Στις 27/9/24 ο ΥΠΑΑΤ κ. Κ. Τσιάρας, σε μια απολογιστική αναφορά για τις ενέργειες της κυβέρνησης μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του 2023, περιέλαβε μεταξύ των άλλων και τα μέτρα που πήρε το υπουργείο αναφέροντας: «για την υποστήριξη των παραγωγών για την όσο το δυνατόν ταχύτερη αποκατάσταση της γονιμότητας των πλημμυρισμένων εδαφών στη Θεσσαλία, για να μπορέσουν να καλλιεργηθούν άμεσα, σε όσα απ΄ αυτά διαπιστώθηκε πρόβλημα, ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ προχώρησε στην εκπόνηση ειδικού σχεδίου, αξιοποιώντας τις προτάσεις του εξειδικευμένου επιστημονικού ινστιτούτου που διαθέτει.
Συγκεκριμένα έγιναν:
α) Επιτόπιες επισκέψεις και αρχική μακροσκοπική εκτίμηση της έκτασης των ζημιών,
β) Συμβουλευτική υποστήριξη για τις άμεσες ενέργειες που θα πρέπει να ληφθούν,
γ) Από το κινητό εδαφολογικό/υδρολογικό εργαστήριο του Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών Λάρισας, ελήφθησαν και αναλύθηκαν εργαστηριακά περισσότερα από 1.100 δείγματα εδάφους και αρδευτικού νερού».
Επίσης ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας για το ίδιο ζήτημα υπέγραψε Προγραμματική Σύμβαση με τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, της οποίας σκοπός είναι μέσω αναλύσεως εδαφών «η διαπίστωση των βασικών εδαφικών ιδιοτήτων που έχουν προκύψει στους αγρούς μετά τα πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα και επηρεάζουν σημαντικά τη γονιμότητα και παραγωγικότητα του εδάφους». Η δαπάνη για τη δραστηριότητα αυτή ανέρχεται στο ποσό των #55.000# €. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι στη σχετική σύμβαση προβλέπεται ως υποχρέωση του ΕΛΓΟ «η προβολή της σημαντικής συνεισφοράς της Περιφέρειας Θεσσαλίας γύρω από το συγκεκριμένο θεματικό πεδίο έρευνας)(!).
Λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν αναμένεται οποιαδήποτε άλλη ενέργεια για την αποκατάσταση των εδαφών και έχοντας διατελέσει Διευθυντής του Ινστιτούτου Χαρτογράφησης και Ταξινόμησης Εδαφών και μετέπειτα Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών, θεωρώ υποχρέωσή μου να σχολιάσω τις παραπάνω αποφάσεις προκειμένου να έχουν ολοκληρωμένη γνώση οι πολίτες και ιδιαίτερα οι αγρότες που τους αφορά κατ’ εξοχήν το ζήτημα αυτό.
Αρχίζοντας από τον απολογισμό του ΥΠΑΑΤ, πρέπει να διερωτηθούμε ποιοι συμβουλεύουν την ηγεσία του υπουργείου για τα σχετικά ζητήματα, υποθέτοντας ότι αυτοί πρέπει να βρίσκονται στα ηγετικά κλιμάκια του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ που σχετίζονται με την αγροτική έρευνα. Τονίζεται λοιπόν ότι η εξάντληση των μέτρων του ΥΠΑΑΤ σε όσα συμβούλευσαν τον Υπουργό να ανακοινώσει δείχνει μια βαθειά άγνοια του τι συνέβη και τι πρέπει να γίνει για να «αποκατασταθεί η γονιμότητα των πλημμυρισμένων εδαφών…». Και αυτό γιατί:
- «η αρχική μακροσκοπική εκτίμηση της έκτασης των ζημιών…» που αναφέρεται στις ανακοινώσεις του υπουργού, αποδεικνύει ή την άγνοια των διαστάσεων του προβλήματος ή την ηθελημένη επιφανειακή ενασχόληση με αυτό για λόγους επικοινωνίας και μόνο. Και αυτό γιατί: Λαμβάνοντας υπόψη την ετερογένεια της επίδρασης των πλημμυρών στην περιοχή, τόσο σε ότι αφορά την γεωγραφική χωρική κατανομή τους όσο και την έντασή τους, δεν μπορεί να μην κατανοούν ότι η καταγραφή των επιπτώσεων επιβάλλει την αναγνωριστική εδαφολογική μελέτη από ειδικούς με βάση τα αποδεκτά standrads και όχι μια απλή μακροσκοπική εκτίμηση. Έγινε κάτι τέτοιο, αν και από την αρχή επισημάνθηκε από τους ειδικούς η άμεση ανάγκη για αυτό; Δυστυχώς όχι και απορεί κανένας γιατί δεν ακολουθήθηκε και για αυτό το συντελεστή παραγωγής, το έδαφος, ό,τι ίσχυσε για τους άλλους συντελεστές παραγωγής φυτικό και ζωϊκό κεφάλαιο. Ο ισχυρισμός ότι δεν είναι εύκολο αυτό να γίνει είναι αναληθής, διότι μπορεί κάλλιστα να γίνει αξιοποιώντας τα υπάρχοντα δεδομένα (εδαφολογικούς χάρτες), τα σύγχρονα εργαλεία (δορυφορικές εικόνες) κ.λπ. και επί τόπου εργασία από ειδικούς. Η όλη αυτή εικόνα δυστυχώς δείχνει ότι οι αρμόδιοι στην ηγεσία του ΕΛΓΟ είτε δεν γνωρίζουν είτε υποβαθμίζουν συνειδητά τη σημασία του παράγοντα έδαφος στην ανασυγκρότηση του πρωτογενή τομέα. Και βέβαια δεν θα μπορούσε να περιμένει κανένας κάτι διαφορετικό, όταν είναι γνωστό τι συμβαίνει με τις επιλογές των ηγεσιών αυτών των οργανισμών, όπως ανέδειξε με την επιστολή παραίτησής του ο πρώην πρόεδρος του ΕΛΓΟ καθηγητής Σέρκο Χαρουτουνιάν.
