Στην κινηματογραφική ταινία του 2006, «Το Κυνήγι της Ευτυχίας» ο πρωταγωνιστής Γουίλ Σμιθ προσπαθεί μέσα από ακραία αντίξοες συνθήκες να πετύχει την οικογενειακή γαλήνη και την οικονομική ευημερία, με τις δυσκολίες ωστόσο που αντιμετωπίζει να είναι ικανές να λυγίσουν ακόμη και τον πιο δυνατό χαρακτήρα. Ο ήρωας της ταινίας στο τέλος τα καταφέρνει, αλλά στην πραγματικότητα το άγχος που υποτίθεται ότι ο Σμιθ βιώνει, μοιάζει εξοντωτικό στην κυριολεξία.
Άλλωστε, η καθημερινότητα των περισσότερων έχει γίνει εξοντωτική.
Επιμέλεια: Χρυσόστομος Τρίμμης
Αυξημένες υποχρεώσεις όσον αφορά την εργασία, τα οικονομικά και την οικογένεια, τοξικοί άνθρωποι γύρω μας, καθημερινές δυσκολίες στα πιο απλά αλλά και στα πιο σύνθετα θέματα, όλα έχουν να προσφέρουν… καύσιμη ύλη στη «φωτιά» που ακούει στο όνομα «άγχος». Όσο αυτό αυξάνεται, η ποιότητα της καθημερινής ζωής μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα, αν και θα έπρεπε να είναι για τον καθένα μας καλή, αν όχι συναρπαστική, γεμάτη από ευχάριστες εμπειρίες που θα δημιουργούσαν ευχάριστες αναμνήσεις.
Το βραχυπρόθεσμο άγχος είναι σε όλους και όλες κάπως αναμενόμενο. Ωστόσο πέρα από τους εξωτερικούς παράγοντες που το τροφοδοτούν, υπάρχουν και οι «εσωτερικές» αιτίες, όπως είναι η απαισιοδοξία που μπορεί να προκληθεί,
η αδυναμία διαχείρισης προσώπων και καταστάσεων, ακόμη και η τελειομανία που δεν πετυχαίνει κανείς εύκολα. Μην ξεχνάμε ότι και η περίοδος του κορωνοϊού έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο, με τον αναγκαστικό εγκλεισμό να δημιουργεί ένα πολύ ευνοϊκότερο περιβάλλον για το άγχος, αποτελώντας μία έντονα φορτισμένη κατάσταση. Όλα αυτά κρατούν το άγχος σε υψηλά επίπεδα και απαιτείται να γίνει σωστή διαχείριση ώστε να μην προκύψουν άλλα προβλήματα, πολλές φορές πολύ σοβαρά.
H καθημερινότητα όμως όπως προαναφέραμε, θα πρέπει να είναι καλή,
αν όχι συναρπαστική. Οπότε, η σωστή διαχείριση του άγχους και των στρεσογόνων καταστάσεων αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για να πετύχει κανείς τον παραπάνω στόχο… Άλλωστε υπάρχει και το τραγούδι από το ελληνικό συγκρότημα «Τρύπες» που λέει χαρακτηριστικά: «Η ζωή είναι μικρή για να `ναι θλιβερή μωρό μου… Η ζωή είναι μεγάλη, μην την κάνεις καρναβάλι»!
ΤΟ ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΑΛΛΑ ΕΧΕΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΑΝΤΟΧΕΣ…
ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΤΣΑΜΗΣ, Παθολόγος
Το σώμα μας έχει τον τρόπο να καταπολεμήσει το βραχυπρόθεσμο άγχος.
Η ταχυπαλμία, η αύξηση της αρτηριακής πίεσης, το σφίξιμο των δοντιών και η γρήγορη αναπνοή είναι μηχανισμοί καταπολέμησης του άγχους. Ωστόσο όταν αυτό επιμένει, τότε οι μηχανισμοί αυτοί δεν αρκούν. Μοιραία, όσο περισσότερο διαρκεί μία τέτοια κατάσταση, τόσο περισσότερο «χτυπιέται» ο οργανισμός. Μάλιστα, τα πολλά χτυπήματα μπορούν να προκαλέσουν χρόνια προβλήματα.
