Τα μισά παιδιά συνομιλούν με αγνώστους στο διαδίκτυο!

Η ψυχολόγος Μαρία Δάρα απ' το help-line.gr μίλησε στο magnesianews.gr για τη διαδικτυακή αποπλάνηση

Το θέμα της αποπλάνησης και κακοποίησης παιδιών έχει έρθει ως μείζον θέμα στον δημόσιο διάλογο, με δεκάδες περιστατικά να βρίσκουν το θάρρος να μιλούν για τις εμπειρίες τους θέλοντας με αυτό τον τρόπο να βάλουν ένα τέλος στον βασανισμό της ψυχής και του σώματός του. Όμως εκτός από την υλική κακοποίηση και αποπλάνηση υπάρχει και η άυλη θα λέγαμε, που γίνεται μέσω διαδικτύου και είναι εξίσου επικίνδυνη. Η κ. Μαρία Δάρα, ψυχολόγος της Γραμμής Βοήθειας help-line.gr μίλησε στο «Ράδιο ΕΝΑ» και στον Ηλία Κουτσερή παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο που γίνεται, αλλά και συμβουλεύοντας τους γονείς πως μπορούν να αποτρέψουν μία πιθανή διαδικτυακή αποπλάνηση του παιδιού τους.
Το θέμα της αποπλάνησης και της κακοποίησης έχει έρθει στην απτή πραγματικότητα, όμως εσείς βλέπετε την αποπλάνηση μέσω διαδικτύου εδώ και καιρό…
Οτιδήποτε αφορά στην πραγματική ζωή, αφορά πια και τη ζωή των παιδιών στο διαδίκτυο. Ένα κομμάτι που έρχεται στο φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα αναφέρεται στη σεξουαλική κακοποίηση και στη σεξουαλική αποπλάνηση, που είναι μια ιδιαίτερη πράξη που μπορεί να συμβεί και μέσω του διαδικτύου και στην πραγματική ζωή βέβαια που είναι σημαντικό να είμαστε ενημερωμένοι, αλλά κυρίως χωρίς να φοβίσουμε τα παιδιά.

Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν συντελέσει ώστε να μην έχουν ταμπού και προκαταλήψεις θύματα, ώστε να μιλήσουν;

Εμείς έχουμε παρατηρήσει ότι υπάρχει μία αύξηση σε ότι αφορά τα τηλέφωνα που δεχόμαστε για περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης. Αυτός είναι και ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της συμπεριφοράς για οποιοδήποτε θέμα μιλάμε, όπως το bullying, τον εκβιασμό, για την αποπλάνηση, πρέπει να μιλάμε, είτε είμαστε θύματα είτε παρατηρητές αυτής της κατάστασης. Πρέπει να υψώσουμε τη φωνή και το ανάστημά μας μπροστά σε όλες αυτές τις κακοποιητικές καταστάσεις που μπορεί να συμβαίνουν στα παιδιά.

Πότε μιλούμε για αποπλάνηση ή έστω παρενόχληση μέσω του διαδικτύου; Υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα όρια;

Όταν μιλάμε για αποπλάνηση μέσω διαδικτύου εννοούμε μια σταδιακή και αργή διαδικασία όπου κάποιος δράστης προσπαθεί να πλησιάσει και πλησιάζει ένα παιδί χρησιμοποιώντας μια πληθώρα τεχνικών, προκειμένου να δημιουργήσει μία σχέση εμπιστοσύνης μαζί του, ώστε το παιδί να άρει τις αναστολές του, να νιώσει ότι μιλάει με τον καλύτερό του φίλο, τον μεγάλο του αδερφό, τον άνθρωπο που εμπιστεύεται πολύ προκειμένου να το εκμεταλλευτεί σεξουαλικά. Αυτό είναι το «online grooming», όπως το ονομάζει η διεθνής κοινότητα και είναι ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, που μπορεί όμως να συμβεί και στην πραγματική και όχι μόνο στη διαδικτυακή ζωή.
Απλά μέσω διαδικτύου έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Κάποιος μπορεί να δηλώσει μια ψευδή ταυτότητα, ψευδή ηλικία και το παιδί να νομίζει πως μιλάει με συνομήλικο ή να πει ότι είναι από εταιρεία που ψάχνει ταλέντα στο χώρο ενδιαφέροντος των παιδιών ή να πει ότι είναι από μία εταιρεία modeling και να πλησιάσει ένα παιδί με αυτό τον τρόπο.