- Ας έρθουμε όμως και στις τοπικές ηγεσίες, την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Πιστεύουν αλήθεια όσοι συμβουλεύουν τον Περιφερειάρχη ότι η σύμβαση των 55.000 € με τον ΕΛΓΟ είναι αρκετή για να διατείνονται ότι αυτό αποτελεί «σημαντική συνεισφορά της Περιφέρειας Θεσσαλίας γύρω από το συγκεκριμένο θεματικό πεδίο έρευνας», όπως αναφέρεται στο κείμενο της σύμβασης; Εάν αυτές οι διατυπώσεις δεν οφείλονται σε άγνοια, πρέπει δυστυχώς να χαρακτηρισθούν ως τελείως ανεπαρκείς από επιστημονική πλευρά και άκρως παραπλανητικές από πολιτική σκοπιά.
Τι πρέπει λοιπόν να γίνει για να «αποκατασταθούν οι ζημίες» που υπέστησαν τα εδάφη της Θεσσαλίας από τις πλημμύρες του περασμένου χρόνου; Τηρουμένων των αναλογιών μία απογραφή ανάλογη με την απογραφή που έγινε στο φυτικό και ζωϊκό κεφάλαιο είναι η άμεσα απαιτούμενη ενέργεια. Αυτό μπορεί να γίνει σε δύο στάδια:
α) Κατ’ αρχάς με μία αναγνωριστική εδαφολογική μελέτη, με την οποία θα επισημανθούν οι περιοχές με τις σημαντικές ζημίες («κίτρινες περιοχές»). Οι δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα για αυτό είναι τέτοιες που αυτή η μελέτη θα μπορούσε να γίνει πολύ γρήγορα και να επισημανθούν εύκολα οι «κίτρινες» περιοχές.
β) Σε δεύτερο στάδιο εντός των περιοχών που θα επισημαίνονταν από την αναγνωριστική μελέτη, θα έπρεπε να γίνει λεπτομερής καταγραφή σε επίπεδο αγρού εντός των «κίτρινων περιοχών», όπου η εκτίμηση των ζημιών θα πραγματοποιούνταν σε λεπτομερέστερο επίπεδο και θα προσδιόριζε κατ’ αρχάς και το κόστος της αποκατάστασης.
γ) Τέλος μια λεπτομερής εδαφολογική μελέτη, που στην ουσία θα είναι η επικαιροποίηση των εδαφολογικών μελετών που υπάρχουν, που θα παρείχε στην Περιφέρεια ένα βασικό εργαλείο για την ανασυγκρότηση της γεωργίας στη Θεσσαλία.
Αυτά όμως απαιτούν πολύ περισσότερα από #55.000# €, που αποφάσισε να διαθέσει η Περιφέρεια ως συνεισφορά στην αποκατάσταση των εδαφών της Θεσσαλίας. Προφανώς βέβαια δεν θα μπορούσε να διαθέσει τα πραγματικά απαιτούμενα ποσά η Περιφέρεια, αλλά μπορεί και πρέπει να τα απαιτήσει από την κυβέρνηση.
Συνοψίζοντας και με θετική διάθεση προσέγγισης στο μεγάλο πρόβλημα της αποκατάστασης των εδαφών, θέλουμε να προσθέσουμε τον προβληματισμό και την αγωνία για την υποβάθμιση του ζητήματος που θα έχει καταλυτικά αρνητικές επιπτώσεις σε οποιοδήποτε σχέδιο ανασυγκρότησης της Θεσσαλίας.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
