Σχεδόν καθημερινά, τόσο η ΜΑΓΝΗΣΙΑ, όσο και πολλά μέσα σε όλη την Ελλάδα έχουν στα πρωτοσέλιδά τους διαφόρων ειδών απάτες με τους επιδέξιους πλέον κακοποιούς να εφευρίσκουν νέες μεθόδους εξαπάτησης με στόχο το άδειασμα των τραπεζικών λογαριασμών ανυποψίαστων πολιτών. Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις απάτες και για όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζουμε, ώστε να είμαστε πιο προσεκτικοί, μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη ο Ανθυπαστυνόμος, Σύνδεσμος της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Βόλου κ. Γιωργος Σκόνδρας.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα των υποθέσεων, που έχουν στον πυρήνα τους την τεχνολογία, «οι κακοποιοί εξελίσσονται, γιατί κι εμείς έχουμε μία εμπειρία. Οπότε προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν νέες μεθόδους».
Σύμφωνα με τον κ. Σκόνδρα, από τη στιγμή που η τεχνολογία εξελίσσεται, εξελίσσονται και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν, με τον στόχο των απατεώνων να είναι η απόκτηση κάποιας πληροφορίας που θα τους οδηγήσει στον τραπεζικό μας λογαριασμό.
Μέχρι πρότινος, αν και συνεχίζεται η εν λόγω απάτη, οι απατεώνες έστειλαν email επικοινωνίας και μέσα σε αυτά τα email πίεζαν αφόρητα ότι πρόκειται να συμβεί κάτι κακό στον λογαριασμό. Έτσι και οι πολίτες ακολουθούσαν έναν σύνδεσμο, ο οποίος εμπεριέχονταν μέσα στο email ή στο sms, έβγαινε σε μία σελίδα- κλώνο, συμπλήρωνε τα στοιχεία του και οι επιτήδειοι είχαν πρόσβαση και διαχειρίζονταν κατά βούληση τον λογαριασμό.
Στο … «κόλπο» των απατεώνων και η τεχνητή νοημοσύνη
Τώρα, με την τεχνολογία, η οποία εξελίσσεται και με ένα κομμάτι μέσω της τεχνητής νοημοσύνης οι απατεώνες, σύμφωνα με τον κ. Σκόνδρα, έχουν περισσότερες τεχνικές και δυνατότητες για να μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση στους τραπεζικούς μας λογαριασμούς.
Ανέφερε, ότι σε ό,τι αφορά στις τηλεφωνικές κλήσεις , υπάρχουν εφαρμογές στο διαδίκτυο, όπου μπορεί να πραγματοποιηθεί μία ψηφιακή κλήση, όπου θα επιλέξουμε εμείς τι θα εμφανιστεί στην οθόνη του ανθρώπου, που θα καλέσουμε. «Για παράδειγμα, επιλέγω να χρησιμοποιηθεί ο αριθμός του ράδιο ΕΝΑ κάνω μία κλήση και στην οθόνη και μόνο του αριθμού που παίρνουμε, φαίνεται ο αριθμός του ραδιοφώνου, χωρίς όμως να έχει γίνει κλήση από τον σταθμό. Αυτός είναι ένας τρόπος να πειστούμε ότι πράγματι πρόκειται για τον αριθμό που προέρχεται από τον συγκεκριμένο μέσο ή από την τράπεζα που συνεργαζόμαστε και είναι πιο εύκολο να αποσπάσουν διάφορα στοιχεία», εξήγησε ο Ανθυπαστυνόμος.
Ωστόσο, η απάτη εξελίσσεται καθώς με την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, οι απατεώνες μπορούν ακόμη και να μιμηθούν φωνές υπαλλήλων τραπεζών, κάνοντας ακόμη πιο πειστική την απάτη.
«Εκτός από τη φωνή, μπορούν να μιμηθούν και πρόσωπα. Αυτό είναι σημαντικό, για μερικές επιχειρήσεις που κάνουν video- κλήσεις. Ακόμη και αυτές οι κλήσεις επιδέχονται αμφισβήτησης, διότι εάν κάποιος είναι γνώστης αυτών των τεχνολογιών, μπορεί να τις χρησιμοποιήσει για κακό σκοπό και να μας πείσει και να είναι πολύ αληθοφανές αυτό που θα δούμε ή θα ακούσουμε» είπε ο κ. Σκόνδρας και συμβούλευσε ότι «το πιο απλό πράγμα που μπορούμε να έχουμε στο μυαλό μας και αυτό που λένε όλες οι τράπεζες, είναι ότι κανένας υπάλληλος δεν θα ζητήσει προσωπικά στοιχεία λογαριασμού, αλλά θα ζητήσει μία ταυτοποίηση και μόνο , η οποία έρχεται με τον αριθμό δελτίου ταυτότητας ή με το ΑΦΜ. Από εκεί κι έπειτα, όταν μπαίνουμε στη διαδικασία, επισκεπτόμενοι μία σελίδα είτε συνομιλώντας με κάποιο υπάλληλο, αν μας ζητάει ΡΙΝ ή άλλα δεδομένα του λογαριασμού μας, δεν είναι φυσιολογικό». Υπογράμμισε δε, σε κάθε τόνο ότι εάν οποιοσδήποτε ζητήσει το ΡΙΝ μας, αυτό δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να το αποκαλύψουμε.
