Την ίδρυση υπηρεσίας γεωργικών εφαρμογών όπου θα μεταφέρει στους αγρότες όλη τη γνώση των ερευνών των Πανεπιστημίων, αλλά και την ζήτηση στην αγορά έθεσε ως αναγκαιότητα ο ομότιμος Καθηγητής Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Θεοφάνης Γέμτος μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη. Ο Καθηγητής τόνισε πως ο τομέας της γεωργίας κινείται στη λάθος κατεύθυνση, με λάθος καλλιέργειες που ταυτόχρονα δεν αποδίδουν τζίρο στους παραγωγούς, ενώ μιλώντας για το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων, ο ίδιος τόνισε πως χρειάζεται ενημερωτική καμπάνια, όπως γίνεται τώρα με τον κορωνοϊό, για να κινητοποιηθεί ο κόσμος και να συμμετέχει ουσιαστικά κι εκείνος.
Πρέπει να κοπιάσουμε για την διαχείριση των απορριμμάτων
Σαφής ήταν ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε ένα πολύ επίκαιρο θέμα που αφορά όλο τον πλανήτη, αλλά και τον Βόλο και δεν είναι άλλο από αυτό της διαχείρισης των απορριμμάτων. Ο κ. Γέμτος τόνισε πως πρέπει και οι πολίτες να δουν τι θέλουν και να κοπιάσουν για τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων, προχωρώντας σε ουσιαστική ανακύκλωση. “Το ερώτημα είναι, πόσο θέλουμε να συνεργαστούμε και να κοπιάσουμε. Εάν εμείς θέλουμε να πετάμε τα σκουπίδια μας σε μια σακούλα, όλα μαζί, να την πετάμε σε ένα κάδο, αλλά η διαλογή είναι δύσκολη. Μπορούμε στο διαμέρισμά μας να έχουμε τρεις σακούλες, που να έχουμε στη μία τα ζυμώσιμα, μία τα πλαστικά και μία τα μεταλλικά; Αυτό είναι ένα ερώτημα για τον εαυτό μας.
Πρέπει να δούμε τι θέλουμε ως πολίτες. Το θέμα στην Ελλάδα είναι ότι φωνάζουν και συμφωνούν, όταν όμως πάμε στο δια ταύτα, που αυτό έχει δουλίτσα, δεν γίνεται κάτι. Γιατί για να πάρεις τα ζυμώσιμα και να τα κάνεις μηχανική ζύμωση και να πάρεις το μεθάνιο και τα υπόλοιπα να τα κάνεις λίπασμα, πρέπει να κάνουμε ανακύκλωση, αλλά όλοι θα πρέπει να καταλάβουμε ότι, αλλού τοποθετούμε τα μεταλλικά και τα πλαστικά. Αν δεν γίνει αυτό, θα πάμε σε λύσεις καύσης, που εφαρμόζεται σε πολλές περιοχές. Η ανακύκλωση είναι πιο σωστή, με την προϋπόθεση όμως, ότι χρειάζεται η συνδρομή όλων”, εξήγησε χαρακτηριστικά ο Καθηγητής.
Μάλιστα, τόνισε πως είναι αναγκαία μία καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών, όπως γίνεται τώρα με τον κορωνοϊό, ενώ η εκπαίδευση των πολιτών και η καλή διάθεση είναι στοιχεία απαραίτητα για την επιτυχία.
Η Ελλάδα έχει αμελήσει τις καλλιέργειες υψηλής αξίας
Στον καθεαυτό τομέα του, ο κ. Γέμτος μίλησε για το θέμα των καλλιεργειών και την κατάσταση που υπάρχει στη χώρα μας. Ξεκαθάρισε πως δεν θα υπάρξει περίπτωση έλλειψης τροφίμων στην Ελλάδα αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού, καθώς οι οικονομίες είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους, αφήνοντας πίσω προστατευτισμούς του παρελθόντος.
Εκείνο όμως που η Ελλάδα πρέπει να προσέξει στο χώρο των καλλιεργειών, είναι το βήμα της στο μέλλον. Η μετεξέλιξη στην επιλογή προϊόντων και η στόχευση καλλιεργειών υψηλής αξίας.
