Μιχάλης Ζουμπουλάκης: Στο 6% του ΑΕΠ η ζημιά από τον κορωνοϊό στην οικονομία

«Κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει το 2021, παρά την αισιοδοξία της κυβέρνησης»

Ποια θα είναι η πορεία της ελληνικής οικονομίας σε ένα νέο περιβάλλον σαν αυτό που διαμορφώνει ο κορωνοϊός; Πως μπορούμε να μαζέψουμε την ζημιά που έχει γίνει; Γι’ αυτά αλλά και άλλα κρίσιμα ερωτήματα η larissanet συνομίλησε με τον Καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Μιχάλη Ζουμπουλάκη.

Ο καθηγητής οικονομικών πιστεύει ότι η ύφεση για φέτος δεν θα είναι πάνω από το 6% του ΑΕΠ παρά τις προβλέψεις της Κομισιόν και του ΔΝΤ που υποστηρίζουν ότι η ζημιά θα είναι μεγαλύτερη. Επισημαίνει ότι μια καλή πορεία του τουρισμού στην Ελλάδα θα μπορούσε να βοηθήσει την ελληνική οικονομία να καταγράψει μικρότερο αρνητικό αποτέλεσμα. Ο κ. Ζουμπουλάκης αρνείται να κάνει πρόβλεψη για το 2021, ενώ σημειώνει ότι η τηλεργασία θα βοηθήσει τους εργαζόμενους αλλά φοβάται ότι τελικά θα οδηγήσει σε μείωση μισθών.

Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής:

Ποιο είναι το αρνητικό αποτύπωμα που άφησε το lock down στην ελληνική οικονομία;

Από τα μέσα Μαρτίου η οικονομία μας έχει χάσει 2,5 μήνες. Δεν έχει καταλήξει κανείς σε απόλυτους αριθμούς πιο είναι το αποτύπωμα που άφησε αυτή η περιπέτεια στην ελληνική οικονομία. Περιμένουμε τα τέλη Μαΐου να δούμε σε πιο βαθμό το άνοιγμα των αγορών στη χώρα μας, θα έχει βοηθήσει στον περιορισμό της ζημίας. Πάντως νομίζω ότι δεν θα κυμανθεί η ζημιά πάνω από το 6% του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας.

Πολλοί λένε ότι αυτή η ζημία ίσως φτάσει και το 10% του ΑΕΠ. Ποιοι είναι αυτοί που υποστηρίζουν αυτά τα σενάρια και πόσο πραγματικά είναι;

Το λέει η Κομισιόν, το ΔΝΤ και κάποιοι άλλοι οργανισμοί. Όλες οι προβλέψεις στηρίζονται σε μοντέλα τα οποία κάνουν διάφορες προβολές στο μέλλον. Κανείς στην πραγματικότητα δεν είναι σε θέση να υπολογίσει –πριν ολοκληρωθεί η μέτρηση- ποιο θα είναι το ακριβές ποσό της μείωσης που θα έχουμε φέτος. Θα έχουμε σίγουρα μια σοβαρή ύφεση που θα είναι σαν αυτή που ζήσαμε το 2012. Βέβαια η οικονομία μας είναι πολύ πιο χαμηλά σε σχέση με τότε. Τότε υπήρχε «λίπος» στην οικονομία που σήμερα δεν υπάρχει. Μόλις είχαμε αρχίσει να ανασαίνουμε τα δύο τελευταία χρόνια και ενώ υπολογίζαμε ότι θα έχουμε μια ανάπτυξη 2,8% του ΑΕΠ, θα έχουμε μια σημαντική ύφεση.

Το πώς θα πάει φέτος ο τουρισμός είναι ένα μέγεθος που μπορεί να βοηθήσει στην τελική εικόνα και ουσιαστικά να περιορίσει την ζημιά;