Απάτες και μέσω viber
Ο κ. Σκόνδρας αναφέρθηκε και στην πρόσβαση που μπορεί να έχουν οι απατεώνες μέσω του viber. Σημείωσε, ότι τη συγκεκριμένη εφαρμογή, τη χρησιμοποιούν πολλοί για να έρχονται οι κωδικοί ασφαλείας από τις τράπεζές μας.
«Για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε πρόσβαση στο viber , που έχουμε στο κινητό μας, από μία άλλη συσκευή, πρέπει να προκύψει μία ταυτοποίηση. Αυτή προκύπτει είτε ενός κωδικού που στέλνω στον αρχικό λογαριασμό, που θα πρέπει να συμπληρώσουμε, είτε μία κλήσης που δεχόμαστε, με πρόθεμα συνήθως από την Αμερική.
Εάν με πείσει κάποιος στο τηλέφωνο να του δώσω τον κωδικό που θα μου έρθει, παράλληλα θα προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση, εφόσον ήδη γνωρίζει το κινητό μου τηλέφωνο και δίνοντάς τον κωδικό, είτε απαντώντας στην κλήση ταυτοποίησης, θα έχει παράλληλα πρόσβαση ο ίδιος, θα αφαιρέσει τη δική μου συσκευή από την πρόσβαση και κάνοντας διαδικασία σε κάποια τράπεζα, οι κωδικοί θα έρχονται σε αυτόν και θα μπορεί να διαχειρίζεται παράλληλα και τον τραπεζικό μου λογαριασμό», εξήγησε.
Ετεροχρονισμένες συναλλαγές για μεγαλύτερη θωράκιση
Ο κ. Σκόνδρας υπογράμμισε πως τα τελευταία χρόνια, η επικοινωνία μας με τις τράπεζες είναι συχνή με ψηφιακό τρόπο. Πολλοί όμως δεν γνωρίζουν ή αμελούν ότι μπορούν να κάνουν βασικά πράγματα για να προστατευτούν.
« Ο λογαριασμός μας, αυτός που θα έχει πολλά χρήματα, μπορούμε να του δώσουμε την εντολή να μην κάνει συναλλαγές και να επιλέξουμε αυτές να γίνονται ετεροχρονισμένα. Μόλις μπουν στον τραπεζικό μου λογαριασμό και θα προσπαθήσουν να κάνουν μία κίνηση, για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτόν, θα πρέπει να περάσει κάποιο χρονικό διάστημα, όπου εγώ ήδη θα έχω ενημερωθεί με κάποιον τρόπο, είτε ψηφιακό, είτε τηλεφωνικό ότι άρθηκε αυτός ο περιορισμός που έχω», τόνισε ο κ. Σκόνδρας.
Επεσήμανε δε, ότι θα πρέπει και οι πολίτες να μάθουν να προστατεύονται και να μην ανοίγουν links ή άλλες περίεργες σελίδες και να μην κάνουν βιαστικές κινήσεις. Συμβούλευσε δε όλους να προσέχουν τα ονόματα των ιστοσελίδων, ώστε αυτές να έχουν «καθαρά» ονόματα και να τελειώνουν με το όνομα της χώρας και όχι να έχει ακαταλαβίστικους χαρακτήρες και κάπου μέσα σε αυτούς να υπάρχει και το όνομα της τράπεζας.
Επίσης, υπογράμμισε ότι κανείς δεν θα πρέπει να δίνει σε κανέναν, είτε λογιστή, είτε φίλο, είτε υπάλληλο τράπεζας προσωπικά στοιχεία και το ΡΙΝ. «Εάν δεν τους δώσουμε, αν δεν κάνουμε κάποιο λάθος να τους δώσουμε τη δυνατότητα μέσω μιας εφαρμογής να αποκτήσουν πρόσβαση είναι αδύνατον να συμβεί κάτι. Εάν αντιληφθούμε ότι κάτι έχει συμβεί, θα πρέπει να δράσουμε άμεσα μέσω της τράπεζάς μας και όχι να καθυστερήσουμε», σημείωσε ο ίδιος.
