Γ. Παπαδόπουλος στο Ράδιο ΕΝΑ: «Επιστημονική εκτίμηση για νέο σεισμό ανάλογο με αυτούς της Ελασσόνας»

«Φαίνεται ότι υπάρχει ένας γεωδυναμικός μηχανισμός που προκαλεί τη χρονική συσσώρευση σεισμών, σε διάστημα ακόμη και λίγων ετών»
Ο γνωστός σεισμολόγος, προαναγγέλλει δημιουργία βάσης δεδομένων για τα ρήγματα σε όλον τον ελλαδικό χώρο

Για επιστημονική εκτίμηση όσον αφορά το ενδεχόμενο να προκύψει νέος μεγάλος σεισμός στον ελλαδικό χώρο, μετά από αυτούς στην περιοχή Ελασσόνας-Τυρνάβου, και όχι για πρόγνωση, έκανε λόγο μιλώντας στο Ράδιο Ένα 102,5 και στον Ηλία Κουτσερή, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, διευθυντής ερευνών του γεωδυναμικού ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και μέλος της επιτροπής εκτίμησης του σεισμικού κινδύνου.
Φέρνοντας παραδείγματα του παρελθόντος, όσον αφορά στη σεισμική αλληλουχία, ο κ. Παπαδόπουλος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να προκύψει και άλλος σεισμός σε κάποια άλλη περιοχή και όχι σ’ αυτήν της Ελασσόνας, χαρακτηρίζοντας πάντως τη μετασεισμική ακολουθία άκρως ομαλή.

-Υπάρχει αγωνία για το τι γίνεται… Είναι κάτι που έγινε και πέρασε; και πώς βαδίζουμε από εδώ και πέρα;

«Μετά τους δύο ισχυρούς σεισμούς στις αρχές Μαρτίου, μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε σε μία ομαλή και φυσιολογικά εξελισσόμενη μετασεισμική ακολουθία. Βεβαίως ακολουθούν ακόμη μετασεισμοί και αν είναι κάπως μεγάλοι μπορούν να γίνουν αισθητοί και στην περιοχή της Μαγνησίας, που επίσης έχει… «κακό σεισμικό παρελθόν». Ωστόσο δεν παύει να πρόκειται για μία φυσιολογική μετασεισμική εξέλιξη. Αν δεν γίνονταν, τότε δεν θα ήταν φυσιολογικό και δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει ουσιαστική πιθανότητα για ισχυρότερο σεισμό. Η πιθανότητα για κάτι τέτοιο θα έλεγα ότι είναι εξαιρετικά μικρή και θεωρητική. Σεισμοί όμως θα συνεχίσουν, με τελικό μέγεθος τα 6,3 R να είναι ο κύριος, με μετασεισμούς για δύο μήνες ή και περισσότερο. Ωστόσο η μετασεισμική ακολουθία θα φθίνει μέχρι να ξεχαστεί από τους κατοίκους. Όσοι όμως έχουν προβλήματα με χώρους πρέπει να συνεχίσουν ν’ ακολουθούν τις οδηγίες των μηχανικών, γιατί και οι μετασεισμοί μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα. Έστω και αν δεν έχουν δοθεί οριστικές στεγαστικές λύσεις».

-Διευκρινίστηκε τελικά αν πρόκειται για σεισμούς από το ίδιο ρήγμα ή από διαφορετικά;

«Οι έρευνες συνεχίζονται από αρκετές επιστημονικές ομάδες και ακόμη δεν έχουμε καταλήξει πλήρως. Χρειάζεται ακόμη επιστημονική δουλειά αλλά προσωπική εκτίμηση είναι ότι δεν ενεργοποιήθηκε μόνο ένα ρήγμα, αλλά τουλάχιστον δύο αν όχι τρία. Αλλά στο μέλλον θα έχουμε πιο οριστικά συμπεράσματα».
-Είπατε πάντως ότι πρέπει να περιμένουμε έναν σεισμό ανάλογο με αυτούς της Ελασσόνας; Δεν είναι πρόγνωση φαντάζομαι, αλλά περισσότερο, εκτίμηση με βάση επιστημονικά δεδομένα;
«Δεν είναι πρόγνωση, αφού δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε χρονικά και το που μπορεί να γίνει. Είναι μία επιστημονική εκτίμηση, που βασίζεται σε πολύ καλά προηγούμενα παραδείγματα, όπως της περιόδου 1978-1981, με σεισμούς σε Θεσσαλονίκη, Μαγνησία και στον Κορινθιακό Κόλπο, με ένταση περίπου 6.5 Ρίχτερ που προήλθαν από ρήγματα με παρόμοια χαρακτηριστικά μεταξύ τους αλλά και με παρόμοια με αυτά στην περιοχή Ελασσόνας-Τυρνάβου. Ένα άλλο παράδειγμα το 2017, με δύο ισχυρούς σεισμούς σε Λέσβο και Κω, και το 2020 στη Σάμο, έχοντας τα ίδια χαρακτηριστικά μεταξύ τους, ίδια με αυτά των σεισμών της περιόδου 1978-81 και με τους τωρινούς σεισμούς στη Θεσσαλία. Φαίνεται ότι υπάρχει ένας γεωδυναμικός μηχανισμός που προκαλεί τη χρονική συσσώρευση σεισμών, σε διάστημα ακόμη και λίγων ετών. Έτσι, έκανα τη συγκεκριμένη και μόνο επιστημονική εκτίμηση, και το διαχωρίζω από τη διαδικασία λήψης μέτρων, αφού δεν έχουμε πρόγνωση. Ήθελα να δείξω την πολυπλοκότητα των φαινομένων αλλά και να παρακινήσω συναδέλφους για μελέτη και μεγαλύτερη κατανόηση αυτών. Ωστόσο αυτό δεν αφορά τη διεγερμένη περιοχή και δεν νομίζω ότι υπάρχει σεισμικό δυναμικό για μεγαλύτερους σεισμούς».