Ο τουρισμός είναι ένα δυναμικός τομέας της ελληνικής οικονομίας. Ο ξενοδοχειακός κλάδος, η εστίαση και όλο αυτό το οικονομικό κύκλωμα είναι περίπου το 23% της οικονομίας μας. Αυτό δούλεψε ελάχιστα τους 2,5 προηγούμενους μήνες, ελπίζοντας να ανακάμψει από την 1η Ιουνίου. Η κυβέρνηση σχεδιάζει ένα τρίτο πακέτο μέτρων. Τα μέτρα που ήδη έχουν παρθεί είναι περίπου στο 10% του ΑΕΠ. Είναι πολύ μεγαλύτερο από την ύφεση που σας ανέφερα ότι υπολογίζω για φέτος. Αναμένουμε το τρίτο πακέτο μέτρων για τον τουρισμό. Μιλάμε ότι το 20% του εργατικού δυναμικού της χώρας απασχολείται σε αυτό τον κλάδο. Εάν από την 1η Ιουνίου ανοίξουν οι διεθνείς αγορές και έρθουν τουρίστες από το εξωτερικό, τότε είναι πολύ πιθανόν ένα μεγάλο μέρος της απώλειας που υπολογίζουμε να μην το έχουμε. Πιθανότατα αναμένουμε διμερής συμφωνίες για τον τουρισμό. Προχθές η ισπανική κυβέρνηση είπε ότι όποιος μπαίνει στην Ισπανία θα κάθεται 14 ημέρες καραντίνα. Δεν ξέρω κανέναν τουρίστα που θέλει να περάσει 14 ημέρες κλεισμένος σε ένα ξενοδοχείο. Θα πρέπει οι κυβερνήσεις να αποφασίσουν τι θα κάνουν με τον κόσμο που θα έρχεται για διακοπές στη χώρα. Όταν ανοίξουν οι αεροπορικές μεταφορές θα πρέπει η χώρα μας να πείσει τους ευρωπαίους ότι είμαστε μια ασφαλείς χώρα για αυτούς.

Επίσης δεν ξέρουμε πως θα συμπεριφερθούν και οι Έλληνες τουρίστες. Θα ταξιδέψουν βλέποντάς το ότι θα μπορέσουν φέτος να πάνε σε μέρη που τα προηγούμενα χρόνια δεν μπορούσαν;

Φαίνεται ο κορωνοϊός να φέρνει αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις. Αυτές οι αλλαγές θα μεταβάλουν το τοπίο στην οικονομία;

Όλες οι χώρες έμαθαν από την κρίση ένα πράγμα. Ότι εργασίες που γινόταν με την φυσική παρουσία του εργαζόμενου μπορούν πλέον να γίνονται από το σπίτι. Πολλοί εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα μπορούν να αποφύγουν τις μετακινήσεις, με τηλεργασία από το σπίτι. Φαντάζομαι ότι για τις οικογένειες που έχουν μικρά παιδιά είναι μια σωτήρια λύση. Από την άλλη μεριά οι εργοδότες να κρατήσουν τους ίδιους μισθούς με λιγότερη εργασία, το θεωρώ δύσκολο. Φοβάμαι ότι οι εργασιακές σχέσεις θα γίνουν πιο ευνοϊκές για τους εργαζόμενους, καθώς θα γλυτώσουν το χρόνο μετακίνησης στη δουλειά τους. Από την άλλη υπάρχει ο κίνδυνος να πάμε στην λογική ήδη αυτών που ανακοίνωσε το Γερμανικό Συνδικάτο των Βιομηχάνων που λένε ότι «μισός χρόνος δουλειάς, μισός μισθός». Αυτό δεν είναι προς όφελος του εργαζόμενου και εν τέλει της οικονομίας. Στην Ελλάδα θυμίζω ότι οι μισθοί είναι στο κατώτερο επίπεδο που συγκρίνεται μόνο με τις βαλκανικές χώρες.

Πιστεύετε στο σενάριο της ισχυρής ανάπτυξης για το 2021 – όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση- ένα σενάριο που πιθανό να έσβηνε την ζημιά που έχει προκληθεί;

Εγώ δεν θα διακινδύνευα καμία πρόβλεψη. Η κυβέρνηση πολύ καλά κάνει και θέλει να δημιουργήσει θετικό κλίμα. Θέλουμε να κάνουμε πρόβλεψη για το 2021 όταν δεν ξέρουμε τι θα συμβεί το Μάιο. Ήταν ένας πολύ περίεργος μήνας. ‘Έχουμε το σταδιακό άνοιγμα της οικονομίας. Το ερώτημα είναι πως θα επηρεάσει αυτό την κατανάλωση. Είναι μια δύσκολη εξίσωση και δεν ξέρει κανείς τη λύση.

 

Πηγή: Larissanet.gr