Αυτό το Σάββατο στην εκπομπή του ράδιο Ένα 102,5 «Βιβλίο και Πολιτισμός», η Σοφία Νικολάου, που επιμελείται και παρουσιάζει την εκπομπή, φιλοξενεί την Άννα Μαραγκάκη, όπου θα μιλήσουν για το βιβλίο «Oh, Canada» του Russel Banks που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις σε μετάφραση της ίδιας, και η οποία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Πολ Σρέιντερ το 2024 και πρόσφατα βγήκε και στις ελληνικές αίθουσες.
Στο κατώφλι του θανάτου, ο Λέοναρντ Φάιφ, ένας στρατευμένος κινηματογραφιστής, σήμερα συνταξιούχος, που διέφυγε από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ για να καταφύγει στον Καναδά αποδέχεται να δώσει μια κινηματογραφημένη συνέντευξη που θέλει να πραγματοποιήσει ένας από τους μαθητές του, ο Μάλκολμ. Ο Φάιφ έχει απαιτήσει απόλυτο σκοτάδι στο πλατό καθώς και τη διαρκή παρουσία της συζύγου του, Έμμα, για να ακούσει όσα έχει να πει, μακριά από τις προσδοκίες του Μάλκολμ. Μετά από μια ζωή γεμάτη ψέματα, ο Φάιφ σκοπεύει να αποκαλύψει τα μυστικά του, υπό την πίεση της ραγδαίας επιδείνωσης της κατάστασής της υγείας του (πεθαίνει από καρκίνο), ωστόσο η εξομολόγησή του δεν παίρνει την τροπή που ο ίδιος περίμενε. Δυνατό, ωμό, συγκλονιστικό, αυτό το αποχαιρετιστήριο μυθιστόρημα για τις ρευστές μορφές της μνήμης καθώς η αφήγηση εξελίσσεται σε μια αποδόμηση της ζωής του πρωταγωνιστή, όπου αποκαλύπτονται προσωπικά του μυστικά και ψέματα, προκαλώντας σοκ στους παρευρισκόμενους, συμπεριλαμβανομένης της συζύγου του, Έμμα. Η δομή του μυθιστορήματος είναι κατακερματισμένη, αντικατοπτρίζοντας τη σύγχυση της μνήμης του Φάιφ, αναδεικνύοντας την ένταση μεταξύ της ανάγκης για εξομολόγηση και της αδυναμίας του αφηγητή να διακρίνει την αλήθεια από τη φαντασία. Ο Μπανκς εξερευνά τη φύση της μνήμης, της ταυτότητας και της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Με το «Oh, Canada», ο συγγραφέας επιστρέφει σε ένα αγαπημένο του θέμα που εκμυστηρεύτηκε σε μια συνέντευξη του το 2017, ένα αίσθημα ενοχής που τον ακολουθεί σαν σκιά. Όπως και εκείνος, έτσι και τα λογοτεχνικά του alter ego νιώθουν ενοχές, ιδιαίτερα απέναντι στις γυναίκες. Το έργο του πολυεπίπεδο, βαθιά στοχαστικό, συνδυάζει την προσωπική εξομολόγηση με την κοινωνική και πολιτική κριτική, προσφέροντας μια έντονη εμπειρία ανάγνωσης για όσους ενδιαφέρονται για τη λογοτεχνία που εξερευνά τα όρια της μνήμης, της αλήθειας και της αφήγησης.
Πρόκειται για ένα ταξίδι τόσο εσωτερικό όσο και ένα που διασχίζει μια πτυχή της Ιστορίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Η σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία διατηρεί την ικανότητά να χτίζει γέφυρες ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα και τη συμπαντική διάσταση. Ο Ράσελ Μπανκς το καταφέρνει εδώ με μαεστρία. Εξομολόγηση; Φαντασία; Πλαστοπροσωπία; Μήπως ο Λέοναρντ Φάιφ μάς παραπλανά; Και το ξέρει άραγε ο ίδιος; Όλη η αξία της αφήγησης έγκειται στο ότι ταλαντεύεται με λεπτότητα μέσα σε αυτή την αμφισημία.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής η Σοφία Νικολάου υποδέχεται τον Ιωάννη Προκόπη και θα μιλήσουν για το βιβλίο του «Άδηλος τάφος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελτέμι και αποτελεί μια συναρπαστική ιστορική αφήγηση που εστιάζει στο διαχρονικό μυστήριο της ταφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η αφήγηση ξεκινά το 215 μ.Χ., σε μια περίοδο μεταβατική και ταραχώδη για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, όταν ένας ισχυρός Ρωμαίος αυτοκράτορας τιμά τη μνήμη του Μεγάλου Αλεξάνδρου αποδίδοντάς του νεκρικές τιμές, με σκοπό να υλοποιήσει την τελευταία του επιθυμία: την ταφή του στην πατρώα γη. Αιώνες αργότερα, ένα αναπάντεχο αρχαιολογικό εύρημα έρχεται στο φως και γίνεται η αφορμή για να ξεκινήσει μια συναρπαστική αναζήτηση.
Ο ήρωας του μυθιστορήματος, μεθοδικός ερευνητής και παθιασμένος μελετητής της αρχαιότητας, βυθίζεται σε μια πολυσύνθετη εξερεύνηση μέσα από τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, των ιστορικών πηγών, των αποσπασματικών αναφορών, αλλά και της ζωντανής λαϊκής παράδοσης. Το ταξίδι του δεν είναι μόνο γεωγραφικό – από τη Ρώμη στην Αλεξάνδρεια, από τη Βαβυλώνα στην Αμφίπολη – αλλά και εσωτερικό, καθώς σταδιακά μετατρέπεται σε αναζήτηση νοήματος και αλήθειας.
Καθώς τα ίχνη του Μακεδόνα στρατηλάτη μπλέκονται με μύθους, σκιές εξουσίας και σκοτεινά ιστορικά κενά, ο ήρωας καλείται να ξεχωρίσει την αλήθεια από τη θρυλική υπερβολή, θέτοντας το ερώτημα: Μπορεί πραγματικά να ταυτοποιηθεί ο τάφος του Αλεξάνδρου ή μήπως το αίνιγμα της ταφής του είναι καταδικασμένο να μείνει για πάντα «άδηλο»; Η συνδυασμένη χρήση ιστορικών στοιχείων και μυθοπλασίας καθιστά το βιβλίο μια αξιόλογη προσθήκη στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία.