-Εδώ και μία δεκαετία πάντως είχε ξεκινήσει μία έντονη συζήτηση ότι θα μπορούμε κάποια στιγμή να μιλούμε για σεισμικές προγνώσεις

«Γίνονται διεθνώς έρευνες και η σεισμολογική επιστήμη προχωρά αλλά με αργά βήματα, αφού τα φαινόμενα αυτά δεν υπόκεινται σε άμεση παρατήρηση. Ωστόσο τα βήματα είναι θετικά και θεωρώ ότι θα έρθει η στιγμή που η Σεισμολογία θα μπορεί να προβλέπει τουλάχιστον τους περισσότερους σεισμούς. Δεν το έχουμε στο άμεσο μέλλον αλλά αποτελεί έναν ρεαλιστικό στόχο».

-Το ρήγμα της Μαγνησίας χαρακτηρίζεται ως τυφλό;

«Όχι, από το 1980 που έκανε σεισμό στην περιοχή του Αλμυρού, εμφανίστηκε το ρήγμα στην επιφάνεια και έχει χαρτογραφηθεί. Πιθανότατα γιατί ήταν λίγο μεγαλύτερος εκείνος ο σεισμός από τους τωρινούς και γι’ αυτό το είδαμε στην επιφάνεια. Με 6,3 Ρίχτερ είναι οριακά, και γι’ αυτό δεν έχουμε ξεκάθαρες μαρτυρίες για την εμφάνιση ρήγματος στην περιοχή Ελασσόνας-Τυρνάβου, μην μπορώντας το «σπάσιμο» αυτό να φτάσει στην επιφάνεια».

-Τι ανησυχεί περισσότερο, τα γνωστά ή τα αχαρτογράφητα ρήγματα;

Τα γνωστά είναι «το… θεριό» που ξέρει κανείς και μπορεί να προφυλαχθεί κατά κάποιον τρόπο. Αχαρτογράφητο φαίνεται ότι είναι το ρήγμα στην περιοχή της Ελασσόνας, αν και αρχικά νομίζαμε ότι ήταν το γνωστό ρήγμα του Τυρνάβου. Φαίνεται ότι είναι άλλα δύο ρήγματα όμως, τα μυστικά των οποίων θα αποκαλύψουμε.
Στη χώρα σίγουρα υπάρχουν κι άλλα. Θα πρέπει να πούμε πάντως ότι εκτός από την Επιτροπή Σεισμικού Κινδύνου υπάρχει και η Επιτροπή Σεισμοτεκτονικής, όπου είμαι μέλος, και αυτήν την εποχή οργανώνουμε μία βάση δεδομένων με όλα τα γνωστά ενεργά ρήγματα στον ελλαδικό χώρο. Θα προσθέσουμε φυσικά και αυτά της Θεσσαλίας και αν μπορούμε θα προσθέσουμε και άλλα που δεν είναι χαρτογραφημένα στην επιφάνεια, αλλά μπορούμε να τα διαγνώσουμε με άλλες μεθόδους, για να έχουμε μία σύγχρονη βάση δεδομένων για τα ρήγματα που μπορούν να απειλήσουν με σεισμούς κάθε γωνιά της χώρας. Με βάση τα δεδομένα των ρηγμάτων, προκύπτει το πρώτο κεφάλαιο του Αντισεισμικού Κανονισμού. Περισσότερα δεδομένα φέρνουν και βελτίωση του Κανονισμού και των οδηγιών του».