Η κρίση του φυσικού αερίου θα συνεχιστεί σίγουρα για τα επόμενα δύο χρόνια, επεσήμανε ο πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας κ. Αντώνης Κοντολέων μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη, τονίζοντας παράλληλα πως παρά την κρίση που υπάρχει, κάποιοι κερδοσκοπούν και πρέπει άμεσα οι αρχές να προχωρήσουν σε ελέγχους. Ο ίδιος αναφέρθηκε στη λάθος τακτική της Ελλάδας, έναντι άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, που έχεις ως αποτέλεσμα μεγάλα ενεργειακά κόστη στις βιομηχανίες, που κάποιες από αυτές δύσκολα θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν, υποστηρίζοντας πως οι “μικροί” δεν θα αντέξουν.
Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέων η ΕΒΙΚΕΝ από το φθινόπωρο διαπίστωσε πως η ενεργειακή κρίση δεν είναι συγκυριακή και δεν είναι παροδική με τα αίτιά της να είναι πολλά και όχι αποκλειστικά η κρίση στην Ουκρανία. Τόνισε πως υπάρχει ζήτημα επάρκειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η Ασία “τραβά” μεγάλες ποσότητες και η Ρωσία εντέχνως περιορίστηκε να δίνει μόνο στα διμερή συμβόλαια. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες μείωσαν τις ποσότητες φυσικού αερίου που έπαιρναν από τη Ρωσία και στράφηκαν στο φυσικό αέριο το LNG που έρχεται από Κατάρ και Αμερική. Οι ποσότητες του LNG δεν επαρκούν κι αυτό αποδείχθηκε στο μέσον του 2021.
“Ξεκινάμε με πρώτο ότι υπάρχει ανεπαρκεια προμήθειας φυσικού αερίου, δεύτερον η Δύση δεν φρόντισε, ενώ πηγαίναμε σε μία πράσινη μετάβαση και για πολλές χώρες όπως η δική μας το φυσικό αέριο αποτελεί το καύσιμο μετάβασης, να διασφαλίσει ότι θα υπάρχει επάρκεια στην τροφοδοσία. Άφησε την προμήθεια στην αγορά, στα χρηματιστήρια. Οι προμηθευτές στη Δύση αγοράζουν φυσικό αέριο και διαμορφώνουν τις τιμές στα χρηματιστήρια και όχι όπως ήταν πριν πέντε χρόνια με βάση τις μακροχρόνιες συμβάσεις που είχαμε με τη Ρωσία, την Αλγερία κτλ.”, εξήγησε ο κ. Κοντολέων.
Μάλιστα επέρριψε ευθύνες και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή που έλεγε πως η κρίση ήταν παροδική και τώρα αποδεικνύεται και από γίνεται αντιληπτό και με τα γεγονότα στην Ουκρανία, ότι η κρίση θα έχει διάρκεια. Υπογράμμισε δε, πως ακόμη και άλλες πηγές ενέργειας να χρησιμοποιηθούν, όπως η γεωθερμία ή η πυρηνική ενέργεια, σημειώνοντας πως το πρόβλημα με την πυρηνική ενέργεια είναι η αντίδραση της κοινωνίας, τα αποτελέσματα θα φανούν σε ορίζοντα πέντε έως επτά χρόνων. “Εμείς τι κάνουμε για τα επόμενα δύο χρόνια; Θα έχουμε σίγουρα κρίση φυσικού αερίου τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς δεν υπάρχουν ποσότητες. Ο μόνος που μπορεί να σώσει την Ευρώπη είναι η Ρωσία και οι ποσότητες του Lng που έρχονται και θα έρθουν δεν φτάνουν”, σχολίασε ο κ. Κοντολέων.