Η διαδικτυακή αποπλάνηση τιμωρείται ;

Βεβαίως. Είναι κακούργημα που τιμωρείται αυστηρά σε όλες τις χώρες της Ευρώπης και είναι κάτι που μπορεί να συμβεί για παράδειγμα από την Ελλάδα στην Γερμανία, καθώς δεν υπάρχουν σύνορα στο διαδίκτυο, τιμωρείται σε όλες τις χώρες και ο δράστης μπορεί να συλληφθεί ανά πάσα ώρα και στιγμή από την αστυνομία.

Ποια είναι τα ανησυχητικά σημάδια;

Κάποια σημάδια και κάποια καμπανάκια που θα μας χτυπήσουν είναι όταν θα αρχίσει κάποιος να λέει σε ένα παιδί ότι αυτή η συνομιλία μας είναι μυστική και να μην το πει σε κανέναν. Είναι κάτι αργό και σταδιακό, που θα ξεκινήσει με μια γενική συζήτηση περί σεξουαλικότητας και μπορεί να καταλήξει σε αποστολή πορνογραφικού υλικού. Μπορεί ο δράστης να δώσει δώρα αντικείμενα αξίας ή να ζητήσει πληροφορίες ή άμεσα να παρενοχλήσει ένα παιδί. Όλα αυτά είναι καμπανάκια ότι κάτι δεν πάει καλά ή να ζητήσει μια συνάντηση, να δώσει εισιτήρια για να συναντήσει έναν άγνωστο σε μια άλλη χώρα της Ευρώπης ή της Ελλάδας για παράδειγμα.

Οι γονείς το αντιλαμβάνονται; Δείχνουν την απαραίτητη προσοχή και με ποιον τρόπο μπορούμε να προσφέρουμε τη βοήθειά μας είτε οι γονείς είτε ως μέλη της κοινωνίας καθώς μιλήσατε και για παρατηρητές;

Το μοναδικό «όπλο» που έχουμε στα χέρια μας ως γονείς είναι η σχέση που έχουμε με τα παιδιά μας. Όσο τα παιδιά αισθάνονται ασφαλή μέσα σ’ αυτή τη σχέση, ασφαλή για να μας πουν ακόμη κι αν έχουν κάνει κάποιο λάθος, είναι δική μας δουλειά να τα βοηθήσουμε, ασφαλή να είναι τα παιδιά για να μας πουν οτιδήποτε τα αφορά, να νιώθουν την άνευ όρων αποδοχή από εμάς και όχι από κάποιον άγνωστο στο διαδίκτυο, τότε έχουμε περισσότερες ευκαιρίες στα χέρια μας να τα προφυλάξουμε από αυτό που ενδεχομένως μπορεί να συμβεί.
Πόσα παιδιά έχουν δεχτεί διαδικτυακή παρενόχληση σύμφωνα με την έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου;
Η τελευταία έρευνα του Κέντρου δεν αναφέρεται στη σεξουαλικη παρενόχληση, παρόλα αυτά υπάρχουν ποσοστά που την αφορούν. Για παράδειγμα σε μας οι κλήσεις έχουν αυξηθεί το τελευταίο διάστημα αρκετά για τη σεξουαλική παρενόχληση κι αυτό που είναι σημαντικό να δούμε, είναι πως τα παιδιά σε ένα ποσοστό της τάξης του 21% μπορεί να συναντήσουν κάποιον που γνώρισαν στο διαδίκτυο, στον πραγματικό κόσμο και τα μισά παιδιά απάντησαν πως συνομιλούν με αγνώστους στο διαδίκτυο. Αυτό μπορεί να γίνει ακόμη και μέσα από τα παιχνίδια, που παίζουν πολύ τα παιδιά σ’ αυτή την ηλικία. Είναι σημαντικό να έχουμε το νου μας και να μεταφέρουμε τις συμβουλές μας ό,τι ακριβώς λέμε στο πραγματικό περιβάλλον να τα μεταφέρουμε και στο διαδίκτυο.
Για περισσότερες πληροφορίες ή καταγγελίες πάνω στο θέμα της διαδικτυακής αποπλάνησης και κακοποίησης ανηλίκων επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.help-line.gr η τηλεφωνήστε από τις 9:00 έως τις 17:00 στο 210 6007686.