«H έκκριση αδρεναλίνης οδηγεί τον ανθρώπινο οργανισμό να λειτουργεί σε αυξημένες στροφές. Αυτό επιφέρει ταχυκαρδία, αυξημένη πίεση, γενικότερη δυσφορία, ενώ επηρεάζονται πολλοί τομείς και όργανα. Με την άνοδο της πίεσης, χάνεται η ισορροπία, και δημιουργούνται θέματα και σε όργανα και στο ανοσοποιητικό» επισημαίνει άλλωστε ο παθολόγος Ευθύμιος Τσάμης.
Η αύξηση της πίεσης επηρεάζει μάλιστα βασικά όργανα. Η καρδιά κινδυνεύει περισσότερο με αρρυθμίες, ταχυκαρδίες, στηθάγχη (για όσους έχουν θέματα με τις στεφανιαίες αρτηρίες) να είναι κάποια από τα προβλήματα, ενώ στο προσκήνιο έρχονται και τα εμφράγματα και οι αιφνίδιοι θάνατοι, σύμφωνα με τον κο Τσάμη, ενώ σειρά παίρνει στη σχετική λίστα και ο εγκέφαλος που επηρεάζεται από την υπέρταση, που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα είναι αγγειοσπασμό αποφρακτικού τύπου ή ρήξη αγγείων, αυτό δηλαδή που ξέρουν όλοι ως εγκεφαλικό…
«Τα νεφρά επίσης έρχονται αντιμέτωπα με θέματα από χρόνια πίεση, καθώς δημιουργείται αρτηριοσκλήρωση στα νεφρικά αγγεία, με αποτέλεσμα τη νεφρική ανεπάρκεια σε βάθος χρόνου» σημειώνει επίσης ο Βολιώτης παθολόγος, ενώ το στρες δεν αφήνει εκτός… νυμφώνος ούτε το ήπαρ, ούτε τα μάτια.
«Υπάρχει πιθανότητα αύξησης του σακχάρου, ειδικά από τη στιγμή που μπορεί να υπάρχει κληρονομικότητα. Η αύξηση του σακχάρου μπορεί να προκαλέσει ακόμη και ολική τύφλωση» επισημαίνει ο κ. Τσάμης.
Και αυτές είναι μόνο μερικές από τις συνέπειες του άγχους στον ανθρώπινο οργανισμό…
Προβλήματα στην όρεξη και στην πέψη που μπορούν να επιφέρουν υπερβολική αυξομείωση του βάρους, μυϊκά θέματα από τη συνεχή εγρήγορση των μυών, ορμονικές διαταραχές, πονοκέφαλοι, μειωμένη ενέργεια και συνεχή κούραση και αδυναμία, αϋπνία ή υπνηλία, αλλά και μείωση των δυνατοτήτων των ανοσοποιητικού με συχνές ιώσεις και μολύνσεις να κάνουν την εμφάνισή τους, είναι επίσης κάποια μόνο από τα ζητήματα που προκαλούνται στον ανθρώπινο οργανισμό. Από την άλλη μεγάλη είναι η έξαρση των αυτοάνοσων παθήσεων, με το άγχος να παίζει κυρίαρχο ρόλο και σ’ αυτό.
ΕΧΘΡΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Βέβαια, εξαιτίας των στρεσογόνων καταστάσεων, δεν αρρωσταίνει μόνο το σώμα, αλλά και το πνεύμα. Οι τελευταίες έρευνες μάλιστα, ειδικά μετά την περίοδο του κορωνοϊού, έδειξαν ότι μόνο στην Ελλάδα πλέον το 22,8% των πολιτών, δηλαδή περίπου 1 στους 4, αντιμετωπίζει κάποιο θέμα ψυχικής υγείας. Έρευνες και πάλι δείχνουν ότι οι άνθρωποι που πεθαίνουν λόγω κάποιας ψυχικής νόσου έχουν αυξηθεί σε σχέση με τους συνολικούς θανάτους τα τελευταία χρόνια, ενώ η εκδήλωση ψυχικών ασθενειών αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες αναπηρίας στο γενικό πληθυσμό. Στην Ευρώπη, το 8,75% του συνολικού ποσοστού αναπηρίας είναι αναπηρία λόγω ψυχικής νόσου, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ ανέρχεται στο 12,5%.