“Τα μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων των αγροτών στηρίζεται στις επιδοτήσεις, αλλά οι επιδοτήσεις στο προσεχές μέλλον, δηλαδή στα επόμενα επτά χρόνια, θα μειωθούν κι αυτό θα κοστίσει σε πολλούς ανθρώπους, που θα έχουν αδυναμία να επιβιώσουν.
Ειδικά οι μικροί αγρότες με τα 30, 50 ή και 100 στρέμματα θα πρέπει να σκεφτούν ένα κομμάτι των καλλιεργειών τους να τα πάνε σε καλλιέργειες υψηλής αξίας και εντάσεως εργασίας, που σημαίνει ότι θα κάνουν πολλά μεροκάματα στα χωράφια τους κι όταν κάνεις πολλά μεροκάματα, σου μένει εισόδημα για να μπορέσεις να ζήσεις”, ανέφερε ο κ. Γέμτος, επισημαίνοντας πως οι παλιές και κλασσικές καλλιέργειες δεν αποφέρουν στον αγρότη, δεν αποσβαίνονται τα κόστη των μηχανημάτων και δεν μπορούν οι αγρότες να μετάσχουν στον καινούργιο κύκλο, που είναι η ψηφιοποίηση της γεωργίας, οι ηλεκτρονικές εφαρμογές, τα drones, οι διαφοροποιημένες λιπάνσεις, αρδεύσεις κτλ.
Αναγκαία μία υπηρεσία γεωργικών εφαρμογών
Προκειμένου οι αγρότες να δεχτούν τη νέα πραγματικότητα, να δεχτούν τη γνώση που υπάρχει από τα Πανεπιστήμια και να μπορέσουν να την εντάξουν στις καλλιέργειές τους, είναι απαραίτητη η δημιουργία μιας υπηρεσίας γεωργικών εφαρμογών από την πολιτεία, που θα διαχέει και τη γνώση, αλλά και θα λαμβάνει τον αντίκτυπο αυτής από τους αγρότες.
“Δεν υπάρχει καθοδήγηση του αγρότη. Δυστυχώς αυτό που έχουμε καταφέρει είναι να μην έχουμε γεωργικές υπηρεσίες στη χώρα, δηλαδή ένα σύστημα γεωργικών εφαρμογών, να μεταφέρει πληροφορίες και να βοηθά τους αγρότες. Έχουμε καταφέρει να δυσφημίσουμε τους συνεταιρισμούς και δεν ξέρω πως μπορούμε αυτό να το διορθώσουμε . Δεν μπορέσαμε να κάνουμε καλή συνεργασία στην αλυσίδα παραγωγής, δηλαδή ο αγρότης να συνεργάζεται με τον έμπορο, τον μεταποιητή, τον εξαγωγέα κ.ο.κ. και ο καθένας να έχει ένα δίκαιο μερίδιο του κέρδους. Κάθε φορά ο καθένας κοιτά να ρίξει τον άλλον, αυτή είναι μια περίεργη νοοτροπία που έχει επικρατήσει”, επεσήμανε ο Καθηγητής.
«Συνδετικός κρίκος των ανθρώπων της γεωργίας»
Στο θέμα αυτό συμπλήρωσε πως θα πρέπει το αρμόδιο Υπουργείο ή η Περιφέρεια, ακόμη και οι Δήμοι να οργανωθούν. Να χτίσουν ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμούς, εμπορικές επιχειρήσεις, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους παραγωγούς να παράγουν αυτά που πρέπει, αυτά που θέλει η αγορά για να υπάρχει και ζήτηση.
Ακόμη θα μπορούσαν οι Περιφέρειες ή το Υπουργείο να συγκεντρώνουν τα καλά παραδείγματα, όπως το Ζαγορίν στην Ζαγορά, να μελετήσουν πως δουλεύει όλο αυτό, και στη συνέχεια να μεταφέρουν αυτή τη γνώση και σε άλλες περιοχές.
Την ίδια στιγμή αυτή η υπηρεσία γεωργικών εφαρμογών θα μπορεί να είναι ο συνδετικός κρίκος των ανθρώπων της γεωργίας με τη γνώση και την έρευνα.