Κερδοσκοπούν μέσα στην ενεργειακή κρίση
Ο κ. Κοντολέων έκανε λόγο για υπερκέρδη ορισμένων μέσα στην ενεργειακή κρίση, τονίζοντας πως η Ελλάδα έχει κινηθεί λανθασμένα απ΄ ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
“ Οι τιμές στην Ευρώπη είναι ψηλά, στο ίδιο επίπεδο με τη δική μας χονδροαγορά. Πλην όμως στην δυτική Ευρώπη οι χρηματιστηριακές αγορές αφορούν μόνο το 20% των ποσοτήτων που κυκλοφορούν στην αγορά. Εδώ στην Ελλάδα η κρίση μεγέθυνε τα προβλήματα στην αγορά. Παρότι την εκσυγχρονίσαμε μέσα από το target model, αυτή η ενοποίηση όλων των αγορών, που είναι ένας στόχος ευρωπαϊκός, παραμένει υποχρεωτική. Αυτό σημαίνει ότι όλη η ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται στη χώρα περνά μέσα από την αγορά. Στην Ελλάδα επειδή δεν έχουμε spot αγορά, η τιμή που πληρώνουμε το φυσικό αέριο είναι η τιμή που διαμορφώθηκε τον προηγούμενο μήνα. Άρα σήμερα είναι αδικαιολόγητη η τιμή, είναι κερδοσκοπία να έχουμε την ελληνική αγορά 255 την κιλοβατώρα. Έπρεπε να ήταν όχι πάνω από 200 ευρώ. Κάποιοι έχουν υπερκέρδη στην κρίση”.
Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ τόνισε πως η Ένωση με επτά επιστολές της στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας κατήγγειλε τα φαινόμενα αυτά ωστόσο, το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό.
“ Πέρυσι από τον Μάιο διαπιστώσαμε ότι όλες οι βιομηχανίες έπαιρναν καταγγελίες των συμβάσεων και αναθεώρηση των συμβάσεων. Η αναθεώρηση έλεγε ότι πλέον θα σας μετακυλύουμε 100% το κόστος που διαμορφώνεται στην χονδρεμπορική αγορά. Το καταγγείλαμε και αποτέλεσμα τίποτα”, ανέφερε και εξήγησε πως υπάρχουν τέσσερις καθετοποιημένοι παίκτες, δηλαδή τέσσερις παραγωγοί οι οποίοι είναι και προμηθευτές.
“Όταν εγώ ως παραγωγός δεν έχω πρόβλημα όταν πουλάω, γιατί ό,τι αγοράζω από την χονδρεμπορική αγορά το πουλάω στον καταναλωτή, άρα οποιοσδήποτε από τους τέσσερις δεν έχει κανένα ρίσκο από τις τιμές που διαμορφώνει ο ίδιος και η χονδρεμπορική αγορά. Αν οι τιμές πάνε 260, 300, 400 αυτός 400 ευρώ πουλάει. Εμείς το λέμε ευγενικά ότι δημιουργούνται συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στην χονδρεμπορική αγορά και αυτό ο καθένας το βλέπει στην πράξη”, υπογράμμισε.
Δεν θα αντέξουν οι μικροί
Αναφορικά με τον μέλλον των βιομηχανιών και κατά πόσο μπορούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος, ο κ. Κοντολέων επεσήμανε πως η Κυβέρνηση δίνει επιδότηση 65 ευρώ τη μεγαβατώρα, και ουσιαστικά αυτά τα χρήματα τα δίνει στους ηλεκτροπαραγωγούς , αφού η τιμή σήμερα είναι συν 50 ευρώ πάνω από αυτό που έπρεπε. “Η επιδότηση δεν πάει σε μας. Στηριζόμαστε μεν , αλλά εάν οι τιμές ήταν χαμηλότερα, αυτό θα βοηθούσε την ανταγωνιστικότητα. Σε αυτή την κρίση οι μικροί δεν θα αντέξουν ή θα φεσώσουν την αγορά. Είναι προφανές. Υπάρχει αδυναμία. Που θα το μετακυλήσουν αυτό το κόστος οι μικρές βιομηχανίες;”, τόνισε.
Τα λάθη της Ελλάδας
Αναφερόμενος στα λάθη της χώρας στη διαχείριση της κρίσης ο κ. Κοντολέων εξήγησε πως οι τέσσερις παραγωγοί στην Ελλάδα – ΔΕΗ, Elpedison, Protergia και Ήρων- Τέρνα λένε στη βιομηχανία ότι της δίνουν όσο αγοράζουν κι αυτοί δεν έχουν κανένα ρίσκο στη λιανική.
