Υπό την πίεση της κοινής γνώμης και κάτω από την βαριά σκιά των ποινικών εξελίξεων για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση προσφεύγει σε μια παλιά δοκιμασμένη συνταγή να ανακοινώνει θεσμικές τομές είτε με συνταγματικό είτε με νομοθετικό μανδύα για να μπορέσει λιγάκι να διασκεδάσει την κατάσταση, με την έννοια την αρχαιοελληνική του «υπερβαίνω τα προβλήματα και μετατοπίζω το κέντρο βάρους της κοινής γνώμης σε άλλα θέματα».
Τα παραπάνω ανέφερε ο Απόστολος Παπατόλιας συνταγματολόγος και πρώην Νομάρχης Μαγνησίας, μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημήτρη Καρεκλίδη, τονίζοντας ότι όπως συμβαίνει με το Σύνταγμα και την αναθεώρησή του, το ίδιο συμβαίνει με τα ζητήματα που αφορούν την καταπολέμηση της διαφθοράς.
«Όταν επί τόσα χρόνια δεν έχουν λειτουργήσει οι ελεγκτικοί μηχανισμοί για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, ας είμαστε λίγο δύσπιστοι όταν ανακοινώνονται μεγάλες θεσμικές τομές για την αποτροπή της διαφθοράς», τόνισε ο συνταγματολόγος.
Όσον αφορά στην επικοινωνιακή διάσταση, είπε ότι είναι κυρίαρχη στην παρούσα φάση και καθαρός αντιπερισπασμός. Σύμφωνα με τον κ. Παπατόλια, αν θεωρούσαμε ότι το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, είτε με τη μόνιμη μορφή του, είτε με την προσωρινή μορφή του, όπως δηλαδή ισχύει τώρα πλέον στη Γαλλία, η οποία ήταν και η πρώτη διδάξασα στο πεδίο του ασυμβιβάστου υπουργού – βουλευτή.
«Όταν θεσπίστηκε αυτό παλιά στο Σύνταγμα του 1958, εκείνο που θέλαμε ήταν να αποτρέψουμε τη διείσδυση των κομμάτων στη λειτουργία της κυβέρνησης. Επειδή στην τέταρτη Γαλλική Δημοκρατία, η πέμπτη ξεκινάει με το Σύνταγμα του 1958 με τον Ντε Γκολ, η προηγούμενη φάση της Γαλλικής Δημοκρατίας μετά το πόλεμο είχε ένα έντονο το στοιχείο της κομματοκρατίας, βάλανε το ασυμβιβαστό, έτσι ώστε οι βουλευτές που ήταν πιο συνδεδεμένοι με τα κόμματα, να μην έχουν τη μερίδα του, λέγοντας τη διαχείριση των κυβερνητικών ζητημάτων. Αυτό λειτούργησε σε κάποιο βαθμό, όπου στην Γαλλία δεν έχουν την ίδια ισχυρή πελατειακή παράδοση, που είναι συστατικό στοιχείο του Ελληνικού κράτους, παρόλα αυτά ακόμη και εκεί κάμφθηκε αυτό και ήρθε μετά ο θεσμός του αναπληρωτή βουλευτή, αυτό που ουσιαστικά πρότεινε ο Έλληνας πρωθυπουργός, το οποίο στη Γαλλία σε κάποιο βαθμό λειτούργησε, διότι έγινε και κτήμα των πολιτών το γεγονός ότι επέλεγαν μια κατηγορία αναπληρωματικών βουλευτών, οι οποίοι θα έρχονταν στα πράγματα όσο οι πρώτοι στη σειρά εκλεγμένοι θα ασκούσαν υπουργικά καθήκοντα», τόνισε ο κ. Παπατόλιας.
Πολλαπλασιάζονται οι πόλοι πελατειακής συναλλαγής
Ο ίδιος είπε ότι αυτό προϋποθέτει γενναίες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, όπως και μια μακρά περίοδο προσαρμογής, αλλά στην Ελλάδα κανείς δεν πιστεύει σοβαρά ότι αν θεσπιστεί αυτό το ασυμβίβαστο, ειδικά στη χώρα μας, με την πελατειακή αυτή ροπή, θα λύσουμε το ζήτημα της διαφοράς και της συναλλαγής.
