Αυτό το Σάββατο στην εκπομπή του «Ράδιο Ένα 102,5», «Βιβλίο και Πολιτισμός» που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου θα μιλήσουμε το βιβλίο του David Diop «Tη νύχτα όλα τα αίματα είναι μαύρα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πόλις», σε μετάφραση Αλεξάνδρας Κωσταράκου, βραβευμένο με το Βραβείο Goncourt των μαθητών λυκείου της Γαλλίας καθώς και το ιταλικό βραβείο Strega. Ο Συγγραφές σενεγαλέζικης καταγωγής γεννήθηκε στο Παρίσι το 1966 και είναι αναπληρωτής καθηγητής της γαλλικής γραμματολογίας του 18ου αιώνα στο Πανεπιστήμιο Πω όπου διδάσκει και γαλλόφωνη αφρικανική λογοτεχνία.
Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918) είναι σε εξέλιξη. Βρισκόμαστε στα χαρακώματα στο Δυτικό Μέτωπο. Πιθανόν να είναι τα χαρακώματα του Βερντέν όπου οι μάχες διήρκεσαν ένα δεκάμηνο, εκεί όπου πολλοί στρατιώτες έχασαν τα λογικά τους. Ο Γάλλος λοχαγός Αρμάν δίνει μέσα από τα χαρακώματα το σύνθημα της επίθεσης εναντίον των Γερμανών. Οι στρατιώτες εφορμούν. Μεταξύ αυτών ο Αλφά Ντιάγε και ο Μαντέμπα Ντιοπ, δυο Σενεγαλέζοι, που μάχονται, μαζί με τόσους άλλους ομοεθνείς τους, για τα γαλλικά χρώματα. Δυστυχώς, όμως, ο Μαντέμπα πέφτει θανάσιμα πληγωμένος, ξεκοιλιασμένος με τα έντερά του στον αέρα μπροστά στα μάτια του Αλφά, του παιδικού του φίλου που τον είχε πάνω κι από αδελφό, ενώ, ο Αλφά, κοιτάζει «το μπλε ουρανό να αυλακώνεται από το μέταλλο». Η βία του πολέμου ξεσπά άμεσα, όχι στη φρίκη της μάχης αλλά στην έκφραση του βασανισμένου πνεύματος του προωθημένου Σενεγαλέζου από το χωριό του σε ένα σφαγείο που δεν το κατανοεί. Η αφήγηση ακολουθεί τον Αλφά καθώς βυθίζεται στην τρέλα μετά τον θάνατο του φίλου του και «αδελφού της καρδιάς του», για τον οποίο αισθάνεται υπεύθυνος. Η ενοχή και οι τύψεις θα τον στοιχειώσουν, μετατρέποντας αυτό τον εικοσάχρονο από ένα μικρό χωριό της Αφρικής, που βρέθηκε σ’ αυτή την ουδέτερη ζώνη, σε μηχανή θανάτου: μετατρέπεται στο οπλισμένο χέρι του Θεού, μοιραίος για τους «εχθρούς με τα γαλάζια μάτια», και σπέρνοντας τον τρόμο ακόμα και στους δικούς του. Μεταμορφώνεται σε μοναχικό πολεμιστή, αγρίμι ανελέητο μέσα στο στόμα του τέρατος, μονολογεί για τις «δύο όψεις που έχουν τα πράγματα» και προβληματίζεται για τη σχετικότητα των αρχών και των αξιών. Έσχατη αντίσταση σε όλο το μακελειό, η ανάμνηση της ζωής στην Αφρική, στο χωριό του, φανταστικό στο βιβλίο, όπου ζούσε τη ροή των εποχών με εναλλασσόμενες τις συγκομιδές και τις σπορές του καλαμποκιού. Ποιητική η γλώσσα του συγγραφέα μας οδηγεί στη μητρική του, μουσική και ρυθμική γλώσσα, τα wolof, με φράσεις που επαναλαμβάνονται σαν να πρόκειται για τον μαραμπού της φυλής, τον μάγο και γιατρό της. Ο ρυθμός είναι τραγουδιστός, με πολλές μεταφορές και αλληγορίες. Ένα κείμενο σπαρακτικής δύναμης γράφει ο Φρεντερίκ Ρουσσέλ της Λιμπερασιόν. Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής μιλάμε με την ομάδα Α21 και την κ. Νίκη Ηλιού που εργάζεται στην γραμμή 1109, γραμμή πληροφόρησης και καταγγελιών, για το ανθρώπινο εμπόριο για τις δράσεις που οργανώνουν για την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
