Το χωριό της Θεσσαλίας με τα «Μπαμπαλιούρια» την Πρωτοχρονιά

Prefecture of Larissa
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Το Λιβάδι Ελασσόνας είναι από αυτά τα χωριά που οι περισσότεροι δεν τα ξέρουμε αλλά που αξίζει να τα γνωρίσουμε. Βρίσκεται σκαρφαλωμένο στις νοτιοανατολικές πλαγιές του όρους Τιτάρου, σε υψόμετρο 1.160 μέτρων και αγναντεύει τον ορεινό όγκο του Ολύμπου. Παλιότερα δε, ήταν ένας δημοφιλής παραθεριστικός προορισμός της ευρύτερης περιοχής αλλά και σήμερα, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες, συγκεντρώνει αρκετούς επισκέπτες.

Οι κάτοικοι του χωριού έχουν κατά κύριο λόγο βλάχικη καταγωγή γι’ αυτό μπορεί και να ακούσετε το χωριό και ως Βλαχολίβαδο. Από εδώ καταγόταν ο Γεωργάκης Ολύμπιος, συνεργάτης του Αλεξάνδρου Υψηλάντη στον αγώνα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Σκοτώθηκε κατά την πολιορκία της Μονής Σέκκου από τους Οθωμανούς, όταν ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη προκειμένου να μην πέσει αυτός και οι σύντροφοί του στα χέρια τους. Στην πλατεία με τον πλάτανο, στο σπίτι όπου γεννήθηκε, λειτουργεί και μουσείο στη μνήμη του, το οποίο ανοίγει κατόπιν συνεννόησης, θα ρωτήσετε σε μια από τις ταβέρνες του χωριού για να σας βοηθήσουν. Να αναφέρουμε επίσης πως και το Λιβάδι είναι ένα από τα χωριά που καταστράφηκαν από τους Γερμανούς το 1944 αλλά κατάφερε να ορθοποδήσει ξανά και να γίνει κεφαλοχώρι της περιοχής.

Για να φθάσετε από την Αθήνα στο Λιβάδι θα χρειαστείτε αρκετό χρόνο καθώς απέχει περίπου 423 χιλιόμετρα, οπότε χρειάζεστε σχεδόν τεσσεράμισι ώρες για να τα διανύσετε. Οι Θεσσαλονικείς ωστόσο είστε πιο τυχεροί καθώς απέχετε μόλις 115 χιλιόμετρα. Αν κατεβαίνετε από τη Θεσσαλονίκη στο Λιβάδι θα έχετε την ευκαιρία να περάσετε και από το πανέμορφο Πλατανόδασος της Νεοκαισάρειας, δίπλα στον ποταμό Αίσωνα, που αξίζει να κάνετε μια στάση ενώ μετά την Κάτω Μηλιά η διαδρομή γίνεται πιο ενδιαφέρουσα με σημεία με περισσότερο πράσινο και σαφώς πιο όμορφη θέα. Τώρα εάν ανεβαίνετε από Αθήνα θα πάτε μέσω Λάρισας και Ελασσόνας, μια διαδρομή χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις, ωστόσο υπάρχουν κάποια σημεία που είναι πιο όμορφα.

Ο δρόμος που μπαίνει στο χωριό είναι στενός, δεξιά και αριστερά σας καλωσορίζουν παλιά πέτρινα ασβεστωμένα σπίτια, κάποια με γκρι πλάκες για κεραμίδια και κάποια δίπατα σύγχρονα. Οι αυλές των σπιτιών, όταν υπάρχουν, λόγω της αμφιθεατρικής θέσης του χωριού είναι μικρές ωστόσο είναι αρκετά περιποιημένες με κληματαριές, διάφορες πρασινάδες και λογής λογής λουλούδια. Τα πλακόστρωτα δρομάκια του, μάλιστα, με τους ασπρισμένους τοίχους θυμίζουν σε σημεία κυκλαδίτικα στενά και κάνουν το χωριό ακόμα πιο γοητευτικό. Κέντρο του Λιβαδιού η πλατεία με το τεράστιο πλατάνι και την πέτρινη βρύση. Εδώ, θα βρείτε όλους τους κατοίκους να αράζουν στα ταβερνάκια και τα καφενεία κάτω από την σκιά του γεροπλάτανου και να θυμούνται ιστορίες για το χωριό.

Λίγο πιο κάτω υπάρχει μια ακόμα πλατεία, απέναντι από το δημαρχείο. Όταν ο καιρός είναι καλός τα καφέ και οι ταβέρνες βγάζουν καρέκλες και τραπεζάκια στην πλατεία για να απολαύσουν τον ήλιο. Πιο πάνω μάλιστα βρίσκεται και ο Γυναικείος Συνεταιρισμός του χωριού με το όνομα «Ο Σοφράς» όπου μπορείτε να προμηθευτείτε παραδοσιακά προϊόντα όπως τραχανά, λικέρ και γλυκά του κουταλιού αλλά και να καθίσετε για φαγητό καθώς στο χώρο λειτουργεί και εστιατόριο. Στα νότια του χωριού τώρα, εκεί που βρίσκεται το άγαλμα του Γεωργάκη Ολύμπιου, σε ένα μικρό ύψωμα, υπάρχει ένα όμορφο άλσος στο οποίο μπορείτε να κάνετε τη βόλτα σας και να θαυμάσετε την πανοραμική θέα και εάν το επιτρέπει ο καιρός να κάνετε και ένα μικρό πικ νικ.

