Το Μέγα Σάββατο μετά τη Θεία Λειτουργία της Πρώτης Ανάστασης, φτιάχνονταν οι φλαούνες ή βλαούνες και με το ίδιο ζυμάρι έφτιαχναν την αβκωτή που ήταν ένα μικρό καλαθάκι και μέσα έβαζαν ένα κόκκινο αυγό και προοριζόταν για τα παιδιά. Έφτιαχναν και τα κουλούρια με άρωμα γλυκάνισου και μαστίχας. Μοσχοβολούσαν οι ασβεστωμένες αυλές με τους φούρνους πυρωμένους με μαζιά (αγκαθωτός θάμνος) και με θρουμπιά (αρχ. θρύμβη, θυμάρι) να ψήνουν τα πασχαλιάτικα.Το Σάββατο, αργά το βράδυ, άναβε η λαμπρατζιά (μεγάλη πυρά της Λαμπρής) με ξύλα που μάζευαν τα παιδιά από αυλές και περιβόλια.
Έντεκα (11) η ώρα το βράδυ κτυπούσε η καμπάνα της Εκκλησίας για τον Καλό Λόγο! Πριν αρχίσει η Θεία Λειτουργία με προτροπή του Ιερέα αναζητούσε το εκκλησίασμα τους απόντες και αν κάποιος έλειπε, πήγαινε κάποιος να τον αναζητήσει.
Το Χριστός Ανέστη το συνόδευαν και αυτοσχέδιες κροτίδες. Μετά το Χριστός Ανέστη κάποιοι που είχαν μαζί τους φλαούνα και κόκκινο αυγό τα έτρωγαν δίπλα στη λαμπρατζιά.
Καταγραφή: Αδάμος Α. Μουζουρής*
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Ηλίας Κουτσερής
«Θέε μου νάρταν (νάρτουν) οι Λαμπρές
να κρεμμαστούν οι σούσες
τζιαι να γιομίσουν τα στενά
ούλλονμαυρομματούσες».
Την Κυριακή και τη Δευτέρα του Πάσχα σε αυτοσχέδιες Καλύβες-Ταβέρνες που στήνονταν στον περίβολο του Ιερού Ναού (Αγίου Γεωργίου) γινόταν ξεφάντωμα (γλέντι) με τραγούδι και χορό.
Γαϊδουροδρομίες
και… αυγοδρομίες!
Την Κυριακή του Θωμά στο Κοιμητήριο, όπου ήταν και η εκκλησία του Αγίου Θωμά, μαζεύονταν ο κόσμος και εκεί στα μνήματα με ελαφρά εδέσματα «συνέτρωγαν» με τους κεκοιμημένους!
Στο πλαίσιο της εορτής του Πάσχα γίνονταν και αγώνες στον περίβολο της Εκκλησίας ή στο Στάδιο: γαϊδουροδρομίες, αλογοδρομίες, αυγοδρομίες (το αυγό μέσα στο κουτάλι) σακουλοδρομίες…
Την ομορφιά των εκδηλώσεων έκλεβε το «διτζίμιν» (αρχαία δοκιμείον ή δοκίμιον: δοκιμή κριτήριο, μέσο για δοκιμή, τρόπος δοκιμασίας (Πλάτων) Μεσαιωνικά δοκίμιν ή δομίκιον).
Διτζίμιν: (δοκιμασία σωματικών δυνάμεων) σήκωμα (άρση) μιας μεγάλης πέτρας, σε κάποια μέρη ήταν και κομμάτι από αρχαίο κίονα! Δείγμα παλικαριάς όποιος το σήκωνε ως τον ώμο!
Το διτζίμιν ζύγιζε γύρω στις εκατό (100) οκάδες!
Την Μεγάλη Παρασκευή
Παρενθετικά: Την Μεγάλη Παρασκευή, μετά την περιφορά του Επιταφίου και σε κλίμα θείας κατάνυξης ο λαϊκός ποιητάρης μοιρολογούσε το Θρήνο της Παναγίας ή το Τραούιν της Παναϊας.
Άρκοντεςαφουγκράστε με της Δέσποινας τον θρήνο
που κλαίει τον μονογεννή εις τον Σταυρόν απάνω.
……………….
Τζιη Δέσποινα που το έβκαλε προφήτισσα λοάτε.
Τζιήνης πρέπει η δόξασητζιαι μένα το σπολλάτε.
(Ποιτάρης: Ποιητάρης: λαϊκός δημιουργός που διακρίνεται για την ικανότητά του να συνθέτει στίχους πάνω σε επίκαιρα θέμα-τα, τους οποίους και απαγγέλλει τραγουδιστά μπροστά σε κοινό κατά τη διάρκεια εορτών…)
Τα Έθιμα του Πάσχα ποικίλουν από μέρος σε μέρος, έχουν όμως τον ίδιον βασικό κορμό που περιγράψαμε.
