«Βιβλίο και Πολιτισμός» κάθε Σάββατο στο Ράδιο Ένα

Η Σοφία Νικολάου

Μαγιάτικη επιστροφή της εκπομπής «Βιβλίο και Πολιτισμός» που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου στο Ράδιο Ένα 102,5 κάθε Σάββατο στις 10:15 το πρωί. Όπως αναφέρει η ίδια, «Μάης λοιπόν ο μήνας που χρωστά το όνομα του στη Μαία τη μητέρα του Ερμή, την ομορφότερη αδελφή των Πλειάδων όπως μας γράφει ο Πλούταρχος είναι ο μήνας των λουλουδιών και της χαράς και έτσι τον γιόρταζαν και στην αρχαιότητα είναι όμως και ο μήνας των μεγάλων Εργατικών Αγώνων συνδεδεμένος με το εργατικό κίνημα. 1886 έγιναν οι μεγάλες διαδηλώσεις στο Σικάγομε αίτημαεπίκαιρο, όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα, ακόμη και σήμερα τα τρία οχτάρια: οχτώ ώρες εργασίας, οχτώ ψυχαγωγία και οχτώ ύπνος. Η απεργία των καπνεργατών του 1936 στην Θεσσαλονίκη όπου ο Τάσος Τούσης έπεσε νεκρός από σφαίρες της αστυνομίας στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου και Εγνατία στις 9 Μαΐου 1936 και ώρα 10:30′ πρωινή, κι ο Ρίτσος έγραψε τον περίφημο πια Επιτάφιο του. Ο μήνας του Μάη του ’68 που συγκλόνισε τον κόσμο με τα κινήματά του. Έτσι λοιπόν αποφάσισα γι’ αυτή την επιστροφή στην εκπομπή να σας παρουσιάσουμε συντροφιά με την συντοπίτισσα Τιτίκα Δημητρούλια το βιβλίο του VictorSerge “Μεσάνυχτα στον Αιώνα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Θύραθεν» σε μετάφραση Τιτίκας Δημητρούλια. Ο Σερζ χρησιμοποιεί μια μεταφορική εικόνα για να στήσει την αφηγηματική δομή του μυθιστορήματος του το ανοιξιάτικο λιώσιμο των πάγων για να μας μιλήσει για την αναγέννηση του προλεταριακού κινήματος στη Ρωσία και πώς θα στηθεί ένα τελείως διαφορετικό κόμμα, μια νέα Επανάσταση. Το θέμα του θανάτου και της αναγέννησης της φύσης παίζει κεντρικό ρόλο στο μυθιστόρημα οπότε γι’ αυτό το επέλεξα για την συγκεκριμένη συγκυρία. Ο Σερζ εξορισμένος λίγο πριν από τους σταλινικούς διωγμούς των παλιών Μπολσεβίκων στη Ρωσία κατέχει τεράστια γνώση για πρόσωπα και πράγματα ως λόγιος αυτόπτης μάρτυρας επαναστατικών κινημάτων 6 χωρών και μια απαράμιλλη αφοσίωση στην αλήθεια την οποία μας καταθέτει στο Μεσάνυχτα στον αιώνα. Ένα βιβλίο με τεράστιο ενδιαφέρον.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής θα ξεναγηθούμε από τον κ. Ευάγγελο Αυδίκο στο αρχείο του Κώστα Κρυστάλλη και τον πολυτάραχο βίο αυτού του αρχείου που κατέληξε στη Ζωσιμαία Δημόσια Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. Ο κ. Αυδίκος με ένα άρθρο που δημοσιεύεται στο περιοδικό Νέα Εστία, – ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό που κυκλοφορεί από το 1927. Ιδρύθηκε από τον Kωνσταντίνο Σαραντόπουλο με διευθυντή τον λογοτέχνη και δημοσιογράφο Γρηγόριο Ξενόπουλο και είναι το μακροβιότερο λογοτεχνικό περιοδικό της Ελλάδα. Διευθυντής του σήμερα ο είναι ο συγγραφέας και καθηγητής πανεπιστημίου Νίκος Ε. Καραπιδάκης- κάνει μια εκτενή αναφορά στο αρχείο Κρυστάλλη σχολιάζοντας παράλληλα ποιήματα πεζά, γράμματα, διορθώσεις. Μαζί του θα μιλήσουμε και για τα πρακτικά του συνεδρίου «Ο Έρωτας μέσα από το Δημοτικό τραγούδι αφιερωμένο στον ClaudeFauriel (1772-1844), όπου είχα την τιμή και την χαρά να συμμετέχω. Να επισημάνουμε ότι το βιβλίο του κ. Αυδίκου «Οδός Οφθαλμιατρείου» που έχουμε παρουσιάσει σε παλιότερη εκπομπή και αφορά στη ζωή του Κρυστάλλη αλλά αποτελεί και μια κραυγή διαμαρτυρίας για την αδικία πάσης φύσεως απέσπασε το βραβείο Ελληνικού Μυθιστορήματος The AthensPrize for Literature. Είπαμε ο Μάης είναι μήνας αγωνιστικός. Ο Κρυστάλλης είναι η προσωποποίηση της αγωνιστικότητας σε καιρούς χαλεπούς, ο Κρυστ είναι η προσωποποίηση της μαχητικότητας σε επίσης δύσκολους καιρούς. Βροντοφωνάζουν οι ήρωες του Αυδίκου, πραγματικοί και φανταστικοί: Μη σταματάτε να διεκδικείτε, έχει ο καιρός γυρίσματα! Ακόμα και οι νεκροί επιστρέφουν «όταν νιώθουν αγάπη. Κι από παράπονο»(σ. 43)».