Κάπου εδώ έρχεται στο προσκήνιο ο όρος «γενικευμένη αγχώδης διαταραχή». Τα άτομα που πάσχουν από αυτή, ανησυχούν υπερβολικά, συνήθως για καθημερινά πράγματα. Αυτές οι ανησυχίες συχνά σχετίζονται με τις ευθύνες, τα οικονομικά ή την υγεία – είτε τη δική τους είτε των οικείων τους. Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή διαφέρει από τη συνήθη ανησυχία, ούσα πιο έντονη, με μεγαλύτερη διάρκεια και συνήθως απουσίας συγκεκριμένου προβλήματος.
Οι ανησυχίες του ατόμου φαίνονται δυσανάλογες με την πραγματική πιθανότητα κάτι κακό να συμβεί, αλλά το άτομο δυσκολεύεται να ελέγξει τα συναισθήματά του. Ακόμη και αν η μια ανησυχία ξεπεραστεί, το άτομο πιθανώς να προσανατολιστεί σε κάτι καινούριο.
Εκτός από την υπερβολική ανησυχία, τα άτομα με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή μπορεί να έχουν συμπτώματα, όπως δυσκολία συγκέντρωσης, να είναι σε διαρκή υπερεπαγρύπνηση, να κουράζονται πιο εύκολα και να είναι ευερέθιστα. Μπορεί επίσης να εμφανίσουν σωματικά συμπτώματα, όπως εφίδρωση, ναυτία και διάρροια.
Τα συμπτώματα της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής μπορεί να εμφανίζονται περιστασιακά κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου, αλλά ως διαταραχή θεωρείται χρόνια και πολύ λίγοι άνθρωποι θα ξεπεράσουν εντελώς τα συμπτώματά τους.
ΤΡΩΜΕ ΚΑΛΑ, ΤΡΩΜΕ ΣΩΣΤΑ…!
ΝΟΤΑ ΜΠΛΟΥΧΟΥ, Διατροφολόγος
Οι δύσκολες καθημερινές συνθήκες και οι καταστάσεις που εμφανίζονται συχνά-πυκνά, διαμορφώνουν και τις διατροφικές συνήθειες του καθενός, τελείως αντίθετα απ’ ότι μπορεί να υποθέσει όμως. Ένα γλυκό (πχ σοκολάτα) σε μεγάλες μάλιστα ποσότητες, ή το junk food (σουβλάκια, μπέργκερ πίτσα κτλ) μπορεί να προσφέρουν πρόσκαιρη απόλαυση, αλλά λύση στο άγχος δεν δίνουν. Μάλιστα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η προσεγμένη διατροφή είναι σημαντική διότι σχεδόν 95% των υποδοχέων της ορμόνης της… ηρεμίας, της σεροτονίνης, βρίσκεται στο εσωτερικό τοίχωμα του εντέρου.
Η ισορροπημένη διατροφή, η κατανάλωση άφθονων υγρών (ακόμα και η μικρή αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει την ψυχική διάθεση) και ο περιορισμός της κατανάλωσης καφεΐνης και αλκοόλ, προσφέρουν περισσότερη ηρεμία, ενώ υπάρχουν και διατροφικά στοιχεία, όπως τα προβιοτικά, που μελετάται αν μπορούν να θεραπεύουν τις αγχώδεις διαταραχές, ή και την κατάθλιψη ακόμα!
Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, όσοι έρχονται αντιμέτωποι με άγχος, πρέπει να καταναλώνουν σύνθετους υδατάνθρακες (δηλαδή προϊόντα ολικής άλεσης), διότι μεταβολίζονται πιο αργά και έτσι διατηρούν σχετικά σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται αίσθημα ηρεμίας.