Ενεργοποίηση ταυτοποίησης δύο παραγόντων ως προστασία στο facebook
Απάτες όμως γίνονται και χρησιμοποιώντας τις γνωστές πλατφόρμες facebook & Instagram και την εταιρεία στην οποία συγχωνεύτηκαν, τη ΜΕΤΑ.
«Έρχεται ένα μήνυμα είτε μέσω messager, είτε μέσω άλλων τρόπων ότι η εταιρεία πρόκειται να κλειδώσει τον λογαριασμό και σου λένε να ακολουθήσεις έναν σύνδεσμο. Εάν παρατηρήσουμε τον σύνδεσμο, δεν είναι αυτός που αναφέρεται στη σελίδα της εταιρείας meta, αλλά κάτι παρεμφερές, έχει – manager, ενώ μετά το @ θα πρέπει να δούμε το όνομα της εταιρείας.
Γνωρίζοντας τους κωδικούς μας, τους κλειδώνουν και συνήθως όσοι έχουν πολλούς ακόλουθους, αφού πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού μας, βάζουν συνήθως διαφημίσεις με κρυπτονομίσματα ή άλλες διαφημίσεις, με απώτερο σκοπό οι ακόλουθοί μας να δουν τη συγκεκριμένη διαφήμιση», ανέφερε ο κ. Σκόνδρας για το πως γίνεται η απάτη.
Εάν θέλουμε να προστατευτούμε θα πρέπει, όπως είπε ο κ. Σκόνδρας να ενεργοποιήσουμε την ταυτοποίηση δύο παραγόντων, δυο δηλαδή ταυτόχρονους τρόπους για να επιβεβαιώσουμε την ταυτότητά μας, που αποτελεί μία από τις παροχές των εν λόγω πλατφορμών, επιβεβαιώνοντας και σε άλλη συσκευή που έχουμε ορίσει ότι είμαστε εμείς, που θα τη χρησιμοποιήσουμε.
Ό,τι είναι πολύ καλό, δεν είναι αληθινό στο διαδίκτυο
Εκτός όμως από διάφορες τηλεφωνικές απάτες ή διαδικτυακές, που γίνονται με τα διακριτικά των τραπεζών, λαμβάνουν χώρα και πολλές απάτες, που αφορούν σε αγγελίες για πωλήσεις διαφόρων προϊόντων, αλλά και ΙΧ.
«Συνήθως ό, τι είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό, δεν είναι, τουλάχιστον στο διαδίκτυο. Και το facebook και άλλα μέσα, μας δίνουν δυνατότητες εφαρμογής, που είναι ενσωματωμένες στη σελίδα, όπως το marketplace για να βάλουν οι χρήστες δωρεάν αγγελίες. Καλό είναι να τις διαχειριζόμαστε με καχυποψία και να μην προτρέχουμε να δώσουμε κάποια προκαταβολή ή τραπεζικά δεδομένα ή πληροφορίες, που θα ήταν χρήσιμες στο μέλλον να αποκτήσει πρόσβαση και να μας ξεγελάσει», είπε ο κ. Σκόνδρας.
Υπογράμμισε δε, ότι θα πρέπει να είμαστε διπλά προσεκτικοί, όταν κάνουμε αγορές αυτοκινήτων, μηχανών, εξαρτημάτων και άλλων προϊόντων από το εξωτερικό, καθώς όταν επικοινωνούμε με διαδικτυακό τρόπο, μπαίνουμε στο καθεστώς της χώρας που απευθυνόμαστε.
Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τον κ. Σκόνδρα, ότι εάν είμαστε στο επίκεντρο μίας απάτης για μία αγορά που κάναμε από την Αγγλία, για παράδειγμα, θα πρέπει να κινηθούμε με τους νόμους που ισχύουν εκεί.
« Στην Αγγλία για να θεωρηθεί αδίκημα η εξαπάτηση ενός πολίτη, θα πρέπει να υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό που έχει χαθεί, ενώ στη χώρα μας και η απόπειρα τιμωρείται. Έτσι, εάν κάνουμε μία συναλλαγή στην Αγγλία, πηγαίνουμε στο αγγλικό δίκαιο και πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι εάν εξαπατηθώ από αυτό το ποσό και κάτω δεν θα δώσει στοιχεία στη χώρα μας», εξήγησε.
Συμβούλευσε δε τους πολίτες, εάν βρουν μία ευκαιρία για την αγορά ενός ΙΧ πχ, να κάνουν με τη φωτογραφία του μία αναζήτηση στο google, το οποίο μπορεί να βγάλει την πραγματική αγγελία, γιατί οι απατεώνες στηρίζονται σε πραγματικές αγγελίες και παίρνουν φωτογραφίες και πληροφορίες για να κάνουν την ψεύτικη, ενώ υπογράμμισε πως δεν θα πρέπει να βιαζόμαστε να δίνουν προκαταβολές.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
