Η ψυχική υγεία των ασθενών βρίσκεται στο προσκήνιο κι είναι το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρα Αμφιβληστροειδούς που τιμάται κάθε χρόνο στα τέλη Σεπτεμβρίου και συγκεκριμένα φέτος, στις 26 του μήνα.
Με στόχο την ενημέρωση, την πρόληψη και την ευαισθητοποίηση του κοινού για τις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς χιτώνα και της ωχράς κηλίδας, ο Ευστράτιος Χατζηχαραλάμπους, Κοινωνιολόγος και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών (Π.Ε.Α.), μιλώντας στο ΡΑΔΙΟ ΕΝΑ 102,5 και τον Ηλία Κουτσερή, περιέγραψε την εξέλιξη των παθήσεων των ματιών τα τελευταία χρόνια, τις νέες θεραπείες αλλά και κατά πόσο το στρες και το άγχος επηρεάζουν τις παθήσεις των ματιών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παθήσεις των ματιών τόσο στην παιδική ηλικία όσο και στην προχωρημένη ηλικία μετά την μέση προς την ώριμη ηλικία αυξάνονται συνεχώς, ωστόσο όπως είπε: «Έχουμε 800 – 900 παιδιά. Παλαιότερα είχαμε περισσότερα γιατί χάνανε την όρασή τους νωρίς και δεν υπήρχε αντιμετώπιση. Τώρα υπάρχουν και οι δυνατότητες πρώιμης διάγνωσης και τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε μία θεραπεία που βοηθάει παιδιά που τυφλώνονταν άλλοτε στα 8-10 χρόνια από μία νόσο που λέγεται Λέμπερ», ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα γονίδια.
Στις επιβαρυμένες περιοχές η Μαγνησία
Αναφέροντας τηνανθρωπογεωγραφία με τις περιοχές σε σχέση με την επιβάρυνση των κατοίκων σε οφθαλμολογικές παθήσεις ανέφερε ότι: «Η Μαγνησία είναι μία περιοχή που έχει επιβάρυνση κυρίως σε περιοχές πληθυσμών που είναι κλειστές από παλιούς μετακινούμενους πληθυσμούς, όπως για παράδειγμα οι βοσκοί, οι νομάδες, οι Σαρακατσάνοι, μία μεταβίβαση γονιδίων σχετικών, όπως και σε άλλες ορεινές περιοχές, στην Κόνιτσα, στην Πύλο, στα Άγραφα, έχουμε δηλαδή αρκετές μορφές τέτοιων παθήσεων».
Ο ίδιος χαρακτήρισε σημαντικό ότι, γίνεται μία τεράστια προσπάθεια με θεραπείες καινούργιες, ενώ ιδιαίτερα στάθηκε στις παθήσεις της ωχράς κηλίδας που είναι κυρίως οι πιο αυξημένες και σύμφωνα με τον Πρόεδρο: «τελευταία 20ετία έχουμε πάνω από 20.000 περιπτώσεις κάθε χρόνο και ταυτόχρονα μειώνεται και ο μέσος όρος της ηλικίας, ενώ παλιά τις βρίσκαμε πάνω από τα 65έτη, τώρα τις συναντάμε στα 50-55 έτη παγκοσμίως». Η πρόληψη είναι πάρα πολύ απλή, με ένα τεστ.
Χοληστερίνη – Διατροφή
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, μεγάλο ρόλο έχει ο έλεγχος της χοληστερίνης η διατροφή, ο ήλιος, το άγχος που είναι βασικός παράγοντας επιδείνωσης και για αυτό όπως είπε: « φέτος έχουμε αφιέρωμα στην ψυχική υγεία και την όραση, γιατί βλέπουμε το ότι όλες αυτές τις καταστάσεις απώλειας όρασης, δημιουργούν στρες και άγχος και έχουμε κυρίως νεαρότερες ηλικίες, αυτούς που ονομάζουμε νεοτυφλωθέντες, δηλαδή που αιφνίδια χάνουν την όραση σε μία παραγωγική ηλικία, από την εφηβεία. Έχουμε παιδιά που χάνουν όραση, νέους εργαζόμενους κι αυτό οδηγεί σε πρόωρες συντάξεις, που είναι μια μεγάλη οικονομική επιβάρυνση».
