Νέα σελίδα γράφεται στο παγκόσμιο πολιτικό και γεωπολιτικό σκηνικό, μετά την εκλογή Τράμπ και την ανάληψη της ηγεσίας των ΗΠΑ. Οι διαθέσεις του φάνηκαν από την πρώτη στιγμή και φαίνεται πως όλα θα αλλάξουν, με τις ισορροπίες να ανατρέπονται και τις διεκδικήσεις να έρχονται δυναμικά στο προσκήνιο. Ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γιάννης Βαληνάκης μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη για την νέα αυτή εποχή και τις αλλαγές που έρχονται τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα και πως η χώρα μπορεί να παίξει έναν πιο δυναμικό ρόλο, αποκτώντας σχέδιο, το οποίο μέχρι σήμερα, δεν έχει.
Ο κ. Βαληνάκης αναφέρθηκε στις πρώτες κιόλας δηλώσεις και κινήσεις του Προέδρου Τράμπ, με την «όρεξή» του να ανοίγει για προσάρτηση του Καναδά, της Γροιλανδίας χαρακτηρίζοντας αυτά που συμβαίνουν και πρωτοφανή αλλά και ανησυχητικά.
«Θεωρεί ότι επειδή ο ίδιος είναι επιχειρηματίας, επειδή έχει μία ισχυρή θέληση ότι όλος ο κόσμος πρέπει να χορέψει σε αυτό τον ρυθμό», είπε ο κ. Βαληνάκης και σημείωσε ότι και οι Ευρωπαίοι είναι τρομοκρατημένοι από αυτή τη στάση, ενώ η θέση Τραμπ στέλνει κι ένα μήνυμα στην γειτονιά της χώρας.
«Εμείς ήδη έχουμε έναν αυταρχικό και επιθετικό ηγέτη δίπλα μας και του στέλνει το μήνυμα ότι «κοίταξε κι εσύ αν πάρουν κάποια νησιά που θεωρείς ότι είναι δικά σου, κάνε κι εσύ ό,τι κάνω κι εγώ»». Φοβάμαι ότι όταν στο μέλλον επαναληφθούν αυτές οι σκηνές που είδαμε με τον κ. Μπαχτσελί να ζητάει τα Δωδεκάνησα, την Τουρκία ολόκληρη να απαιτεί την αποστρατικοποίηση των νησιών κι αν δεν «συμμορφωθούμε» τότε έχει δικαίωμα να θεωρήσει ότι είναι δικά της», επεσήμανε ο ίδιος και τόνισε ότι η Ελλάδα αυτή τη στιγμή δεν έχει συνειδητοποιήσει πόσο γιγαντώνεται ο τουρκικός κίνδυνος και πόσο δεν είναι έτοιμη να τον αντιμετωπίσει.
Ο κ. Βαληνάκης χαρακτήρισε μάλιστα τον Τράμπ ως τυφώνα, ειδικά στην εξωτερική πολιτική κι αυτό δεν φαίνεται ότι θα είναι κάτι ευχάριστο για την Ελλάδα, εκτός κι αν, όπως σημείωσε ο ίδιος, καταλάβουμε τα μηνύματα των καιρών και προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα με τις ανάλογες αποφάσεις.
Η Ελλάδα πρέπει να ενισχύσει τις ενέργειες για υδρογονάνθρακες
Ο έμπειρος πολιτικός και καθηγητής πανεπιστημίου στον τομέα των διεθνών σχέσεων αναφέρθηκε όμως και στην ελληνική ατζέντα, κυρίως την ενεργειακή, η οποία φαίνεται ότι θα επηρεαστεί από τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ.
Έκανε λόγο για απόλυτη στροφή στη μονομέρεια που υπήρχε τα τελευταία χρόνια, σε βάρος των προσπαθειών, που έπρεπε να γίνουν για υδρογονάνθρακες, για έναν τεράστιο πλούτο που έχει η Ελλάδα, με αποτέλεσμα οι στρατηγικές της χώρας στον τομέα της ενέργειας να είναι ημιτελείς.
