Το 2016 μια 23χρονη κοπέλα θα προσέλθει στο Αστυνομικό Τμήμα Λάρισας και θα καταγγείλει ότι ένας άνδρας με την χρήση ψυχολογικής και σωματικής βίας, την ανάγκαζε να συνευρίσκεται ερωτικά με άλλους άντρες. Η γυναίκα είχε φύγει αρχικά από το σπίτι της και για ένα δίμηνο ζούσε μαζί με τον άντρα στον δικό του χώρο πριν προβεί στην καταγγελία ότι ήταν θύμα σωματεμπορίας.
Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που οι αστυνομικές αρχές έχουν καταγράψει περίπτωση σωματεμπορίας, μια από τις μορφές trafficking, στη Λάρισα χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι αυτή έχει σταματήσει να υφίσταται.
Όπως εξηγεί στη larissanet ο Εθνικός Εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων, κ. Ηρακλής Μοσκώφ, υπάρχει μια κουλτούρα ατιμωρησίας σε ότι αφορά το trafficking καθώς τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια ενός πολίτη ο οποίος θα αγνοήσει τα σημάδια ή δεν θα θεωρήσει αρκετά σοβαρό το περιστατικό για να το αναφέρει στις αρμόδιες αρχές.
Ένα πρόγραμμα όμως της Περιφέρειας Θεσσαλίας που αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στον Οκτώβριο, φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την κατάσταση και να καταστήσει τόσο τον πολίτη όσο και τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής που συναντούν άμεσα θύματα trafficking, συμμάχους στην προσπάθεια καταπολέμησης αυτού του φαινομένου.
Επιμόρφωση για την καταπολέμηση του trafficking
Στις 31 Αυγούστου το Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας εγκρίνει ομόφωνα την πρόταση επιμόρφωσης – κατάρτισης – συμβουλευτικής και διάχυσης σε στοχευόμενες ομάδες με τίτλο Καταπολέμηση του trafficking (εμπορία ανθρώπων).
Η εμπορία ανθρώπων καταγράφεται ως η τρίτη κατά σειρά οργανωμένη μορφή εγκληματικής δραστηριότητας, μετά την εμπορία όπλων και ναρκωτικών. Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών οργανισμών, υπάρχουν παγκοσμίως 30 εκατομμύρια θύματα trafficking. Η εκμετάλλευσή τους από τα εργοστάσια ένδυσης μέχρι τα χωράφια και από την εξώθηση στην πορνεία μέχρι το εμπόριο ναρκωτικών, αποφέρει τεράστια κέρδη στις εγκληματικές οργανώσεις.
Στην Ελλάδα σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, την περίοδο 2014-2018 εντοπίστηκαν 142 περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων. Επίσης, με βάση την ετήσια έκθεση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς για την προστασία των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, το 2021 καταγράφηκαν στο μητρώο του Εθνικού Μηχανισμού 157 περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων.
Με βάση όσα αναφέρονται στην έκθεση, από τον συνολικό αριθμό των περιπτώσεων, οι 111 αφορούν σε γυναίκες και κορίτσια και οι 46 σε άντρες και αγόρια. Διαπιστώνεται ότι η πλειοψηφία των ενήλικων θυμάτων είναι γυναίκες, ενώ στα παιδιά υπερτερεί ο αριθμός των αγοριών.
Από τις γυναίκες, 9 ήταν κατά την υποβολή της αναφοράς σε κατάσταση εγκυμοσύνης, ενώ οι 32 βρίσκονται με τα τέκνα τους στην Ελλάδα. Όσον αφορά την ηλικία αυτών, η πλειοψηφία των ενήλικων θυμάτων είναι κάτω των 35 ετών.
Τα 35 από τα 157 αναφερόμενα θύματα εμπορίας είναι παιδιά. Εξ αυτών, τα 14 είναι ασυνόδευτα και για άλλα 12 εκφράστηκαν αμφιβολίες από τον Φορέα εντοπισμού για την πραγματική ιδιότητα των φερομένων ως συνοδών τους, που καταγράφηκαν και ως στρατολογητές ή εκμεταλλευτές των παιδιών.