«Το πιο πιθανό είναι ότι θα πολλαπλασιάσουμε τους πόλους της πελατειακής συναλλαγής, διότι θα έχουμε τους υπουργούς, οι οποίοι θέλουν να επανεκλεγούν, διότι έτσι έγιναν και οι υπουργοί, επειδή εξελέγησαν, ενώ οι αντικαταστάτες τους, για να κερδίσουν τη θέση τους και να τη διευρύνουν την επιρροή τους, θα συνεχίζουν και αυτοί να κάνουν ρουσφέτια. Εκεί που είχαμε μόνο υπουργούς και βουλευτές να κάνουν ρουσφέτια, φτιάχνουμε δύο πόλους. Για τους αναπληρωματικούς που θα θέλουν να ξανακερδίσουν τη θέση τους για να κάνουν ρουσφέτια και τους υπουργούς που θέλουν να την κρατήσουν βεβαίως», επισήμανε ο συνταγματολόγος.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι κλασικό ελληνικό ρουσφέτι
Ο πρώην Νομάρχης ανέφερε ότι η περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, δεν είναι το κλασικό ελληνικό ρουσφέτι από συστάσεως του Ελληνικού κράτους, αλλά μια πολύ πιο εξελιγμένη μορφή. «Οι παραβάσεις καθήκοντος που υπάρχουν στη δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, οι απιστίες και τα βαριά αυτά αδικήματα δεν είναι κλασικά ελληνικά ρουσφέτια για μια θέση στο Δημόσιο ή για μια διευκόλυνση στο Στρατό.
«Είναι μια συμμορία, μια εγκληματική οργάνωση, η οποία με τις πλάτες κάποιων πολιτικών, κατάφερνε να διασπαθίζει το δημόσιο χρήμα, να δημιουργεί σφαίρες επιρροής, να μεταφέρει πλούτο από τα δημόσια ταμεία σε κάποιους επιτήδειους», δήλωσε ο κ. Παπατόλιας.
Ο ίδιος είπε ότι πρέπει να το αντιμετωπίσουμε στη χώρα μας τον πελατειασμό, ο οποίος έχει αυτές τις μορφές συναλλαγής μεταξύ κράτους, διοίκησης, κρατικών λειτουργών και πολιτικού προσωπικού και είναι πραγματικά ένα γιγάντιο πρόβλημα. Ίσως αν είχαμε καλύτερες συνθήκες συνεννόησης πολιτικού προσωπικού, αν υπήρχε αυτό που λέμε κοινωνικοπολιτική συναίνεση σε μεγάλες ριζικές αλλαγές, σε θεσμικές τομές, να μπορούσε η αναθεώρηση να λειτουργήσει σαν μια μορφή συμβολικής επανεκκίνησης των θεσμών μας. Να πούμε ότι βάζουμε μια τελεία σε όσους έχουν συμβεί, συμφωνούμε όλο το πολιτικό προσωπικό, όλα τα κόμματα, να το ξαναρχίσουμε, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Διερωτήθηκε όμως μετά τα όσα έχουν συμβεί με τις υποκλοπές, με τα Τέμπη, με την εμπλοκή της εκτελεστικής στη δικαστική εξουσία, με το email gate της Ασημακοπούλου, με όλα αυτά τα επεισόδια που προσβάλουν το κράτος δικαίου, αν υπάρχει το έδαφος της συναίνεσης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων για να κάνουμε τέτοιες θεσμικές τομές.
Δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για θεσμικές τομές
Σύμφωνα με τον κ. Παπατόλια είναι παράταιρο και παράδοξο να ζητούμε συναινέσεις -γιατί για να γίνει Συνταγματική αναθεώρηση χρειάζονται πολύ ισχυρότερες συναινέσεις από την απλή πλειοψηφία- και δεν έχουμε σήμερα αυτές τις θεσμικές προϋποθέσεις για να κάνουμε αυτές τις θεσμικές τομές.