Από την άλλη, τα τρόφιμα με απλούς υδατάνθρακες, όπως όσα περιέχουν ζάχαρη και τα γλυκά, ασκούν την αντίθετη δράση.
Επίσης, προς τη θετική κατεύθυνση οδηγεί και η κατανάλωση πολλών φρούτων και λαχανικών, αλλά και το να μην παραλείπει κανείς γεύματα διότι όταν ο οργανισμός μένει επί πολλές ώρες χωρίς τροφή το σάκχαρο μειώνεται σημαντικά και προκαλείται νευρικότητα, η οποία μπορεί να επιδεινώσει το υποκείμενο άγχος.
«Η διατροφή λειτουργεί συνεπικουρικά»
Είναι αποδεδειγμένο ότι στρεσογόνες καταστάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε διατροφικές διαταραχές» αναφέρει η διαιτολόγος διατροφολόγος και πρόεδρος της σχετικής Ένωσης Θεσσαλίας, Νότα Μπλούχου, αναφέροντας ότι αυτές μπορεί να είναι υπερφαγικά επεισόδια, ακόμη και βουλιμία, ή να αφορούν το άλλο άκρο, όπου βρίσκουμε τη νευρογενή ανορεξία.
«Η αντιμετώπιση του άγχους απαιτεί μία πολυκλαδική ομάδα ειδικών και η διατροφή έρχεται να βοηθήσει συνεπικουρικά στην όλη διαδικασία» αναφέρει η κα Μπλούχου, σημειώνοντας από εκεί και πέρα τρικ που θα μπορούσαν να βοηθήσουν και να φέρουν αποτελέσματα αλλά και τροφές που θα πρέπει να επιλέγει ή να αποφεύγει κανείς προς αυτήν την κατεύθυνση.
«Αρχικά μπορούμε να αποφεύγουμε την κατανάλωση καφεΐνης, τεΐνης, αλκοόλ, ακόμη και χυμών από το απόγευμα και μετά που δημιουργούν υπερένταση, συντελώντας στο να μένουμε ακόμη και άγρυπνοι.
Επίσης, θα πρέπει να δούμε το ενδεχόμενο μείωσης της πρόσληψης ζάχαρης σε καθαρή μορφή, που προκαλεί αναστάτωση και αυξομειώσεις της διάθεσης.
«Επίσης, η πολύ καλή ενυδάτωση του οργανισμού συντελεί στον περιορισμό του άγχους, καθώς ενισχύονται οι ηλεκτρολύτες που παίζουν ρόλο στη διαχείριση στρεσογόνων καταστάσεων» επισημαίνει η πρόεδρος των διαιτολόγων-διατροφολόγων Μαγνησίας, ενώ συμπληρώνει ότι υπάρχουν και στοιχεία σε τροφές που βοηθούν αναλόγως.
«Προτιμούμε τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο, που καταπολεμά το στρες (σ.σ. σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι, καθώς και όσπρια, ξηροί καρποί και δημητριακά ολικής άλεσης), αλλά και τροφές που αυξάνουν τη σεροτονίνη (μπανάνα, καρύδια, ανανάς, ντομάτες και ακτινίδια).
Εναλλακτικά υπάρχουν τρόφιμα με φαινυλανανίνη, ένα αμινοξύ που ο ανθρώπινος οργανισμός το μετατρέπει σε σεροτονίνη.
Το γάλα για παράδειγμα είναι πηγή φαινυλαλανίνης» αναφέρει η κα Μπλούχου.
Από την άλλη, η κα Μπλούχου καταλήγει ότι η ομοιόμορφη κατανομή θερμίδων στα γεύματα της ημέρας βοηθά στην ομοιομορφία της καμπύλης του σακχάρου και στον συντονισμό των νευροδιαβιβαστών που συντονίζουν την όρεξη, ενώ σίγουρα βοηθά στο να καταναλώνει κανείς ελαφρά τρόφιμα.