“Στην Ευρώπη οι βιομηχανίες υπογράφουν διμερή συμβόλαια με σταθερές τιμές. Εδώ δεν συμβαίνει αυτό γιατί δεν την φτιάξαμε έτσι την αγορά. Γιατί δεν έχουμε κάνει προθεσμιακή αγορά; Δεν συμφέρει τους μεγάλους παίκτες. Γιατί να δώσει ένας παραγωγός συμβάσεις σταθερές τιμές με βάση το κόστος παραγωγής τους στις μεγάλες βιομηχανίες; Αφού είναι σίγουρος ότι θα πουλήσει αύριο. Έχουμε ανεπάρκεια ισχύος στην Ελλάδα”, σημείωσε ο ίδιος και αναφέρθηκε και στο επόμενο λάθος της χώρας, που σύμφωνα με τον ίδιο είναι η γρήγορη απολιγνιτοποίηση.
“Συγκυριακά λόγω της κρίσης στο φυσικό αέριο, δυστυχώς η απόφαση της πρόωρης απολιγνιτοποίησης αποδεικνύεται εσφαλμένη. Εάν το αέριο ήταν στις τιμές του 2019, του 2020
ο λιγνίτης θα ήταν αντιοικονομικός. Η πορεία και οι συνθήκες τα έφεραν ανάποδα και στην κρίση βρεθήκαμε ανοχύρωτοι. Εγώ απορώ γιατί βλέπω τρεις μονάδες, ενώ υπάρχουν διαθέσιμες έξι να μπουν στην αγορά.
Εάν γίνονταν διμερή συμβόλαια, αφενός μέν η βιομηχανία θα ήταν προστατευμένη και θα είχει ορίζοντα μπροστά της, αφετέρου η ενέργεια που θα διαπραγματευόταν στο χρηματιστήριο θα ήταν λιγότερη και επομένως η είσοδος των ΑΠΕ θα επέτρεπε να πέσουν οι τιμές. Σήμερα οι ΑΠΕ είναι φθηνές, αλλά δεν μπορούν μπαίνοντας στην χονδρεμπορική αγορά να τραβήξουν τις τιμές, καθώς δεν είναι ικανή η ποσότητά τους”, συμπλήρωσε.
Για τις ΑΠΕ ο κ. Κοντολέων ανέφερε πως κι εκεί υπάρχει πρόβλημα, καθώς το Υπουργείο λέει τώρα στη βιομηχανία να στραφεί σε αυτό. “ Τρέξανε όλες να κάνουν συμψηφισμό κατανάλωσης με φωτοβολταϊκά και η πλειοψηφία των αιτήσεων έχει απορριφθεί, γιατί δεν υπάρχει ηλεκτρικός χώρος, δεν αντέχει το δίκτυο. Λέει κάντε διμερή συμβόλαια με παράγωγο ΑΠΕ. Αυτά τα συμβόλαια είναι σε σταθερή τιμή για 15 χρόνια.. Τώρα, επειδή βλέπουν μεγάλες τιμές και πηγαίνουν στην αγορά, έρχονται τα ουρανοκατέβατα κέρδη”, εξήγησε .
Στροφή 180 μοιρών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Όπως επεσήμανε ο κ. Κοντολέων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημοσιοποιήσει την καινούργια εργαλειοθήκη κάνοντας στροφή 180 μοιρών και παραδεχόμενη ότι η κρίση θα έχει διάρκεια.
“Με την εργαλειοθήκη δίνει το δικαιώματα στα κράτη μέλη, όποια θέλουν, να επιβάλλουν διατίμηση στην αγορά, να τη ρυθμίσουν και το κείμενο που θα βγει θα λέει ότι επιβάλλεται στις αγορές αυτό, όπως η ελληνική, να υπάρχει δυνατότητα διμερών συμβολαίων.
Εάν το κράτος μέλος δεν θέλει να κάνει ρύθμιση, του επιτρέπει να πάρει να απροσδόκητα κέρδη, που αποκομίζουν στη χονδρεμπορική αγορά. Το φυσικό αέριο κάνει 250, ο λιγνίτης 150, τα υδροηλεκτρικά κάνουν 30, οι ΑΠΕ λιγότερα, αυτά τα λεφτά επιτρέπει στα κράτη μέλη να τα πάρουν και να τα δώσουν ως έκπτωση στον καταναλωτή. Είναι ανεξέλεγκτη η κατάσταση και πρέπει να γίνει έλεγχος στην αγορά”, κατέληξε .
