Παρατείνεται έως την 31η Οκτωβρίου η έκθεση/αφιέρωμα στην πρωτοπόρο της Αφηρημένης Τέχνης Ελένη Ζέρβα, με τίτλο «ένας μη αντικειμενικός κόσμος», που εγκαινιάστηκε στις 24 Ιουνίου 2022. Η έκθεση σημείωσε μεγάλη επιτυχία κατά τους θερινούς μήνες προσελκύοντας πλήθος επισκεπτών, ανάμεσα στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και Βολιώτες της διασποράς αλλά και Έλληνες και ξένοι τουρίστες, που σχολίαζαν εγκωμιαστικά τα πρωτοποριακά έργα της Βολιώτισσας στην καταγωγή ζωγράφου.
Στην έκθεση παρουσιάζονται 50 έργα της Ζέρβα, εκ των οποίων τα 44 προέρχονται από την παραχώρηση της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλέξανδρου Σούτζου, στη Διεύθυνση Πολιτισμού του Δ.Ο.Ε.Π.Α.Π.-ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Δήμου Βόλου τον Δεκέμβριο του 2015, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης της κληρονομιάς της ζωγράφου. Αποτελεί ένα τμήμα από το σύνολο των 200 έργων της δωρεάς της στο ανώτατο εθνικό ίδρυμα τέχνης.
Η τρέχουσα έκθεση του Βόλου αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός γιατί είναι η πρώτη έκθεση, μετά το θάνατό της το 1993, αλλά και μετά το 1977 που σταματά η εκθεσιακή της δραστηριότητα, η οποία δίνει αφορμές για συζητήσεις γύρω από τα διεθνή ρεύματα της εποχής που συνειδητά και με ιδιαίτερη τόλμη εκπροσώπησε.
Η Ελένη Ζέρβα, από τις πρωτοπόρους της Αφηρημένης τέχνης γεννήθηκε στον Βόλο το 1917 και υπήρξε μια από τις ελάχιστες γυναίκες που εκπροσώπησαν την Ελλάδα σε κορυφαίες καλλιτεχνικές διοργανώσεις διεθνώς κατά τις δεκαετίες 1960-1970. Κόρη της Μελπομένης και του Δημητρίου Γεωργούδη, η Ελένη Ζέρβα, ζώντας στο μεγαλοαστικό οικογενειακό της περιβάλλον απέκτησε μια αξιόλογη πνευματική καλλιέργεια και καλλιτεχνική εκπαίδευση. Μετά από πρώιμους και σύντομους πειραματισμούς στην παραστατική ζωγραφική στα μέσα της δεκαετίας του 50 πέρασε με ταχύτατους ρυθμούς στην αφαίρεση και προχώρησε με αλλεπάλληλες αφαιρετικές διαδικασίες στη διατύπωση ανεικονικών συνθέσεων με αρχετυπικές αναφορές έως τις ολιγόχρωμες συνθέσεις της δεκαετίας του 70. Από το 1957 έως το 1977 είχε μια δυνατή παρουσία στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι, παρουσίασε το έργο της σε γνωστές γκαλερί της Αθήνας και συμμετείχε σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις, ενώ εκπροσώπησε την Ελλάδα σε μεγάλες θεσμικές εκθέσεις στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων και στην 35η Μπιενάλε της Βενετίας το 1970. Είναι μία από τις λιγοστές Ελληνίδες που είχαν λάβει μέρος στον κορυφαίο καλλιτεχνικό θεσμό έως τότε, όπου εξέθεσε τη μνημειακή σειρά έργων της «Κόσμος/Cosmos», μέρος της οποίας παρουσιάζεται στην τρέχουσα έκθεση.
Παράλληλα με την προαναφερθείσα έκθεση παρουσιάζεται στον ημιώροφο και η έκθεση «Ελένη Ζέρβα & Μαρία Χατζηγάκη, το γένος Γεωργούδη-μια αδελφική συνομιλία περί ζωγραφικής», ένας «διάλογος» και μια συνύπαρξη έργων της Ελένης Ζέρβα με έργα της, επίσης ζωγράφου, νεότερης αδελφής της Μαρίας Χατζηγάκη, προερχόμενα από τη Δημοτική Συλλογή και με την προσφορά συγγενών τους.