Στοιχεία-όπλα κατά του στρες
Θρεπτικά συστατικά που μπορεί να βοηθήσουν στην καταπολέμηση του άγχους, υπάρχουν αρκετά, σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία. Ο ψευδάργυρος σχετίζεται με μειωμένο άγχος και εντοπίζεται σε στρείδια, στα κάσιους, στο συκώτι, στο μοσχάρι και στους κρόκους αβγών. Τα Ω3 λιπαρά οξέα επίσης βελτιώνουν το άγχος και την κατάθλιψη, με τις καλύτερες φυσικές πηγές τους να είναι τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σολομός, σκουμπρί, γαύρος, ρέγγα, τόνος) και τα ιχθυέλαια.
Όσον αφορά τα προβιοτικά, μελέτες έδειξαν ότι μπορεί να μειώσουν το άγχος και τη δυσφορία από τις κοινωνικές συναναστροφές (κοινωνικό άγχος) και εντοπίζονται σε προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση όπως το κεφίρ, το γιαούρτι, το ξινολάχανο και οι πίκλες. Απαραίτητες είναι και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, με καλές φυσικές πηγές τα αβοκάντο, τα αμύγδαλα και τα σπαράγγια.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα περιβόητα αντιοξειδωτικά συντελούν να καταπολεμηθεί το οξειδωτικό στρες, που συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη άγχους.
Η βιταμίνη C είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιοξειδωτικού, ενώ άλλα τέτοια στοιχεία περιέχονται σε φασόλια, φρούτα όπως μήλα και μούρα, ξηρούς καρπούς, λαχανικά (όπως σε σπανάκι και μπρόκολο) και σε μπαχαρικά όπως είναι ο κουρκουμάς και το τζίντζερ.
ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΝΟΙΑΣΟΥ ΚΑΙ… ΓΥΜΝΑΣΟΥ!
Η άσκηση (όσο πιο συχνή τόσο πιο αποτελεσματική) βοηθά το σώμα αλλά επηρεάζει και την ψυχική διάθεση και αυτό αποδεικνύεται επιστημονικά και συγκεκριμένα… βιοχημικά !
Αρχικά η κίνηση του σώματος μειώνει την ένταση των μυών, μειώνοντας αντίστοιχα τη συμβολή του σώματος στην αίσθηση του άγχους. Η αύξηση του καρδιακού ρυθμού μεταβάλει τη χημεία του εγκεφάλου, αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα σημαντικών νευροχημικών κατά του άγχους.
Η άσκηση ενεργοποιεί τις μετωπικές περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την εκτελεστική λειτουργία, η οποία βοηθά στον έλεγχο της αμυγδαλής, του συστήματος αντίδρασης μας σε πραγματικές ή φανταστικές απειλές για την επιβίωσή μας.
Η τακτική άσκηση συγκεντρώνει πόρους που ενισχύουν την ανθεκτικότητα ενάντια σε θυελλώδη συναισθήματα. Ωστόσο θα πρέπει να είναι συγκεκριμένη και να επιλέγεται η κατάλληλη ανάλογα με το κάθε άτομο, να γίνεται τακτικά και να επιλέγεται το κατάλληλο περιβάλλον, και πάλι με βάση την ιδιοσυγκρασία του κάθε ατόμου.
Για να πάμε λίγο σε θέματα βιολογίας…
Στη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας στον οργανισμό απελευθερώνονται πολλές ορμόνες που βοηθούν σε πολλά επίπεδα.
Η έκκριση αυτών των ορμονών, διατρέχει το σώμα και στέλνουν διαφορετικά μηνύματα στον εγκέφαλό μας. Με αυτόν τον τρόπο επιδρούν και στην ψυχική διάθεση, αφού κάνουν τον ασκούμενο να αισθάνεται ευχάριστα κατά τη διάρκεια αλλά και με το τέλος της άσκησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κορτιζόλη, γνωστή και ως ορμόνη του στρες, που σε φυσιολογικά επίπεδα, είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Βοηθά τον εγκέφαλο να ενεργοποιηθεί άμεσα και να στείλει στο σώμα, μέσω του νευρικού συστήματος, τις κατάλληλες εντολές για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων, ωστόσο λόγω άγχους μπορεί να φτάσει σε υψηλά επίπεδα, που δημιουργούν αρνητικά δεδομένα. Όσο όμως ασκούμαστε σε μία τακτική βάση, μειώνονται τα επίπεδα κορτιζόλης που εκκρίνονται, και κατά τη διάρκεια της γυμναστικής, αλλά και σε μελλοντικές ψυχοπιεστικές καταστάσεις.
