πλαίσιο των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, που ανταποκρίνονται πλήρως στο σκεπτικό των Επετειακών εκδηλώσεων, αλλά και στις επιδιώξεις του φορέα.
Ο Συγγραφέας και Ναυπηγός Γρηγόρης Καρταπάνης, που με πολύ παραστατικό τρόπο ανέλυσε τη δουλειά του δημιουργού στα εγκαίνια, δέχτηκε πλήθος συγχαρητηρίων για την εμπεριστατωμένη αναφορά του στην έκθεση και προέτρεψε τους συνδιοργανωτές και να αναζητήσουν τρόπο να μη μείνουν τα έργα αυτά στις αποθήκες του καλλιτέχνη.
Πολλές σχολικές ομάδες επισκέφθηκαν την έκθεση, αναζήτησαν τρόπους ώστε οι μαθητές τους να έλθουν σε επικοινωνία με τον Αντώνη Τζούμα και τις δημιουργίες του, να γνωρίσουν την τέχνη του και, το σημαντικότερο, να γνωρίσουν τη μεγάλη προσφορά της ναυτιλίας στον Αγώνα του 1821.
Η αγάπη του Αντώνη Τζούμα για την θάλασσα και τη ναυτική παράδοση, Ελληνική και ξένη, έγινε αιτία να ασχοληθεί συστηματικά πέραν των 40 χρόνων με την έρευνα και την μελέτη της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής παραδοσιακής ναυπηγικής, επισκεπτόμενος ναυτικά μουσεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, βιβλιοθήκες και ναυπηγικά κέντρα. Μετά από έρευνα και συγκέντρωση στοιχείων, εκμεταλλευόμενος την έμφυτη ικανότητά του στην χειροτεχνία και οπλισμένος με το χάρισμα της υπομονής, κατασκεύασε ομοιώματα ιστορικών ξύλινων σκαφών, υπό κλίμακα, που δεν πλέουν σήμερα στα νερά της Μεσογείου. Ακολουθεί αυστηρά παραδοσιακό τρόπο κατασκευής των ομοιωμάτων, όπως ακριβώς τα έκτιζαν οι καραβομαραγκοί ανά τους αιώνες. Χρησιμοποιεί αυθεντικά υλικά κατασκευής, ίδια με αυτά που χρησιμοποιούσαν οι κατασκευαστές των πρωτότυπων. Όλα τα ομοιώματα είναι κατασκευασμένα υπό κλίμακα, ακολουθώντας επιστημονικό τρόπο κατασκευής με γραμμές και σχέδια, που με κόπο βρίσκει ή μετράει από τα πραγματικά σκάφη. Η συλλογή του περιλαμβάνει περισσότερα από 100 διαφορετικά ομοιώματα, που αποτελούν την παραδοσιακή ναυπηγική ιστορία της Ευρώπης.
Σκοπός του Αντώνη Τζούμα είναι η αποτύπωση και διάσωση των ιστορικών παλαιών σκαφών και η πρόκληση ενδιαφέροντος των νέων, για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή παραδοσιακή ναυπηγική και το μοντελισμό. Επιθυμία του είναι, η πλούσια συλλογή του να εκτίθεται μόνιμα σε κάποιο κατάλληλο χώρο.
Την Τετάρτη 6 Οκτωβρίου 2021, πραγματοποιήθηκε η πρώτη παράλληλη εκδήλωση στο Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας Ν. & Σ. Τσαλαπάτα, που ήταν μια ομιλία του διακεκριμένου Αρχιτέκτονα, και Δρ Ιστορίας της ναυπηγική, Κώστα Δαμιανίδη, και προέδρου του Συλλόγου Φίλων Μουσείου Ναυπηγικών Τεχνών του Αιγαίου, με θέμα «Ομοιώματα ή Μοντέλα Πλοίων από την Αρχαιότητα μέχρι Σήμερα». Στη διάρκειά της παρουσιάστηκαν χαρακτηριστικά μοντέλα πλοίων από όλες τις ιστορικές περιόδους και έγινε ιδιαίτερη αναφορά τόσο στην χρήση τους όσο και στα απεικονιζόμενα στην έκθεση καράβια. Επίσης αναπτύχθηκε στην εξέλιξη που είχε η τέχνη του ναυπηγικού μοντελισμού δια μέσου των αιώνων. Ο ναυτικός μοντελισμός είναι μια ιδιαίτερη τέχνη που ασκείται από πολλούς δημιουργούς και αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την σχέση των ανθρώπων με τα πλωτά μέσα και το θαλασσινό ταξίδι. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, μια κατεξοχήν ναυτική χώρα, ο ναυτικός μοντελισμός είναι αρκετά δημοφιλής ακόμη και σε ανθρώπους που η σχέση τους με τα πλοία και την θάλασσα είναι πολύ περιορισμένη. Είναι μια τέχνη που δίνει την δυνατότητα της εικαστικής έκφρασης των δημιουργών τους, αλλά παράλληλα εμπλουτίζει σημαντικά τις γνώσεις τόσο των κατασκευαστών όσο και των θεατών πάνω στη ναυπήγηση και την πλεύση των μεγάλων πλοίων και των καϊκιών.
Στην επόμενη παράλληλη εκδήλωση στο πλαίσιο της έκθεσης, διοργανώθηκε εικαστικό εργαστήρι με τίτλο «Πήλινα σεϊμπέκια», για παιδιά 8-12 ετών, το Σάββατο 16 Οκτωβρίου στο Μουσείο Πλινθοκεραμοποιίας Ν. & Σ. Τσαλαπάτα, στον Βόλο.
Στο πρώτο μέρος του εργαστηρίου, τα παιδιά γνώρισαν τα πλοία του Αγώνα και κατασκεύασαν με πηλό, ύφασμα και θαλασσόξυλα ομοίωμα του πλοίου «σεμπέκο». Πρόκειται για ένα μικρό, τρικάταρτο ή και κωπήλατο ιστιοφόρο πλοίο με αιχμηρή πλώρη, στρογγυλή πρύμνη και πυροβόλα, το οποίο χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους Ψαριανούς. Λόγω της ιδιαίτερης κατασκευής του και της ταχύτητας που μπορούσε να αναπτύξει, ήταν το ενδεδειγμένο πλοίο για αποστολές ανίχνευσης και μεταφοράς σημαντικών προσώπων και πληροφοριών, καθώς και για καταδρομές. Στο δεύτερο μέρος του προγράμματος, ο Μικροναυπηγός Αντώνης Τζούμας ξενάγησε τα παιδιά στην έκθεση και επέδειξε τεχνικές σκαλίσματος σε μικρογραφία πλοίου.
Η έκθεση, μετά από τον Βόλο θα μεταφερθεί στο Τελλόγλειο Ίδρυμα της Θεσσαλονίκης, μετά από μια επιτυχημένη παρέμβαση της κυρίας Μαίρης Μιχαηλίδου, Επίτιμης Γενικής Διευθύντριας του Υπουργείου Πολιτισμού και πρώην αντιπροέδρου της «Μαγνήτων Κιβωτού, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια στην συνέχεια να μεταφερθεί και στα άλλα Μουσεία του Π.Ι.Ο.Π.