« Ξεκινήσαμε να κάνουμε έναν αγωγό east med στην Ανατολική Μεσόγειο, το σχέδιο ναυάγησε. Ξεκινήσαμε να βάλουμε ανεμογεννήτριες πάνω σε βραχονησίδες, η Τουρκία βρυχήθηκε και στη συνέχεια το μαζέψαμε, μετά είπαμε να βάλουμε αιολικά πάρκα στη θάλασσα, πάλι διαμαρτυρήθηκε η Τουρκία, γιατί είναι διεθνή ύδατα και έχει τις δικές της διεκδικήσεις, είδαμε τα θαλάσσια πάρκα που προσπάθησαν να τα βάλουν στο κέντρο του Αιγαίου, διαμαρτυρήθηκε η Τουρκία και πήγαν στις καλένδες. Βλέπουμε ότι και σε αυτό τον τομέα υπάρχει ένα μπρος- πίσω. Δόθηκαν άδειες για έρευνες για εξορύξεις στην δυτική Ελλάδα και στη συνέχεια ξεσηκώθηκαν κάποιες οργανώσεις, μπλόκαρε το σύστημα, έφυγαν και κάποιες ξένες εταιρείες και τώρα επιστρέφουν διότι αλλάζει η πολιτική μας και σε αυτό το σημείο. Πολλά πράγματα που δεν έχουν έναν ειρμό μεταξύ τους. Χρειαζόμαστε και τις ανανεώσιμες πηγές, αλλά και τους υδρογονάνθρακες γιατί είναι το καύσιμο, που όλοι θεωρούν ότι για 20-30 χρόνια ίσως και παραπάνω θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο διότι οι κοινωνίες του κόσμου έχουν γίνει ενεργοβόρες. Ποιο είναι το σχέδιο; Δεν είναι σαφές. Η Αμερική είναι από την άλλη, με τις υπεραπλουστικές θέσεις του κ. Τράμπ με το γνωστό «τρυπήστε». Φαίνεται ότι υπάρχει μία πιθανότητα να καταλάβουμε ότι υπάρχουν και για μας κέρδη να ενταχθούμε σε αυτή την αμερικανική στρατηγική για έρευνες και γεωτρήσεις, έχουμε νότια της Κρήτης ένα τεράστιο δυναμικό, που έχουμε μείνει άφωνοι επί κάποια χρόνια. Είχε πει ο πρωθυπουργός ότι θα κάνουμε και οριοθέτηση με τη Λιβύη, δεν έχει προχωρήσει ούτε μία ίντσα αυτή η προσπάθεια. Στα δυτικά της Κρήτης, που είναι η μόνη περιοχή, που δεν εμπλέκεται η Τουρκία είμαστε πάρα πολύ διστακτικοί, ενώ στην ανατολική Μεσόγειο, έχουμε οριοθετήσει ΑΟΖ με την Αίγυπτο, που υποτίθεται διεμβολίζει το τουρκολυβικό μνημόνιο. Ούτε προκηρύξαμε τον οποιονδήποτε διαγωνισμό με θαλασσοτεμάχια, άρα την εκμετάλλευσή του και από την άλλη, όταν οι τουρκικές φρεγάτες καταδίωκαν τα φιλικά ερευνητικά σκάφη να διερευνήσουν τον βυθό για να τοποθετηθεί το ηλεκτρικό καλώδιο, εκδιώχθηκαν και γύρισαν στα λιμάνια τους. Ούτε αυτή την οριοθετημένη ΑΟΖ δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε και να υπερασπιστούμε», ανέλυσε ο κ. Βαληνάκης.
Υπογράμμισε δε ότι τώρα, δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια για χαμένες ευκαιρίες για τη χώρα μας, καθώς είμαστε πολύ πίσω σε σχέση με την Τουρκία, κάτι που θα πρέπει να μας ανησυχεί.
«Αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μας ανησυχεί, να σημάνει συναγερμό και όπως λέω στο νέο μου βιβλίο υπάρχει μία άγνοια κινδύνου. Η ελληνική κοινωνία και το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού συστήματος έχουν άγνοια κινδύνου. Δίπλα μας υπάρχει μία απειλή που γιγαντώνεται κι εμείς νομίζοντας ότι στρουθοκαμηλίζοντας και βάζουμε το κεφάλι μέσα στην άμμο ότι αυτή δεν υπάρχει, ότι οφείλεται σε εσωτερικές διχόνοιες της Τουρκίας και σε κομματικούς ανταγωνισμούς. Δεν είναι έτσι η πραγματικότητα.
Είναι μια χώρα επιθετική, μας το λέει κάθε μέρα, εννοεί αυτά που λέει και περιμένει να βρει την ευκαιρία, να ισχυροποιηθεί στα επόμενα χρόνια και να επιπέσει επί της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας», επεσήμανε.