“Ο ρόλος του Πανεπιστημίου είναι να εκπαιδεύει νέους γεωπόνους και να κάνει έρευνα. Η δουλειά της μεταφοράς των αποτελεσμάτων της έρευνας, στους αγρότες είναι δουλειά άλλου. Δεν έχει το Πανεπιστήμιο υπαλλήλους να πάνε στα χωριά να μιλήσουν στους αγρότες. Εδώ χρειάζεται μία υπηρεσία, γεωργικών εφαρμογών, να παίρνει τα αποτελέσματα έρευνας, να τα μεταφέρει στους αγρότες, να συγκεντρώνει τα προβλήματα και να τα μεταφέρει στην έρευνα για να είναι στοχευμένα και τα προγράμματα της έρευνας. Να υπάρχει μία αμφίδρομη οργάνωση που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή”, εξήγησε ο Καθηγητής πως θα έπρεπε να εφαρμόζεται η ακαδημαϊκή γνώση, στην πράξη.
Αυξημένος τζίρος από τις καλλιέργειες υψηλής αξίας
Σύμφωνα με τον κ. Γέμτο, οι καλλιέργειες υψηλής αξίας είναι αυτές που προτιμώνται από την αγορά, έχουν παραγωγή και ταυτόχρονα αφήνουν τζίρο στον αγρότη. “Πέρυσι σε πιλοτικό πρόγραμμα στη Χάλκη, πολλοί κάτοικοι βάλανε σπανάκι. Πρόκειται για ένα λαχανικό που φυτεύεται Σεπτέμβριο και μαζεύεται Απρίλιο, θέλει όμως πολλά ποτίσματα το χειμώνα κι αυτό είναι κακός μπελάς για τους παραγωγούς. Παρόλα αυτά, το στρέμμα έκανε τζίρο 500- 600 ευρώ, όταν το βαμβάκι κάνει 160 ευρώ και το καλαμπόκι 220. Αλλά μετά από το σπανάκι, μπορείς να βάλεις και φασολάκι για κατάψυξη, που αφήνει αφήνουν άλλα τόσα χρήματα. Αμέσως δημιουργεί τζίρο 1000-1200 ευρώ κι επειδή πολλές εργασίες θα τις κάνει και μόνος του ο παραγωγός δεν θα ξοδέψει σε εργατικά, άρα μεγαλύτερο εισόδημα. Όμως στην Ελλάδα έχουμε αφήσει πίσω την καλλιέργεια οπωροκηπευτικών”, εξήγησε ο Καθηγητής με το βιωματικό παράδειγμα που μετέφερε.
Δυστύχημα που σε γόνιμα
χωράφια μπαίνουν φωτοβολταϊκά
Ο κ. Γέμτος συνέδεσε τη δυσκολία που υπάρχει στην αλλαγή της νοοτροπίας ως προς το θέμα των καλλιεργειών με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, επισημαίνοντας πως είναι δυστύχημα που σε γόνιμα χωράφια, τοποθετούνται τέτοιου είδους συστήματα.
“Το χειρότερο είναι ότι αφήνουμε γόνιμα χωράφια να πάνε στα φωτοβολταικά, όταν αυτά θα μπορούσαν να πάνε σε λιγότερο γόνιμα χωράφια και στα πετροβούνια που έχουμε, αλλά το κόστος είναι μεγαλύτερο για να τα στήσεις στα βουνά απ’ ότι στον κάμπο. Από την άλλη να χάσει η Θεσσαλία το 1%, δηλαδή 50.000 στρέμματα, για να μπουν φωτοβολταϊκά είναι μια τεράστια απώλεια. Θα χάσουν οι αγρότες, θα ανέβουν τα ενοίκια, αλλά κανείς δεν αντιδρά”, επεσήμανε ο κ. Γέμτος εξηγώντας τη ζημιά που θα γίνει στην αγροτική παραγωγή, καθώς οι αγρότες, θα μπορούσαν να καλλιεργήσουν τα εν λόγω χωράφια και να έχουν εισοδήματα. Απότοκος αυτού θα ήταν να έχουν εισοδήματα και πολλά άλλα επαγγέλματα που υπάρχουν γύρω από τον χώρο της γεωργίας.
“Ο τζίρος της γεωργίας διαχέεται σε 100 επαγγέλματα. Όταν πάρει ο παραγωγός κάποια χρήματα, θα πάρει και ο βενζινάς, αυτός με τα ανταλλακτικά, τα λάστιχα κτλ είναι κύκλωμα ολόκληρο. Στα φωτοβολταϊκά τα χρήματα θα πηγαίνουν σε εταιρείες στην Αθήνα”, κατέληξε ο ίδιος.