Έρευνα: Μόνο το 32% ερωτηθέντων γονέων ανησυχεί αν το παιδί
έχει επαφή με αγνώστους κατά τη διαδικτυακή του ενασχόληση!

Ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο – κυρίως χωρίς επίβλεψη – προσεγγίζονται κάποια στιγμή από κακόβουλους χρήστες. Ενδεικτικά του κινδύνου που διατρέχουν τα παιδιά είναι τα αποτελέσματα σειράς ερευνών του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ, σύμφωνα με τις οποίες το 21% των παιδιών δηλώνει ότι έχει δεχτεί διαδικτυακή παρενόχληση και ένα μεγάλο ποσοστό επιχείρησε να την αντιμετωπίσει χωρίς να το αναφέρει σε κανέναν, το 21% των παιδιών έχει συναντηθεί με κάποιον που γνώρισε στο διαδίκτυο και το 41% αποδέχεται αιτήματα φιλίας από αγνώστους. Μάλιστα, μια πρόσφατη έρευνα σε γονείς αποκαλύπτει ότι μόνο το 32% των ερωτηθέντων ανησυχεί αν το παιδί έχει επαφή με αγνώστους κατά τη διαδικτυακή του ενασχόληση.

Οι τελευταίες εξελίξεις φαίνεται ότι έχουν συντελέσει στο να καμφθούν οι αναστολές των θυμάτων και να μιλήσουν για αυτές τους τις τραυματικές εμπειρίες και καταγράφεται ήδη μια μικρή αύξηση στις κλήσεις που δέχεται για αυτό το θέμα, η Γραμμή βοηθείας Help-line.gr (2106007686) του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ.

Παρακάτω ακολουθούν 4 σημεία που πρέπει να επισημάνετε στο παιδί σας προκειμένου να προστατευτεί από τον κίνδυνο της διαδικτυακής αποπλάνησης.
• Να είναι προσεκτικό στις διαδικτυακές συναναστροφές του: Το παιδί θα πρέπει να συνειδητοποιήσει, από την πρώτη στιγμή που αρχίζει να ασχολείται με το διαδίκτυο, ότι οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρέφεται online – ανεξάρτητα ή αν είναι φιλικοί – παραμένουν άγνωστοι από τη στιγμή που δεν τους γνωρίζει στον πραγματικό κόσμο. Αν κάποιος το κάνει να νιώσει περίεργα ή του ζητήσει να κάνει πράγματα τα οποία δεν επιθυμεί τότε πρέπει να το εκμυστηρευτεί σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται. Και θα πρέπει να επιμείνετε ότι σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να επιχειρήσει να συναντήσει το διαδικτυακό του «φίλο» χωρίς πρώτα να σας έχει ενημερώσει.
• Να διαφυλάσσει τα προσωπικά του στοιχεία: Όταν συνομιλεί με κάποιον στο διαδίκτυο ή όταν δημοσιεύει κάτι θα πρέπει να κρατά τα προσωπικά του στοιχεία ιδιωτικά. Αν χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή αν έχει προφίλ σε κάποιο παιχνίδι είναι επιτακτική ανάγκη να θέσει όρια ασφαλείας στο ποιος θα έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο που δημοσιεύει (ιδιωτικό προφίλ) .
• Να ενημερωθεί για τα εργαλεία ασφαλείας: Αν κάποιος το ενοχλήσει διαδικτυακά είναι σημαντικό να ξέρει ότι μπορεί να αποθηκεύσει το μήνυμα ή τη συζήτηση. Ένας εύκολος τρόπος να το κάνει αυτό είναι να χρησιμοποιήσει το print screen και να αποθηκεύσει την εικόνα σε ένα αρχείο. Πολλές υπηρεσίες έχουν εργαλεία που δίνουν τη δυνατότητα να μπλοκάρει και να αναφέρει χρήστες που γίνονται ενοχλητικοί.
• Να διατηρεί τον έλεγχο: Αν το παιδί νιώσει άβολα με κάποιον που συνομιλεί στο διαδίκτυο θα πρέπει να έχει το θάρρος να μιλήσει σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεται ή ακόμα και να το αναφέρει στην αστυνομία.