Να μιλάμε με την Τουρκία, όταν αυτό είναι εφικτό
Αναφερόμενος στην διπλωματία και την εξωτερική πολιτική, που θα πρέπει να ακολουθήσει η χώρα μας, ο κ. Βαληνάκης έκανε λόγο για τη κυριαρχία ενός ψευδοδιλλήματος, που προβάλλεται το «ή μιλάς με την Τουρκία ή πας σε πόλεμο».
« Δεν είναι αυτό σοβαρό. Η σωστή πολιτική είναι η ενδιάμεση. Βεβαίως και πρέπει να μιλάμε, όταν αυτό είναι εφικτό. Όταν επιτίθεται ή εισβάλλει στο έδαφός σου δεν μιλάς. Θετικό είναι να μιλάς, αλλά το θέμα είναι πως μιλάς, πως κάθεσαι στο τραπέζι, τι διεκδικείς, εάν έχεις διεκδικήσεις, εάν έχεις θέσεις, εάν έχεις χάρτες βάσει των οποίων κάνεις τη συζήτηση, εάν υπάρχουν κανόνες σε αυτό τον διάλογο. Εκεί είναι το ζήτημα, δεν είναι στο να μην μιλάμε», υπογράμμισε.
Ωστόσο, ο κ. Βαληνάκης φάνηκε ιδιαίτερα καυστικός και αυστηρός με τη στάση και τις θέσεις της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει θέσεις απέναντι στην Τουρκία.
« Δεν έχει θέσει ποτέ επί τάπητος έναν χάρτη, βάσει του οποίου η Ελλάδα διεκδικεί μια περιοχή. Στο προηγούμενο βιβλίο μου με τίτλο «Η Ελλάς των τεσσάρων θαλασσών» εξηγούσα ότι η Ελλάδα έχει δικαίωμα, σύμφωνα και με τον χάρτη της Σεβίλλης, που εκπόνησε η ΕΕ, για μία ΑΟΖ 500.000 τ.χλμ., μέχρι εκεί μπορούμε να φτάσουμε. 4 φορές η έκταση της χώρας μας. Αν η Ελλάδα, αυτό το αφήνει στην άκρη και δεν διεκδικεί τίποτα άλλο, λέγοντας απλά ότι δεν υποχωρούμε, προφανώς δεν έχουμε να κερδίσουμε τίποτα. Υπάρχει η αντίληψη, ότι λέγοντας για κόκκινες γραμμές, από τις οποίες λέμε ότι δεν υποχωρούμε, κερδίζουμε κιόλας. Χάνουμε. Διότι είναι δικαιώματα, που έχουμε από το διεθνές δίκαιο, δεν τα ασκούμε. Βεβαίως πρέπει να τα ασκούμε με σύνεση, δεν είμαι υπέρ των πολιτικών που λένε πάμε με μια μαγική κουβέντα να λύσουμε τα προβλήματα», σημείωσε.
Η Ελλάδα μπορεί να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που έρχονται
Τελικά η Ελλάδα, μπορεί να έχει οφέλη από τις ριζικές αλλαγές, που έρχονται στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό στερέωμα και τι ρόλο μπορεί να διεκδικήσει;
Σύμφωνα με τον κ. Βαληνάκη, αυτό που ενδιαφέρει τις ΗΠΑ είναι η Ελλάδα να δώσει ευκαιρίες στον επιχειρηματικό τομέα και μάλιστα στον ενεργειακό , δηλαδή «τρυπήστε» που λέει ο Τράμπ, με γεωτρήσεις, τη στιγμή που υπάρχουν και οι ενδιαφερόμενες αμερικανικές εταιρείες.
« Είναι κέρδος για την Ελλάδα και για τις αμερικανικές εταιρείες. Παράλληλα κι από την άλλη, εκείνο που ενδιαφέρει τις ΗΠΑ είναι να βοηθήσουν το Ισραήλ στη μάχη που δίνει κατά των περισσότερων γειτόνων του. Σε αυτή τη μάχη, η Ελλάδα και η Κύπρος συνιστούν τη μόνη οδό ενίσχυσης του Ισραήλ, σοβαρή και αξιόπιστη οδό. Εάν το καταλάβουν η Ελλάδα και η Κύπρος έγκαιρα και αφήσουν φληναφήματα του παρελθόντος , τότε μπορεί η Ελλάδα να κερδίσει», κατέληξε.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