Στο Λιβάδι λοιπόν θα έρθετε για τον καθαρό αέρα, για την πανοραμική θέα, για τις ταβέρνες, για την ησυχία αλλά και για τις όμορφες διαδρομές γύρω από αυτό. Το χωριό συνορεύει με το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Μπίμπα-Σάπκα-Βάρνα-Αγριδιά-Βίγλα-Λιβάδι που σημαίνει πως μπορείτε να κάνετε ενδιαφέρουσες πεζοπορίες μέσα σε υπέροχη φύση. Από τις πιο κοντινές διαδρομές είναι αυτή προς το Σάλτσι, ένα δασάκι με μια πέτρινη βρύση στα βορειοανατολικά λίγο έξω από το χωριό. Ουσιαστικά, περπατάτε για λίγο στην άσφαλτο και κάνετε αριστερά μόλις δείτε το μονοπάτι. Αυτό είναι ένα όμορφο σημείο και για πικ νικ. Από το χωριό περνά και το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 οπότε μπορείτε να προγραμματίσετε και μεγαλύτερες διαδρομές.

Αν θέλετε να απολαύσετε την καλύτερη θέα της περιοχής θα ανεβείτε οδικώς ή πεζοπορώντας μέχρι το παλιό πέτρινο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία από όπου θα δείτε να απλώνονται μπροστά σας βουνοκορφές, πεδιάδες και χωριά. Μπορείτε ακόμα να κάνετε και μια επίσκεψη στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, πιθανότατα χτισμένο τον 17ο αιώνα, που βρίσκεται κοντά στα 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του χωριού και αποτελούσε καταφύγιο και ορμητήριο πολλών κλεφτών και αρματολών του Ολύμπου.

 

Τα Μπαμπαλιούρια
Στο Λιβάδι Ελασσόνας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα παιδιά βγαίνουν στους δρόμους τραγουδώντας τα Αγιοβασιλιάτικα κάλαντα και φωνάζοντας “Σουρβάσο”.

Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς ο επισκέπτης μπορεί να δει στο δρόμο τα “Μπαμπαλιούρια”.

Τα “Μπαμπαλιούρια” είναι ένα Πρωτοχρονιάτικο έθιμο, που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία και αναβιώνει και στις μέρες μας. Η στολή τους αποτελείται από το “σαλβάρι”, ένα μάλλινο άσπρο παντελόνι, το οποίο στερεώνουν στη μέση με μια μάλλινη άσπρη ζώνη.

Το πουκάμισο που φορούν από πάνω είναι συνήθως άσπρο με φαρδιά μανίκια σαν εκείνο των τσολιάδων. Στα πόδια φορούν άσπρες καλτσοδέτες και τσαρούχια. Στη μέση φορούν ένα χοντρό μάλλινο ύφασμα, διπλωμένο πολλές φορές, όπου επάνω δένουν τα μεγάλα και βαριά κουδούνια.

Στο κεφάλι φορούν ειδική μάσκα, από προβιά ζώου, τη λεγόμενη “φουλίνα”. Η μάσκα αυτή είναι άσπρη ή μαύρη και έχει τρία ανοίγματα, δύο στα μάτια και ένα στο στόμα. Στα χέρια κρατούν ένα ξύλινο κυρτό σπαθί που συμπληρώνει τη φορεσιά του κάθε “Μπαμπαλιούρη”.

Έτοιμα πλέον τα “Μπαμπαλιούρια” περιμένουν να τελειώσει η Θεία Λειτουργία για να ξεχυθούν στους δρόμους. Μαζί τους είναι πάντα ο “αδελφογύρτης” ο οποίος κρατάει έναν κουμπαρά και μαζεύει τα χρήματα που προσφέρει ο κόσμος.

Πριν ακόμη τελειώσει η Πρωτοχρονιάτικη Θεία Λειτουργία οι “Μπαμπαλιούρηδες” έχουν πάρει θέση έξω από τις τρεις ενορίες του χωριού. Βγαίνοντας ο κόσμος από την εκκλησία τους συναντά και αιφνιδιάζεται αφού περνούν το σπαθί στη μέση τους και δεν αφήνουν κανέναν να περάσει αν δεν βάλει χρήματα επάνω σ’ αυτό.

Μόλις βάλουν τα χρήματα τα παίρνει ο αδελφογύρτης και τους εύχεται Καλή Χρονιά. Μετά τις εκκλησίες τα “Μπαμπαλιούρια” πηγαίνουν στην πλατεία, και με το δυνατό θόρυβο που προκαλούν τα κουδούνια τους, τραβούν την προσοχή των ντόπιων και ξένων επισκεπτών. Φεύγοντας από εκεί, περνούν από τα καφενεία και τις καφετέριες του χωριού, και έπειτα ξεχύνονται στους δρόμους μέχρι αργά το βράδυ. Αυτό το έθιμο έχει σαν σκοπό να διώξει τα κακά πνεύματα, και να είναι ήσυχη και χαρούμενη η καινούρια χρονιά.

Πηγή: https://www.travel.gr/, https://neoskosmos.com/

Εγγραφείτε στην ομάδα Magnesianews στο Viber για να λαμβάνετε ενημερώσεις.
Ακολουθήστε τη ροή Magnesianews στο Google News και μείνετε σε επαφή με ότι συμβαίνει.
Γίνετε μέλος στο κανάλι Magnesianews στο Messenger για όλες τις τελευταίες ειδήσεις.