Ανακοίνωση με αιχμές κατά της απόφασης της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας για τη γνωμοδότηση σχετικά με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ για την υδρομάστευση των πηγών Αγίου Ιωάννη και Ζάγκα εξέδωσε η Επιτροπή Αγώνα για τα νερά του Αγίου Βλασίου και των Άνω Λεχωνίων. Στην ανακοίνωση ασκείται κριτική στη διαδικασία και τη φύση της γνωμοδότησης, ενώ τίθενται ερωτήματα ως προς την επάρκεια της περιβαλλοντικής αξιολόγησης και τον ρόλο των αρμόδιων θεσμικών οργάνων.
Αναλυτικά:
Κάποιες φορές στη ζωή μας λέμε κάτι, αλλά δεν το λέμε ανοιχτά, γιατί κάτι φοβόμαστε. Πρόκειται για δύσκολα θέματα, και έτσι έγινε και με την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας, όταν αποφάσισε να δώσει “θετική γνωμοδότηση με όρους” για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ για την υδρομάστευση των πηγών Αγίου Ιωάννη και Ζάγκα. Το ότι αυτή η υπηρεσία δεν τολμάει να μιλήσει φαίνεται και από το γεγονός ότι η γνωμοδότησή της είναι πιο σύντομη από τις γνωμοδοτήσεις των υπόλοιπων υπηρεσιών, παρόλο που η αρμοδιότητά της για την προστασία του περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο σκοπός όλης αυτής της διαδικασίας είναι, φυσικά, η εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου. Για αυτό το λόγο, η μελέτη για την οποία απαιτείται γνωμάτευση λέγεται “Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων”!
Ας τα πούμε όμως από την αρχή: Η ειρωνεία όλης αυτής της διαδικασίας είναι ότι αυτή η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ δεν εξετάζει καν τις αναμενόμενες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον κατά τη λειτουργία του έργου, αλλά ισχυρίζεται απλά ότι “δεν αναμένονται”. Άρα, η Επιτροπή Περιβάλλοντος δεν είχε τίποτα να εξετάσει, και θα μπορούσε να έχει δώσει αρνητική γνωμάτευση. Το ότι το έργο σίγουρα θα έχει επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον προκύπτει ξεκάθαρα από τη δική μας τεχνική έκθεση, την οποία τους είχαμε καταθέσει πριν παρθεί η απόφαση. Με μια τέτοια απόφαση, όμως, η Επιτροπή θα είχε έρθει σε σύγκρουση με τις θετικές ή “θετικές με όρους” αποφάσεις των άλλων υπηρεσιών, οι οποίες δεν έλαβαν υπόψη τη δική μας τεχνική έκθεση. Η “λύση” αυτού του διλήμματος ήταν να συνταχθεί μια λίστα προϋποθέσεων, με την οποία εμείς πάνω-κάτω συμφωνούμε. Όμως, έτσι παραβίασαν το καθήκον τους να εξετάσουν αν πραγματικά, βάσει της μελέτης της ΔΕΥΑΜΒ, το έργο θα πληρεί αυτές τις προϋποθέσεις. Πρώτον, ας πάρουμε ως παράδειγμα την εξής προϋπόθεση: “εξασφάλιση της οικολογικής παροχής των ρεμάτων αλλά και της γενικότερης υδροφορίας της περιοχής για την καλή λειτουργία του οικοσυστήματος του Πηλίου και την προστασία της βιοποικιλότητας.” Εννοείται πως συμφωνούμε με αυτή την προϋπόθεση, αλλά αναμένουμε και διευκρίνιση: ποια είναι τα μετρήσιμα κριτήρια με τα οποία μπορούμε να κρίνουμε αν θα εξασφαλιστεί πραγματικά η οικολογική παροχή;
Στη μελέτη της ΔΕΥΑΜΒ δεν αναφέρονται τέτοια κριτήρια. Δεύτερον: η γνωμάτευση της Επιτροπής Περιβάλλοντος πολύ σωστά αναφέρει την ανάγκη για “εξασφάλιση της υδροφορίας στο σπήλαιο Μαλάκι”, γιατί πρόκειται για ζώνη Natura 2000. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις σε προστατευόμενες περιοχές πρέπει να αναφερθούν και να εξεταστούν από κάθε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Αν δεν το κάνει, η μελέτη βρίσκεται εκτός νόμου και πρέπει να απορριφθεί. Το ίδιο ισχύει και για άλλες σημαντικές πλημμέλειες.
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ΔΕΥΑΜΒ, όπως αναφέρεται στη δική μας τεχνική έκθεση, δεν ανταποκρίνεται στις νομικές προδιαγραφές που επιβάλλουν την αξιολόγηση των επιπτώσεων στο θιγόμενο περιβάλλον σε όλες τις εκφάνσεις τους, την εξειδίκευση των προτεινόμενων μέτρων πρόληψης, μείωσης ή αποκατάστασης των επιπτώσεων και την τεκμηριωμένη εξέταση εναλλακτικών λύσεων. Ζητάμε λοιπόν τις εξής διευκρινίσεις: α) Ποιος είναι ο μηχανισμός ελέγχου που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή για τα προαπαιτούμενα; β) Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου; γ) Υπάρχει μηχανισμός ανάκλησης της θετικής γνωμοδότησης σε περίπτωση που τα προαπαιτούμενα δεν τηρηθούν; δ) Προτίθεται η Επιτροπή Περιβάλλοντος να τον χρησιμοποιήσει; Τέλος, παραμένουμε με το εξής ερώτημα: Ποια ακριβώς είναι η αρμοδιότητα της Επιτροπής Περιβάλλοντος και του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας: να μας υπενθυμίσουν τι λέει ο νόμος ή να εξετάσουν αν τα προτεινόμενα έργα τον τηρούν;