Από την άλλη, υπάρχουν οι ενδορφίνες, ενδογενή οπιοειδή νευροπεπτίδια, που ουσιαστικά αποτελούν τα φυσικά παυσίπονα του οργανισμού, και παράγονται όταν ασχολούμαστε με μία ευχάριστη δραστηριότητα, και δημιουργούν ένα αίσθημα ευδαιμονίας
και καλής διάθεσης. Έτσι, όταν γυμνάζεται κανείς, ο εγκέφαλός του παράγει ενδορφίνες, που μειώνουν και τον πόνο, αλλά και εξουδετερώνουν τα υψηλά επίπεδα αδρεναλίνης, με αποτέλεσμα να μειώνεται το άγχος.
Επίσης, υπάρχει και η σεροτονίνη, χημική ουσία που ηρεμεί το ανθρώπινο σώμα και όταν υπάρχει σε ικανοποιητικές ποσότητες συμβάλλει στη ρύθμιση και βελτίωση της διάθεσης, γι’ αυτό και έχει χαρακτηριστεί ως η ορμόνη της ευτυχίας. Εκτός από αυτά, η σεροτονίνη επηρεάζει την όρεξη, τον ύπνο, τη σεξουαλική επιθυμία και τη θερμοκρασία του σώματός μας. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά, ότι η σωματική άσκηση αυξάνει την παραγωγή της σεροτονίνης.
Τέλος, η γυμναστική ενεργοποιεί και τη διαδικασία αύξησης της ντοπαμίνης, που είναι νευροδιαβιβαστής, και τα υψηλά επίπεδα αυτής συνδέονται με μεγαλύτερη συγκέντρωση, αύξηση των κινήτρων και της γνωστικής λειτουργίας, καθώς και της απόλαυσης και της ικανοποίησης.
EΝΑ ΧOΜΠΙ ΣΟΥ ΑΛΛAΖΕΙ ΤΗ ΔΙAΘΕΣΗ
Αυτό που ανακάλυψαν ή ενίσχυσαν ακόμη περισσότεροι πολλοί και πολλές κατά τη διάρκεια της πανδημίας ήταν η ενασχόλησή τους με ένα χόμπι. Eίτε χειρωνακτικό ή πιο πνευματικό, πρόκειται ουσιαστικά για μία ενασχόληση που σε κάνει να ξεσπάς ή να απασχολείς το μυαλό σου και να το απομακρύνεις από αγχώδεις σκέψεις και συνειρμούς…
Το χόμπι είναι προσωπική επιλογή του καθενός. Μπορεί να είναι μία ενασχόληση στην οποία αφοσιώνεται κανείς από μικρό παιδί και να έχει ταλέντο σ’ αυτό. Μπορεί πάλι να προκύψει ένα ενδιαφέρον σε μεγαλύτερη ηλικία, ειδικά αν προκύψει το καλύτερο ερέθισμα. Οι ειδικοί πάντως συμφωνούν: Ένα χόμπι μειώνει το άγχος.
Τέτοιου είδους ενασχολήσεις υπάρχουν άπειρες. Ωστόσο κάποιες χαρακτηριστικές, επιστημονικά αποδεδειγμένα, συντελούν στη μείωση του άγχους. Μία από αυτές είναι η κηπουρική για παράδειγμα, που μας κάνει να νιώθουμε πιο ευτυχισμένοι, πιο χαλαροί, πιο συγκεντρωμένοι, λιγότερο ανήσυχοι και λιγότερο κουρασμένοι. Μελέτες για την κηπουρική υποστηρίζουν πως μπορεί να μειώσει την κατάθλιψη και το άγχος, όπως και να βελτιώσει τη συναισθηματική ευεξία.
