Το Σάββατο 17 Μάιου 2025 και ώρα 19:00 θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση των εκδόσεων «Ψηφιακά Μέσα και Πολιτισμός. Από το αρχείο στην Ψηφιακή Αφήγηση» και «Αρχειακή εθνογραφία και αναγνώσεις σε ψηφιακό περιβάλλον – Συνομιλώντας» με τα αρχεία των Πηλιορειτών εν Αιγύπτω», στο κτίριο Λύκειο Ελληνίδων Βόλου (Κοραή 79).
Οι εργασίες των εκδόσεων βασίστηκαν σε δυο σημαντικά ερευνητικά προγράμματα όπου αξιοποιήθηκαν τεχνικές και εργαλεία ψηφιακής αφήγησης. Το πρώτο μεικτό πρόγραμμα (εξ αποστάσεως και διά ζώσης) είχε τίτλο «Πηλιορείτες εν Αιγύπτω: Αρχειακή Εθνογραφία με την οπτική των Νέων Τεχνολογιών & του Διαδικτύου» και το δεύτερο μεικτό πρόγραμμα είχε τίτλο «Τοπική Ιστορία και Ψηφιακά Μέσα» τα οποία και υλοποιήθηκαν από την Ακαδημία Λαϊκού Πολιτισμού & Τοπικής Ιστορίας, Τμήμα του Πολιτιστικού Φορέα «Μαγνήτων Κιβωτός, για τη Διάσωση του Πολιτιστικού Αποθέματος» της Ιεράς Μητρόπολης Δημητριάδος & Αλμυρού τα ακαδημαϊκά έτη 2018-19 και 2019-20. Και τα δύο προγράμματα πραγματοποιήθηκαν με τη συνεργασία και την εποπτεία του Εργαστηρίου Λαογραφίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας της Σχολής Κλασικών & Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και άλλων επιστημονικών φορέων, όπως το Τμήμα Προσχολικής Αγωγής & Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου και τα Γ.Α.Κ. Μαγνησίας.
Το πρώτο κεφάλαιο του συλλογικού τόμου των εκδόσεων Σταμούλη έχει τίτλο Ψηφιακά Μέσα και Πολιτισμός: εισαγωγικές παρατηρήσεις είναι του Αλέξανδρου Γ. Καπανιάρη και Μανόλη Γ. Βαρβούνη που είναι και οι επιμελητές της έκδοσης ενώ το συλλογικό τόμο προλογίζει ο Θαρρενός Μπράτιτσης, Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Κοινωνικών & Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Για κάθε εργασία υπάρχει ένα γραμμωτός κώδικας (QRCode) με μια σχετική ψηφιακή αφήγηση με το κεφάλαιο.
Στην Ενότητα Α΄ με τίτλο «Πηλιορείτες εν Αιγύπτω: Εθνογραφικές προσεγγίσεις των Πηλιορειτών της Αιγύπτου», περιλαμβάνονται οι μελέτες των συγγραφέων που συμμετείχαν στο ετήσιο μεικτό πρόγραμμα (εξ αποστάσεως και διά ζώσης) με τίτλο «Πηλιορείτες εν Αιγύπτω: Αρχειακή Εθνογραφία με την οπτική των Νέων Τεχνολογιών & του Διαδικτύου».
Ειδικότερα περιλαμβάνονται τα παρακάτω κεφάλαια: 1) «Η συνεισφορά των Πηλιορειτών της Αιγύπτου στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες 1878-1918» του Χρήστου Αγιώτη, 2) «Οικογένειες Αιγυπτιωτών Πηλιορειτών στο νεκροταφείο των Ταξιαρχών του Βόλου» της Βασιλείας Γιασιράνη-Κυρίτση, 3) «Κόριννα: Ένα καινοτόμο περιοδικό γεννιέται στο ευεργέτημα του Ε. Αχιλλόπουλου, το Αχιλλοπούλειο Παρθεναγωγείο (1946-1949)» του Ιωάννη Δημακόπουλου, 4) «Ατμοπλοϊκή Εταιρεία “ΠΗΛΙΟΝ” των Στακού – Νανόπουλου» της Αικατερίνης Καραγκούνη, 5) «Αρχείο Οικογενειών Λεγαντίνη – Ρέτσου – Κατσαντώνη, Μούρεσι Πηλίου» της Κατερίνας Π. Μήτσιου.
