Η συζήτηση για τη δημιουργία δημόσιου αποτεφρωτηρίου νεκρών στη Θεσσαλία επανέρχεται στο επίκεντρο της περιφερειακής λογοδοσίας, με αφορμή σχετική ερώτηση του περιφερειακού συμβούλου και επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης Θεσσαλίας», Αναστάσιου Τσιαπλέ, στη συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 2026. Το ζήτημα αφορά τη δυνατότητα ελεύθερης επιλογής της αποτέφρωσης ως τρόπου διαχείρισης των νεκρών, αλλά και τις κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και πρακτικές διαστάσεις της εφαρμογής της. Στο πλαίσιο αυτό τίθεται το ερώτημα εάν η Περιφέρεια Θεσσαλίας μπορεί να προχωρήσει, σε συνεργασία με τους δήμους, στη δημιουργία ενός δημόσιου αποτεφρωτηρίου που θα καλύπτει τις ανάγκες της περιοχής με προσβάσιμο κόστος και σεβασμό στους κανόνες δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος.
Όπως αναφέρει ο κ. Τσιαπλές:
Η Λαική Συσπείρωση, τάσσεται υπέρ της δυνατότητας ελεύθερης επιλογής της αποτέφρωσης νεκρών, ανεξάρτητα αν κάποιος δηλώνει πιστός οποιοδήποτε θρησκεύματος ή ανεξίθρησκος, θεωρώντας ότι αποτελεί ζήτημα σεβασμού της ελευθερίας της συνείδησης και της βούλησης του ατόμου.
Η αποτέφρωση αποτελεί παγκοσμίως τον πλέον συνήθη τρόπο διαχείρισης των νεκρών επι αιώνες και σήμερα, όχι μόνο σε λαούς που έχουν ως θρήσκευμα τον Βουδισμό, Ινδουισμό και Ταοισμό, αλλά και σε άλλες χώρες. Ολα τα Χριστιανικά Δόγματα αποδέχονται την μέθοδο της διάθεσης των νεκρών δια της αποτέφρωσης. Οι Διαμαρτυρόμενοι, οι Καθολικοί, όλες οι Ορθόδοξες εκκλησίες του εξωτερικού (Ρουμανίας, Σερβίας, Ρωσίας, Βουλγαρίας, Η.Π.Α., Αυστραλίας), παρέχουν την εξόδιο ακολουθία στους πιστούς που επιλέγουν την αποτέφρωση. Όλες οι Ελληνόφωνες Ορθόδοξες Εκκλησίες του εξωτερικού στην Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία, Καναδά, παρέχουν την εξόδιο ακολουθία στους Έλληνες που επιλέγουν την αποτέφρωση.
Η αποτέφρωση των νεκρών παγκοσμίως τυγχάνει μεγάλης προτίμησης για πολλούς λόγους. Απαλλάσσει τις οικογένειες των νεκρών από την υποχρεωτική εκταφή της σορού των συγγενών τους σε 3-5 χρόνια μετά την ταφή και την τραγική και μακάβρια υποχρέωση των συγγενών στη θέα σε πολλές περιπτώσεις, μη αποσυνθεμένης σορού. Απαλλάσσει την οικογένεια από τα έξοδα της κατασκευής και συντήρησης ενός τάφου για τρία χρόνια. Είναι οικονομικότερη της ταφής. Προστατεύεται το περιβάλλον (γη και υδροφόρο ορίζοντα). Δίνεται η δυνατότητα αποτέφρωσης των οστών μετά την εκταφή για αποφυγή της τοποθέτησης των οστών στα χωνευτήρια μαζικής απόθεσης.
Η αποτέφρωση των νεκρών αναγνωρίζεται από τις δημόσιες αρχές υγείας όλων των κρατών μελών της Ε.Ε ως η πιο υγιεινή μέθοδος διάθεσης των νεκρών. Ενδεικτικά ανφέρω ότι σε μια σειρά χώρες της Ευρώπης υπάρχει σημαντικός αριθμός αποτεφρωτηρίων: Αυστρία 11 αποτεφρωτήρια (το 25% επιλέγουν την αποτέφρωση), Βέλγιο 10 αποτεφρωτήρια (το 42% επιλέγουν αποτέφρωση), Τσεχία 28 αποτεφρωτήρια (80% επιλέγουν αποτέφρωση), Δανία 34 αποτεφρωτήρια (75% επιλέγουν αποτέφρωση), Γαλλία 120 αποτεφρωτήρια (30% επιλέγουν αποτέφρωση), Γερμανία 136 αποτεφρωτήρια (48% επιλέγουν αποτέφρωση), Μεγάλη Βρετανία 260 αποτεφρωτήρια (80% επιλέγουν αποτέφρωση), Ιταλία 44 αποτεφρωτήρια (12% επιλέγουν αποτέφρωση), κ.ά.
Στην Ελλάδα η θεσμοθέτηση της καύσης νεκρών καθυστέρησε πολύ, αφού επιτράπηκε νομικά μόλις το 2006 (με το Ν. 3448/2006, άρθρο 35), όμως απο τότε και για πολλά χρόνια όσοι επέλεγαν την αποτέφρωση, πήγαιναν αναγκαστικά στην Βουλγαρία, αφού στην Ελλάδα μέχρι το 2019 δεν υπήρχε αποτεφρωτήριο, υποβαλόμενοι οι συγγενείς σε μεγάλη ταλαιπωρία και πολύ υψηλό κόστος.
Το 2019 λειτούργησε το πρώτο αποτεφρωτήριο στη Ριτσώνα της Π.Ε Εύβοιας και ένα δεύτερο το 2025 στην Αλεξάνδρεια της Π.Ε Ημαθίας. Πρόκειται για επιχειρηματικές δομές αποτέφρωσης και όχι δημόσιες ή δημοτικές.
Επειδή για τους κατοίκους της Θεσσαλίας που επιλέγουν την αποτέφρωση, οι αποστάσεις και για τα δύο υπάρχοντα επιχειρηματικά αποτεφρωτήρια (Ριτσώνας, Αλεξάνδρειας) είναι μεγάλες και τα κόστη υψηλά, προκύπτει η ανάγκη να κατασκευαστεί αποτεφρωτήριο νεκρών απο την περιφέρεια Θεσσαλίας σε συνεργασία με δήμους της περιφέρειας, σε κατάλληλο μέρος, έξω απο κατοικημένη περιοχή, με την τήρηση όλων των μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, που θα λειτουργεί με χαμηλό κόστος ώστε να είναι ευρέως προσβάσιμο.
Ερωτάται η περιφερειακή αρχή Θεσσαλίας αν προτίθεται να προχωρήσει σε συνεργασία με δήμους της περιφέρειας, στην κατασκευή και λειτουργία αποτεφρωτηρίου νεκρών σε κατάλληλη περιοχή της Θεσσαλίας;