Την έκθεση πλαισιώνουν ενδιαφέρουσες παράλληλες εκδηλώσεις. Η πρώτη πραγματοποιήθηκε ήδη την Τετάρτη 12 Οκτωβρίου. Πρόκειται για τη διάλεξη «Ένας μη αντικειμενικός κόσμος: ο κόσμος της Επιστήμης και ο ¨κόσμος¨ της τέχνης», με ομιλητές τους Στάθη Ζαφραντζά, Χρήστο Ξενάκη και Χρύσα Δραντάκη. Με έναυσμα το θέμα της έκθεσης οι τρεις διακεκριμένοι στον τομέα τους ομιλητές προσέγγισαν την έννοια του «κόσμου» στην Επιστήμη και στην Τέχνη, εξετάζοντας τον τρόπο κατανόησης και αντίληψης της πραγματικότητας που περιβάλει τον άνθρωπο με τις αισθήσεις και τον νου του, αντίληψη που ασκεί βαθιά επίδραση και σε άλλους τομείς της ανθρώπινης σκέψης και δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένης της Τέχνης και ειδικά των κινημάτων της πρωτοπορίας στα οποία εντάσσεται και η Ζέρβα.
Την Τρίτη 18 Οκτωβρίου βιντεοσκοπήθηκε η περφόρμανς της Αναστασίας Παρθένη Αντωνακάκη με τίτλο: «Ελένη Ζέρβα, Ατέρμονο πεδίο: Συζητώντας με το χρόνο», με την οποία προσεγγίζεται η εξέλιξη και εικαστική πορεία της Ζέρβα από τη σύνθεση στην απόλυτη αφαίρεση με στόχο την κατάκτηση του μεγαλείου της απλότητας, που προϋποθέτει την ανακάλυψη των συστατικών της στοιχείων, όπως η ίδια αναφέρει.
Οι παράλληλες εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα 31 Οκτωβρίου με την παρουσίαση, με απευθείας διαδικτυακή σύνδεση, της ομιλίας της Δρ Ιστορίας τέχνης και συγγραφέως Χάρις Κανελλοπούλου με θέμα «Γυναίκες εικαστικοί 1960-1980: Η συμβολή τους στην ελληνική πρωτοπορία». Πρόκειται για μία περίοδο που έννοιες όπως «μοντέρνα τέχνη», «πρωτοπορία» και «καινοτομία» έφεραν ειδικό βάρος και εξέπεμπαν φόρτιση. Σε αυτή την περίοδο οι γυναίκες εικαστικοί επέλεξαν τη διεκδίκηση μεγαλύτερης ελευθερίας της έκφρασης και πρωτοστάτησαν παρουσιάζοντας προοδευτικά έργα τέχνης, ως αποτέλεσμα των πολύπλευρων αναζητήσεων τους και των αναδυόμενων καλλιτεχνικών πειραματισμών τους. Η Χάρις Κανελλοπούλου είναι ιστορικός τέχνης, επιστημονική υπεύθυνη και επιμελήτρια της Συλλογής έργων τέχνης της Τράπεζας της Ελλάδος. Είναι διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών. Διδάσκει Ιστορία της Τέχνης στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα της επικεντρώνονται στη μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη· στην τέχνη στον δημόσιο χώρο· στον κοινωνικό χαρακτήρα της τέχνης· και στη σχέση τέχνης και αρχείου. Έχει επιμεληθεί τους συλλογικούς τόμους: Κριτική+Τέχνη Νο6. Σύγχρονη Τέχνη και Αρχείο: αρχειακές συλλογές, καλλιτεχνικές πρακτικές, προβληματισμοί. Αθηνά: AICA Hellas, 2015, επανέκδοση 2020· Αρχαίος κόσμος και νεότερη τέχνη, Αθήνα: Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης Τράπεζας της Ελλάδος, 2021· 10 χρόνια Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, Αθήνα: ΙΣΕΤ, 2021. Οι πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις της περιλαμβάνουν κείμενα για τη νεότερη και τη σύγχρονη γλυπτική. Είναι μέλος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης AICA Hellas και της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης.