Στην Ενότητα Β΄ με τίτλο «Ζητήματα Τοπικής Ιστορίας: Εθνογραφικές προσεγγίσεις για ζητήματα Τοπικής Ιστορίας στη Μαγνησία» περιλαμβάνονται οι μελέτες των συγγραφέων που συμμετείχαν στο εξαμηνιαίο μεικτό πρόγραμμα (εξ αποστάσεως και διά ζώσης) με τίτλο «Αρχειακή Εθνογραφία σε Αρχεία Τοπικής Ιστορίας με τη χρήση ψηφιακών μέσων».
Ειδικότερα περιλαμβάνονται τα παρακάτω κεφάλαια: 1) «Η εργασία των ανηλίκων στον Βόλο: εθνογραφία βασισμένη σε προφορικές μαρτυρίες ατόμων που εργάστηκαν ως ανήλικοι τις δεκαετίες του ’40 και του ’50» των συγγραφέων Μαριάνθης Γάκη, Τριαντάφυλλου Ζαχαράκη, Σταμουλίας-Αγάπης Πολύζου και Χρήστου Σουλιώτη, 2) «Μια ζωή δουλεύοντας: Ο Πόντιος κουλουρτζής-μηχανικός στη Μηχανική Καλλιέργεια» της Μελίνας Κωστίδη, 3) «Η Ναυτοπολιτεία των Τρικέρων» των συγγραφέων Αντιγόνης Σδρόλια και Λεωνίδα Χριστοδουλίδη, 4) «Μικρασιάτες έμποροι και επαγγελματίες» της Αργυρώς Μάμαλη-Κοπάνου, 5) «Μικρασιατών “Δρόμοι”» της Αναστασίας Αθ. Κουτσοπούλου
Η έκδοση «Αρχειακή Εθνογραφία και Αναγνώσεις σε Ψηφιακό Περιβάλλον – Συνομιλώντας» αποτελεί το επιστημονικό αποτύπωμα μιας σημαντικής ερευνητικής προσπάθειας και ενός εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού προγράμματος που εστιάζει στα αρχεία Πηλιορειτών που μετανάστευσαν και δραστηριοποιήθηκαν στην Αίγυπτο.
Η έκδοση στηρίζεται στην στο πολλά υποσχόμενο πεδίο της Αρχειακής Εθνογραφίας. Εφοδιασμένος/η με θεωρητική κατάρτιση και αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία – όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις πλατφόρμες εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και την ψηφιακή αφήγηση – επιχείρησα μια «συνομιλία» με σπάνια και σε μεγάλο βαθμό αδημοσίευτα αρχειακά τεκμήρια που αφορούν Πηλιορείτες μετανάστες στην Αίγυπτο από τον 19ο έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Τα πρόσωπα αυτά, ενεργά στον χώρο του εμπορίου, των επιχειρήσεων και της βιοτεχνίας, συνέβαλαν ουσιαστικά όχι μόνο στην οικονομική και πνευματική άνθηση της ελληνικής παροικίας της Αιγύπτου, αλλά και στην πρόοδο της γενέτειράς τους, του Πηλίου. Η έρευνα ανέδειξε αθέατες πτυχές αυτής της μεταναστευτικής εμπειρίας και έθεσε ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με τη συλλογική μας ταυτότητα, τη σχέση μας με την παράδοση και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να αναστοχαστούμε το παρελθόν αξιοποιώντας τα μέσα του ψηφιακού παρόντος.
Ειδικότερα στο πρόγραμμα της παρουσίασης περιλαμβάνει:
Χαιρετισμός του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Δημητριάδος & Αλμυρού κ.κ. Ιγνατίου, Προέδρου του φορέα πολιτισμού «Μαγνήτων Κιβωτός, για τη διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος».
Χαιρετισμός του Μ. Γ. Βαρβούνη, καθηγητή Λαογραφίας του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας, Διευθυντή του Εργαστηρίου Λαογραφίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
Για το βιβλίο «Ψηφιακά Μέσα και Πολιτισμός. Από το αρχείο στην Ψηφιακή Αφήγηση» θα μιλήσει η κ. Νάντια Μαχά – Μπιζούμη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δ.Π.Θ. και για το βιβλίο «Αρχειακή εθνογραφία και αναγνώσεις σε ψηφιακό περιβάλλον – Συνομιλώντας» με τα αρχεία των Πηλιορειτών εν Αιγύπτω», ο Μ. Γ. Βαρβούνης, καθηγητής Λαογραφίας του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας, Διευθυντής του Εργαστηρίου Λαογραφίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
Θα επακολουθήσει συζήτηση και σύντομες παρεμβάσεις από τους εκπαιδευόμενους των προγραμμάτων καθώς και σύντομες προβολές ψηφιακών αφηγήσεων.