Σήμερα σε πολλά μέρη της Κύπρου αναβιώνουν, όπως και πολλά έθιμα άλλων Εορτών. Μικρές φλαούνες ή βλαούνες βρίσκεις καθημερινά στην αγορά! Οι παραδοσιακές που είναι μεγάλες σε μέγεθος, φτιάχνονται το Πάσχα!
Ένωση Κυπρίων Μαγνησίας: Ουσιαστική παρέμβαση στα πολιτιστικά δρώμενα
Ο Σύλλογος που ιδρύθηκε το 1981, μας …παρουσιάζεται …
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Ηλίας Κουτσερής
Ο Σύλλογος ιδρύθηκε το 1981 και το 2001 απέκτησε ιδιόκτητη «Στέγη Μελών και Φίλων της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας» (Κοραή 87). Όπως αναφέρει ο πρόεδρος ΑδάμοςΜουζούρης.
«Ένα «ΣΠΙΤΙ της Κύπρου» που μας βοήθησε και μας βοηθά για μία ουσιαστική παρέμβαση στα πολιτιστικά δρώμενα της Πόλης που μας δέχτηκε, μας αγκαλιάζει και οφείλουμε να την υπηρετούμε παρεμβαίνοντας και δημιουργώντας.
Η «ΣΤΕΓΗ» είναι ο Χώρος που φιλοξένησε και φιλοξενεί μετά από πρόσκληση του Διοικητικού Συμβουλίου: Πρέσβεις της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Προέδρους της Κυπριακής και της Ελληνικής Βουλής, Υπουργούς της Κυπριακής και της Ελληνικής Δημοκρατίας, Μητροπολίτες, Συγγραφείς, Ποιητές, Επιστήμονες, Καλλιτέχνες, Χορευτικά και Μουσικά Σχήματα από Κύπρο και Ελλάδα Βουλευτές, Ευρωβουλευτές, Δημάρχους…
Προσωπικότητες οι οποίες (μετά από πρόσκληση του Δ.Σ.) επισκέπτονται την Πόλη μας και έχουν επαφές με τους Φορείς της Πόλης και του Νομού (Μαγνησία): Μητροπολίτη, Νομάρχη/ Αντιπεριφερειάρχη, Πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Δημάρχους, Πρόεδρο Επιμελητηρίου Μαγνησίας, Βουλευτές… Δίνουν Συνέντευξη στα Μ.Μ.Ε. (Τύπος, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση) και μετέχουν στις Δραστηριότητες–Εκδηλώσεις ενημέρωσης και διαφώτισης για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο (20 Ιουλίου 1974) και τη συνεχιζόμενη κατοχή και για εθνικά θέματα που αφορούν την Ελλάδα/Ελληνισμό. Μετέχουν σε Δραστηριότητες-Εκδηλώσεις Πολιτισμικού – Πολιτιστικού περιεχομένου, όπως Ιστορίας, Παράδοσης (Ήθη και Έθιμα, Μουσική, Χορός…) Επιστήμης, Γραμμάτων και Τεχνών.
«Tην κατεχόμενη Γη μας δεν την αναπολούμε τη Νοσταλγούμε». Και με τη νοσταλγία να κωδικοποιείται σε μια αλυσίδα από Αδελφούς Συνοδοιπόρους και Συμπολεμιστές που μαζί κινήσαμε το λιοχάραμα της 20ης Ιουλίου το 1974 και δεν ματαφάνηκαν το λιόγερμα! Και κηδεύσαμε και κηδεύουμε τα «λείψανα – οστά» τους. Και εμείς εδώ! Και ας ξέρουμε ότι αυτό είναι ένα είδος μοίρας, και μας είναι παρήγορη η ιδέα ότι κι ετούτη η μοίρα μπορεί σε κάτι να εξυπηρετεί! Νιώθουμε το ανεξόφλητο χρέος σε αυτούς. Για τη θυσία τους που είναι Φάρος και φωτίζει το δρόμο της Αξιοπρέπειας, της Τιμής και του Χρέους.
Για τούτο και τα Διήμερα-Τριήμερα «Μνήμης και Οφειλής», «Τιμής και Χρέους» για Εκείνους που θυσιάστηκαν για τα μεγάλα ιδανικά: την Ελευθερία, τη Δημοκρατία, την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Αξιοπρέπεια του Ανθρώπου. Διαχρονικά από τον Ονήσιλο, την κλεφτουριά του 1821 και του 1955, τη Θυσία της προδομένης Γενιάς μας του 1974 ίσαμε με Σήμερα.1 Απριλίου 1955: Απελευθερωτικός Αγώνας εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών. 1 Οκτωβρίου 1960: Ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. 20 Ιουλίου 1974: Τουρκική Εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή. 15 Νοεμβρίου 1983: Ανακήρυξη του ψευδοκράτους. 28η Οκτωβρίου 1940 και 25η Μαρτίου 1821: Συμμετοχή στην επετειακή παρέλαση με παραδοσιακές κυπριακές ενδυμασίες. Το τμήμα συνοδεύει ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ανδρέας Παναγιωτίδης.