Αναφορικά με τις εθνικότητες των θυμάτων, μόλις 2 από τα θύματα έχουν ελληνική εθνικότητα. Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι, πέραν των επίσημα αναγνωρισμένων θυμάτων, υπάρχουν πολλαπλάσια πιθανά θύματα, δηλαδή άνθρωποι που δεν καταγγέλλουν ότι είναι θύματα εκμετάλλευσης αλλά, ωστόσο προστρέχουν για φροντίδα σε οργανώσεις και δομές.
Μέσα σε αυτή τη “ζοφερή” κατάσταση, ανακοινώνεται το 2019 το Εθνικό Σχέδιο Δράσης που εκπονεί η εθνική συντονιστική Αρχή στο υπουργείο Εξωτερικών. Σκοπός του Σχεδίου είναι η κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων και την Προστασία και Αρωγή των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων στην Ελλάδα για τα έτη 2019-2023.
Αρωγός σε αυτή τη προσπάθεια είναι από τις 20 Μαΐου του 2021 και η Περιφέρεια Θεσσαλίας.
Δύο δράσεις
Στις 20 Μαΐου του 2021 ο κ. Μοσκώφ θα βρεθεί στη Λάρισα όπου θα υπογράψει μαζί με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, κ. Κώστα Αγοραστό, το σύμφωνο συνεργασίας με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και την ανάληψη στοχευμένων δράσεων για την προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων.
Όπως είχε δηλώσει τότε ο κ. Μοσκώφ, λεγόμενα τα οποία επανέλαβε και στη σύντομη συνομιλία που είχαμε μαζί του: “Χρειάζεται να έχουμε μια αντίληψη η οποία δεν θα είναι συμβατική. Δεν μπορούμε να περιμένουμε τη διάσωση αυτών των ανθρώπων από την πλευρά του εισαγγελέα, του αστυνομικού, απαιτείται μια συστράτευση όπου ο επαγγελματίας πρώτης γραμμής πρέπει να είναι πραγματικά στην πρώτη γραμμή και να ανιχνεύει τις ενδείξεις πιθανόν θυμάτων και να μπορεί να τους διασώσει και να τους παραπέμψει σε αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες όπου θα τους δοθεί η βοήθεια που χρειάζονται”.
Όσα ανέφερε ο κ. Μοσκώφ θα υλοποιηθούν με το πρόγραμμα που θα “τρέξει” η Περιφέρεια μέσω του Κ.Ε.Κ. της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας μέσα στον Οκτώβριο.
Για τους βασικούς άξονες του προγράμματος μίλησε στη larissanet, o Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας, κ. Βασίλειος Πινακάς, ο οποίος και εισηγήθηκε την έγκριση του κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου τον Αύγουστο.
“Θέλουμε όσο το δυνατόν περισσότερο να θωρακίσουμε την περιοχή μας έτσι ώστε να υπάρχει ευαισθητοποίηση τόσο από τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής αλλά και από τους ίδιους τους πολίτες.
Γιατί κάποιος πολίτης μπορεί να βλέπει κάτι αλλά να μην αναγνωρίζει ότι αυτό που βλέπει προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και πρέπει να ενημερώσει τους αρμόδιους οι οποίοι θα είναι οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής” λέει στο larissanet ο κ. Πινακάς και προσθέτει σχετικά με το ένα σκέλος του προγράμματος που είναι η εκπαίδευση των ανθρώπων της πρώτης γραμμή: “Οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής θα εκπαιδευτούν, θα έχουν ένα πλήρη μπούσουλα στο πως να αναγνωρίζουν θύματα trafficking και να ενημερώνουν τους κατάλληλους φορείς.”
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο πρόγραμμα, υπάρχουν τρεις κύριοι τομείς στους οποίους μπορούν να υλοποιηθούν υβριδικά προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης με στόχο την εξειδίκευση στη θεματική της αναγνώρισης, υποστήριξης και προστασίας πιθανών θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, καθώς και στην αναγνώριση πιθανών υπόπτων/συνεργατών εμπορίας ανθρώπων. Οι 3 τομείς διακρίνονται με βάση τον βαθμό εμπλοκής και την πιθανή εγγύτητα των
επαγγελματιών προς πιθανούς θύτες/θύματα trafficking. Στον Α’ τομέα ανήκουν οι επαγγελματίες πρώτης γραμμής που ανέφερε ο κ. Πινακάς. Αυτοί μπορεί να είναι γιατροί, κοινωνικοί λειτουργοί και προσωπικό των σωμάτων ασφαλείας.