Από την άλλη, η μουσική έχει μια ιδιαίτερα ισχυρή επίδραση, όπως και η ενασχόληση με κάποιο μουσικό όργανο. Η θεραπεία με τη βοήθεια της μουσικής χρησιμοποιείται από μουσικοθεραπευτές για να βοηθά μερικούς ασθενείς να καταπολεμούν την κατάθλιψη, να βελτιώνονται και να αποκαθιστούν τη διάθεση τους διατηρώντας έτσι μια καλή ψυχική και σωματική υγεία.
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και ο χορός, με τους ερευνητές να τονίζουν ότι απελευθερώνει ενδορφίνες, τις ορμόνες της χαράς, κάνοντας το σώμα και το μυαλό να αισθάνονται καλά γρήγορα.
Επίσης, το διάβασμα μειώνει το άγχος! Μελέτη του 2009 διαπίστωσε ότι η ανάγνωση μείωσε το άγχος στους συμμετέχοντες κατά σχεδόν 70% και ήταν πιο αποτελεσματική απ΄’ο άλλες ενασχολήσεις και μόλις 6 λεπτά διαβάσματος είχαν τεράστιο αντίκτυπο, σύμφωνα με την ίδια έρευνα. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι 30 λεπτά ανάγνωσης μπορούν να μειώσουν το άγχος όσο μια συνεδρία γιόγκα ίδιας διάρκειας. Ανάλογα οφέλη έχει και η συγγραφή, για οποιοδήποτε θέμα μπορεί να σκεφτεί κανείς.
Για καλά αποτελέσματα επίσης δεν έχετε παρά να πιάσετε μπογιές και πινέλα! Η ζωγραφική έχει ψυχοθεραπευτικές ιδιότητες και μάλιστα μελέτες δείχνουν ότι 45 λεπτά εικαστικής δημιουργίας την ημέρα (συμπεριλαμβανομένης και της εικαστικής χειροτεχνίας) μειώνουν δραστικά τα επίπεδα της κορτιζόλης, της ορμόνης που σχετίζεται με το άγχος. Από την άλλη και η τέχνη της φωτογραφίας είναι μία παρόμοια αγχολυτική διαδικασία, και δεν χρειάζεται, παρά ένα κινητό τηλέφωνο με φωτογραφική μηχανή! Ούτε καν ιδιαίτερος εξοπλισμός!
Όπως προαναφέραμε όμως, το χόμπι αποτελεί προσωπική επιλογή του καθενός. Η πιο απλή ή η πιο σύνθετη ενασχόληση μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για το σώμα ή/και για το πνεύμα, και να αποβάλλει ένα σημαντικό ποσοστό άγχους!
ΑΛΛΑΓH ΣΤΟΝ ΤΡOΠΟ ΣΚEΨΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΤAΣΗ ΖΩHΣ
Αρχικά, αν δεν ξεκαθαρίσει κανείς και δεν παραδεχθεί ότι όντως έχει άγχος και θα πρέπει να κάνει κάτι γι’ αυτό, το άγχος και θα παραμείνει εκεί που είναι και θα αυξάνεται μέρα με τη μέρα και ώρα με την ώρα. Η αρχή μπορεί να γίνει όμως μόνο στον εσωτερικό κόσμο του καθενός.
Υπάρχουν σημεία του εαυτού μας που μπορούμε να προσπαθήσουμε να δούμε ως… εξωτερικοί παρατηρητές. Το πρώτο πράγμα μάλιστα που συνιστούν οι ειδικοί είναι να δούμε τι λέμε στον εαυτό μας, είτε φωναχτά ή σκεπτόμενοι! Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να έχει θετικά μηνύματα για το «εγώ» του καθενός. Ουσιαστικά θα πρέπει να προσπαθεί κανείς να κάνει θετική αυτοκριτική, ακόμη και σε αρνητικές καταστάσεις, και να μην το βάζει κάτω. Ακόμη και όταν πάνε όλα στραβά, μπορεί να πει κανείς για παράδειγμα ότι δεν θα το βάλει κάτω και ότι μπορεί να χειριστεί οποιαδήποτε κατάσταση, κάνοντας ακόμη και ένα βήμα τη φορά προς τη θετική κατεύθυνση.