Με πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου γίνονται Βιβλιοπαρουσιάσεις και Ποιητικά Αφιερώματα. Όπως και οι Αδελφοποιήσεις: Δήμου Σκοπέλου και Μηλεών με τους κατεχόμενους από τους Τούρκους εισβολείς (1974) Δήμους Κερύνειας και Λαπήθου (αντίστοιχα). Δήμου Μουρεσίου και Δήμου Αραδίππου Λάρνακας. 58ου Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Βόλου με το 21ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Παραλιμνίου Αμμοχώστου. Όμιλος Ερευνών Πηλίου (Αγριά Βόλου) και Χορευτικό Σύνολο του Δήμου Παραλιμνίου Αμμοχώστου.
Αντιπροσωπείες Συλλόγων, Σχολείων, Δήμων… επισκέπτονται τη «Στέγη Μελών και Φίλων της Ένωσης Κυπρίων Μαγνησίας». Τις αποστολές ενημερώνει ο Πρόεδρος του Δ.Σ. για τις «Σχέσεις Μαγνησίας και Κύπρου» και μαζί με τα Μέλη του Δ.Σ. για την πολυποίκιλη δράση του Συλλόγου με βασική «Έγνοια» την τουρκική εισβολή του 1974 και τη συνεχιζόμενη κατοχή. Ακολουθεί Δεξίωση, μία φιλόξενη κίνηση που γινόταν και στο σύνολο των Εκδηλώσεων – Δραστηριοτήτων. με εδέσματα που ετοίμαζαν Μέλη του Συλλόγου. Την ευθύνη έχει διαχρονικά ο Έφορος Εντευκτηρίου Μάξιμος Σαββίδης (1995-).
Γίνονται εκδηλώσεις που αφορούν τη σύσφιξη σχέσεων των Μελών και Φίλων του Συλλόγου: Κοπή Πίττας – Χοροεσπερίδες, Συνεστιάσεις, Επισκέψεις-Εκδρομές.
Πραγματοποιούνται δραστηριότητες σε συνεργασία με τους Φορείς της Πόλης και της Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων, με Επιστημονικούς και Πολιτιστικούς Συλλόγους και με τη Φοιτητική Ένωση Κυπρίων (Βόλου) Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Κλείνοντας την παρουσίαση – βιογραφικό του Συλλόγου, το Διοικητικό Συμβούλιο εκφράζουμε τις ευχαριστίες μας στους Δημοσιογράφους (Τύπου, Ραδιοφώνου, Τηλεόρασης…) της πόλης του Βόλου για τη διαχρονικά άψογη συνεργασία και την πολυποίκιλη στήριξή τους: Συνεντεύξεις Τύπου που έδιδαν οι Αξιωματούχοι Κύπρου και Ελλάδας. Εκπομπές, Συνεντεύξεις, Ρεπορτάζ, Δημοσίευση Αρθρογραφίας του Προέδρου και Μελών του Συλλόγου.
Πίσω δεν έχει το διάβα των Ανθρώπων
Πίσω τα χνάρια μένουν
Στέρεα και βαθιά
Τον χρόνο να δαμάζουν
(Α.Α.Μ. 6ος χρ.κ.)
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου αποτελούν: Αδάμος Α. Μουζουρής, Πρόεδρος. Αντρέας Παναγιωτίδης, Αντιπρόεδρος.
Παντελής Παπαδόπουλος, Γραμματέας. Σαββίδης Μάξιμος, Ταμίας, Εύη Βαρναβίδου, Έφορος Εντευκτηρίου.
Χλόη Βλασταρίδου, Γιάννα Οικονομίδου, Δημήτρης Δημητρίου, Φρόσω Ευλογημένου, Παύλος Νικολέττης, Νίκος Σωτηρίου, Μέλη.
Σημείωση: Αναλυτική αναφορά στα Πρόσωπα και στις Δραστηριότητες του Συλλόγου γίνεται στο υπό έκδοση σύγγραμμα: Σχέσεις Μαγνησίας και Κύπρου, από την Αργοναυτική Εκστρατεία του Ιάσωνα ίσαμε τις ημέρες μας (2026), του Αδάμου Α. Μουζουρή.
Πηγή: Περιοδικό Volos Out του Ομίλου Καρεκλίδη