Για το δεύτερο σκέλος του προγράμματος που αφορά την ευαισθητοποίηση των πολιτών ο κ. Πινακάς μας αναφέρει: “Θα γίνουν κάποια σεμινάρια σε στοχευμένες ομάδες και φορείς οι οποίοι θα λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές της δράσης. Αυτοί μετά θα μεταφέρουν τη γνώση τους στα άλλα μέλη του συλλόγου. Και απ’ όλες αυτές τις δράσεις θα βγει ένα οπτικοακουστικό υλικό το οποίο θα διοχετευτεί στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και σε φορείς έτσι ώστε να λειτουργήσει και αυτό πολλαπλασιαστικά.
Αυτό είναι το ένα πρόγραμμα που θέλουμε να απευθυνθούμε στοχευμένα σε κάποιους φορείς αλλά και ευρύτερα μετά στο κοινωνικό σύνολο, στους πολίτες για να τους ευαισθητοποιήσουμε και να τους κάνουμε και κοινωνούς του προβλήματος. Γιατί πολλοί δεν γνωρίζουν το πρόβλημα. Όταν βλέπεις δηλαδή έναν ανήλικο παιδάκι να κάνει επαιτεία στα φανάρια αυτό είναι θύμα trafficking. Κάποιος το έχει βάλει εκεί πέρα και το εκμεταλλεύεται με απειλές ή με ψυχολογική βία. Και αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε όταν το δούμε.”
Για να αποφευχθούν φαινόμενα Μανωλάδας
Όπως μας είπε ο κ. Πινακάς, η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι η πρώτη Περιφέρεια στην Ελλάδα που εφαρμόζει δια ζώσης το πρόγραμμα. Ο ρόλος της Θεσσαλίας στην καταπολέμηση του trafficking επισημαίνεται και στην περιγραφή του προγράμματος όπου γίνεται ειδική μνεία στην ανάγκη να εκπαιδευτούν τα στελέχη της περιοχής καθώς είναι “δεδομένος ο κρίσιμος ρόλος της περιφέρειας Θεσσαλίας στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα της οικονομίας και τη σημαντική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στους κλάδους αυτούς της παραγωγής με την ενσωμάτωση αλλοδαπών εργατών που όπως έχει καταδείξει η πρόσφατη εμπειρία (περίπτωση Μανωλάδας) οδηγεί συχνά σε συνθήκες εργασιακής εκμετάλλευσης, ενδυνάμωσης παράνομων δικτύων εμπορίας ανθρώπων και διεθνούς κατακραυγής της Ελλάδας”.
Να θυμίσουμε ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) καταδίκασε το 2017 την Ελλάδα για τις συνθήκες εργασίας 42 Μπαγκλαντεσιανών εργατών στα φραουλοχώραφα της Μανωλάδας. Το ΕΔΑΔ έκρινε ότι η κατάσταση των εργατών αποκάλυπτε εμπορία ανθρώπων και καταναγκαστική εργασία, με δεδομένο ότι η εκμετάλλευση μέσω της εργασίας αποτελεί «μια πτυχή εμπορίας».
Για να μην υπάρξουν λοιπόν θύματα όπως η 23χρονη κοπέλα το 2016 και να μη δημιουργηθούν συνθήκες Μανωλάδας στα χωράφια της Θεσσαλίας, η Περιφέρεια κινητοποιείται και κινητοποιεί όλους όσους φέρουν θέση ευθύνης.
Το πρόγραμμα αναμένεται να «τρέξει» πιλοτικά μέχρι τον Ιούνιο του 2023 και όπως δήλωσε ο κ. Πινακάς το προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι «να υπάρξει ευαισθητοποίηση τόσο της κοινωνίας όσο και των επαγγελματιών πρώτης γραμμής έτσι ώστε να περιορίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο το φαινόμενο της εμπορίας των ανθρώπων και της εκμετάλλευσής τους».
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