Η προσπάθεια να σκεφτούμε θετικά ακόμη και υπό αντίξοες συνθήκες δεν είναι εύκολη. Ωστόσο υπάρχουν και τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Το να κάνει κανείς σωστή διαχείριση του χρόνου, είναι μία από αυτές. «Μετρήστε έως το 10 πριν μιλήσετε ή αντιδράσετε» είναι μία απλή συμβουλή που δίνουν οι ειδικοί, ενώ προτείνουν να μην βιαζόμαστε να κάνουμε ή να πούμε κάτι αν δεν είναι επείγον.
Η απομάκρυνση επίσης από δύσκολες καταστάσεις, ακόμη και μόνιμα, συντελεί καθοριστικά στη μείωση του άγχους, ή η αλλαγή παραστάσεων και η προσέγγιση προσώπων ή αντικειμένων που μας κάνουν να αισθανόμαστε πιο άνετα.
«Το κλειδί είναι να βρείτε το φυσικό αγχολυτικό σας και να το εξασκείτε συχνά. Θα εκπλαγείτε με το πόσο γρήγορα θα αρχίσετε να αισθάνεστε καλύτερα όταν διακόψετε τον κύκλο του στρες» σημειώνεται χαρακτηριστικά από ειδήμονες…
ΕΙΔΙΚΟI ΓΙΑ ΔΙAΦΟΡΕΣ ΠΡΟΤAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛYΣΕΙΣ
Από τη στιγμή που κάποιος δεν έχει τις απαραίτητες γνώσεις για να χειριστεί καταστάσεις όπως είναι το άγχος και το στρες, το να καταφύγει σε κάποιον ειδικό που θα τον κατευθύνει κατάλληλα δεν είναι ντροπή. Κάθε άλλο…
Η κάθε περίπτωση έχει τον ειδικό που μπορεί να την αντιμετωπίσει. Από τη μία υπάρχουν οι ψυχολόγοι, στους οποίους μπορεί να απευθυνθεί κανείς.
Σε άλλες περιπτώσεις η ψυχιατρική μπορεί να δώσει ακόμη περισσότερες λύσεις, ειδικά όταν πρόκειται για μία κατάσταση που προκαλεί ψυχοσωματικά και παθολογικά θέματα.
Δεν θα πρέπει κανείς όμως να περιορίσει το εύρος των ειδικών που θα μπορούσε να απευθυνθεί κανείς, για την αντιμετώπιση του άγχους και για να δει τη ζωή και την καθημερινότητα με μία πιο θετική ματιά.
Για παράδειγμα, πέρα από την ψυχολογία και την ψυχιατρική με το συγκεκριμένο θέμα ασχολείται και η Πίστη και οι θρησκείες.
Η Επιστήμη δεν αναιρεί την Πίστη πάντως, ούτε το αντίθετο, και σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να συνδυαστούν.
Μάλιστα, έρευνα του πανεπιστημίου του Τορόντο, το 2010 έδειξε ότι όσο πιο θρησκευόμενος είναι κάποιος, τόσο λιγότερο ενεργοποιούνται οι περιοχές άγχους του εγκεφάλου, σε καταστάσεις που το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με κάποια πηγή άγχους, ακόμη και αν αυτή είναι δευτερεύουσας σημασίας.
Ακόμη και η γιόγκα για παράδειγμα, αποτελεί μία άσκηση που έχει τη ρίζες της στις θρησκείες του Ινδουισμού και του Βουδισμού, ωστόσο από τη δεκαετία του 1980, χαρακτηρίζεται ως σύστημα νοητικής και φυσικής άσκησης.
Πηγή: Περιοδικό Volos City