«Λέμε και θα το γράψουμε σε μια στήλη στα «Νέα» με τον πρόεδρο του Διοικητικού Επιμελητηρίου, μήπως θα ήταν προτιμότερο, αντί να υιοθετούμε τη μέθοδο του ¨στρίβειν δια της αναθεώρησης¨ να κοιτάξουμε να εφαρμόσουμε του νόμους που έχουμε, να λειτουργήσουν οι θεσμοί εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχων, ας κάνουμε κάτι λίγο πιο υγιεινό, πιο προσγειωμένο, πιο βατό, πιο λογικό, πιο λιτό για να λειτουργήσουν οι θεσμοί μας. Δεν έχουμε ανάγκη από τεράστιες πλειοψηφίες και από πυροτεχνήματα», ανέφερε ο κ. Παπατόλιας.
Πρώτιστο είναι όμως να φτιάξουμε ένα τέτοιο κλίμα συνεννόησης, να δείξει η κυβέρνηση ότι έχει τη βούληση να το πιστέψει ότι πρέπει να λειτουργήσουν οι θεσμοί.
Αναφορικά με τη συζήτηση την Πέμπτη στη Βουλή, ο Απ. Παπατόλιας τόνισε ότι αυτό είναι η λειτουργική ικανότητα του κράτους και το κράτος δικαίου, αν το κράτος καταφέρνει να εκπληρώνει την αποστολή του και συγχρόνως να λειτουργεί με απρόσωπους κανόνες, να σέβεται τη διαφάνεια, τη νομιμότητα και να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών κατατείνοντας στο δημόσιο συμφέρον.
Όπως είπε τα παραπάνω δεν έχουν σχέση με τη μείωση του αριθμού των βουλευτών και η διασύνδεση στην παρούσα φάση με τον αριθμό των βουλευτών είναι από μικρή έως ανύπαρκτη. Πολύ συχνά την αναθεώρηση και γενικότερα τα νομικά, τα τεχνικά μέσα τα χρησιμοποιούμε ως προσχήματα, ως εργαλεία αντιπερισπασμού. Έχουμε ανάγκη από βαθιές τομές και μες σε μια συνεννόηση η οποία δεν θα προκύπτει με αυτόν τον τρόπο επίσης, ανέφερε ο κ. Παπατόλιας.
Να δούμε τη λειτουργική ικανότητα του κράτους
Ο ίδιος είπε ότι στη χώρα μας με τις υποκλοπές και με τα ζητήματα των Τεμπών αναδείχθηκαν βασικές συνιστώσες του κράτους δικαίου, όπως συνθήκες διαφάνειας, παραβίαση της συνταγματικής ή της απλής νομιμότητας, αλλά δεν είναι μόνο τα θέματα του κράτους δικαίου που μας ταλαιπωρούν.
«Η λειτουργική ικανότητα του κράτους, το ότι φτάσαμε σε αυτή τη σύγχρονη εποχή του ψηφιακού εκσυγχρονισμού να συγκρούονται δύο τρένα που λειτουργούν στη μία γραμμή, το ότι δεν λειτουργούν τα μεγάλα συστήματα του δημοσίου, είτε στην υγεία, είτε στην παιδεία, είτε στις μεταφορές, είτε στην πολιτική προστασία, δεν είναι μόνο θέμα κράτος δικαίου. Είναι καθαρής ικανότητας λειτουργικής του κράτους να κάνει τη δουλειά του. Στη χώρα μας δεν έχουμε καν αυτό. Δεν λειτουργούν οι έλεγχοι στην πλευρά του κράτους και δεν είναι θέμα δικαιωμάτων, κράτους δικαίου και Συντάγματος, είναι ζητήματα οργανωτικά, λειτουργικά, πιο τεχνικά, τα οποία συνδέονται με το ζήτημα των σκανδάλων, συνδέονται με τη διαφθορά», ανέφερε ο κ. Παπατόλιας.
Ο ίδιος είπε ότι αυτά δεν τα αγγίζουμε δυστυχώς ακόμη σήμερα και δυστυχώς δεν τα αγγίζει ούτε και η αντιπολίτευση, η οποία επιμένει μόνο στο κράτος δικαίου και το πώς λειτουργεί το κράτος που το βλέπουμε να καταρρέει σε κάθε βροχή, αυτό το αφήνουμε λίγο έξω από τη δημόσια συζήτηση. Πρέπει να βρούμε τρόπο να συνδέσουμε το κράτος δικαίου με τη λειτουργική ικανότητα, που είναι στοίχημα για όλο το πολιτικό προσωπικό της χώρας, κατέληξε ο κ. Παπατόλιας.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης Ντίνος Στεργιόπουλος