Μετά τη διαδικτυακή ομιλία θα ακολουθήσει η προβολή της βιντεοσκοπημένης περφόρμανς της Αναστασίας Παρθένη Αντωνακάκη, με τίτλο: «Ελένη Ζέρβα, Ατέρμονο πεδίο: Συζητώντας με το χρόνο», ενώ η βραδιά θα κλείσει με μουσικό πρόγραμμα με έργα για πιάνο και βιολί από την Κάτια Τζιουμάκη και την Άντζελα Μπατίστα, το οποίο περιλαμβάνει έργα των Peter Schickele, Michael Nyman, Sergey Prokofiev και Erik Satie.
Η Βολιώτισσα Κάτια Τζιουμάκη, με διακεκριμένες σπουδές στο πιάνο στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών και κατόπιν στο Δημοτικό Ωδείο Βόλου, συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι. Είναι Διδάκτορ του Τμήματος Μουσικής της Σορβόνης και κάτοχος μεταπτυχιακού στην διδακτική-παιδαγωγική της μουσικής και διπλωματούχος της Ecole Normale (diploma superior) στο πιάνο και στη μουσική δωματίου. Είναι, επίσης, διπλωματούχος κλασσικού τραγουδιού και ανώτερων θεωρητικών και έχει παρακολουθήσει σεμινάρια με έμφαση στη Διεύθυνση ορχήστρας. Διετέλεσε μαέστρος της Συμφωνικής Ορχήστρας Val-de-Marche στο Παρίσι την περίοδο 2003-2004, ενώ έχει δώσει πολλές συναυλίες και ρεσιτάλ σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Η Άντζελα Μπατίστα γεννήθηκε στον Βόλο και ξεκίνησε την ενασχόληση της με τη μουσική από ηλικία 7 ετών στο βιολί με καθηγητή τον Βλάσση Μαστρογιάννη. Πήρε το πτυχίο της και συνέχισε τις σπουδές της στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών με καθηγητή τον Σπύρο Στεργίου. Στον Βόλο πήρε το δίπλωμα της στο Δημοτικό Ωδείο Βόλου στην τάξη της Νεβιάνα Κούλτσεβα. Είναι ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Βόλου από το 1993 και μέλος του συνόλου μουσικής δωματίου του Συλλόγου των «Φίλων Εκκλησιαστικού Οργάνου». Από το 1994 είναι καθηγήτρια του Δημοτικού Ωδείου Βόλου, ενώ έχει εργαστεί στα Μουσικά Σχολεία της Κατερίνης, Λαμίας και Βόλου. Έχει δώσει πολλές συναυλίες και έχει συμπράξει με διάσημους καλλιτέχνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Τέλος, σημειώνεται πως συνεχίζεται η λειτουργία της «τριλογίας» των εκθέσεων «Δια της γυναικός πηγάζει τα κρείττω» που περιλαμβάνει εκτός από την έκθεση «Ένας μη αντικειμενικός κόσμος» και τις εκθέσεις «Με το βλέμμα στη γυναίκα» και «Ιωάννα Τερλίδου: Αδιαφανείς σχέσεις» σε διαφορετικούς ορόφους του Κέντρου Τέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο.
Όλες οι εκθέσεις διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Πολιτισμού του Δ.Ο.Ε.Π.Α.Π.-ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Δήμου Βόλου. Η επιμέλεια των εκθέσεων ανήκει στη Χρύσα Δραντάκη, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Πολιτισμού, Δρ Κοινωνιολογίας Τέχνης.
Μέρες-ώρες λειτουργίας: καθημερινά 11.30-13.30 και Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 19:00-21:00. Πληροφορίες 24210-31701 και 24210-82870.