Ψυχικά νοσήματα
Ο κ. Χατζηχαραλάμπους σύγκρινε παλαιότερα πως συμπεριφέρονταν τα άτομα με προβλήματα όρασης και τι γίνεται σήμερα με την τεχνολογία επισημαίνοντας ότι: «παλαιότερα, τα άτομα με αναπηρία όρασης θυμόταν πάρα πολλούς αριθμούς απ’ έξω… Τώρα με το κινητό και την τεχνολογία, όλα αυτά υπάρχουν αποθηκευμένα, δεν χρειάζεται να τα θυμάσαι, με αποτέλεσμα όμως πολλές φορές, η μνήμη που καλλιεργούνταν εύκολα και ήταν οξυδερκείς, να την χάνουν, όπως επίσης δεξιότητες για να κινηθούν, να περπατήσουν, να συναναστραφούν, όλο αυτό έκανε ένα μείγμα που αυξάνει την κατάθλιψη και τους κινδύνους για άνοια. Άρα, ο συναγερμός πρέπει να είναι πολύ έντονος για να προλάβουμε τέτοιου είδους παθήσεις στους ανθρώπους αυτούς».
Πανδημία – Κληρονομικότητα
Σύμφωνα με τον ίδιο η πανδημία του κορονοϊου, επηρέασε καταλυτικά άτομα με παθήσεις όρασης που αναγκαστικά κλείστηκαν σπίτι, μετά από δύο χρόνια καραντίνας όπως ανέφερε: «είχαν ένα φόβο και αυτός ο φόβος τους έκλεισε πιο πολύ μέσα. Αυτό πρέπει να το ελέγξουν. Λέμε πολλές δραστηριότητες, πρόληψη με καλή διατροφή, ήλιο, όχι στρες και δραστηριότητες που να τονώνουν τη μνήμη και τη συμμετοχή».
Παραδέχτηκε ότι για την κληρονομικότητα δεν μπορεί να γίνει σημαντική πρόληψη αλλά με βάσει αυτό, να υπάρχει παρακολούθηση για να μειωθεί ο κίνδυνος.
Κίνδυνος μεν, αλλά υπάρχουν θεραπείες…
Επίσης ο παράγοντας κίνδυνος λειτουργεί αρνητικά στην όραση, καθώς ο πρόεδρος, ανέφερε παράδειγμα με παιδάκι που λόγω της αλλαγής του σχολικού περιβάλλοντος από το δημοτικό στο γυμνάσιο, έχασε σχεδόν όλη την όρασή του μέσα σε ένα καλοκαίρι. Επίσης, έφερε παράδειγμα με παιδάκι που είναι κωφό και οι γιατροί γνωρίζουν ότι, θα εμφανίσει πρόβλημα όρασης, από το πρώτο έτος μπορεί να βοηθηθεί κι όταν εμφανιστεί η νόσος να προσέξει στο σχολείο και στη δουλειά του μετέπειτα.
Ο κ. Χατζηχαραλάμπους συνέστησε στους γονείς με βάση το ιστορικό να είναι υποψιασμένοι, καθώς υπάρχουν πολλές θεραπείες που μπορούν να εφαρμοστούν. Κάθε χρόνο βρίσκονται 45 – 50 νέες θεραπείες για όλες τις σπάνιες παθήσεις οι οποίες υπολογίζονται σε 7.500 με 8.000 εκ των οποίων οι οφθαλμολογικές είναι περίπου 300 και αν υπολογιστούν συνδυαστικά με το νευρικό σύστημα γιατί ο αμφιβληστροειδής, όπως εξήγησε ο πρόεδρος, σχετίζεται με το οπτικό νεύρο και τον εγκέφαλο, «φτάνουμε σε άλλες περίπου 700, που σημαίνει δηλαδή νευρο-οφθαλμολογικά θέματα είναι πάρα πολλά και από άλλες παθήσεις, δηλαδή πρώιμα την άνοια μπορούμε να την εντοπίσουμε μέσω του αμφιβληστροειδή και μαζί με τα ψυχολογικά τεστ που κάνουμε, μία εξέταση από έναν οφθαλμίατρο κι έναν νευρολόγο μπορεί να εντοπιστεί η πρώιμη άνοα για να γίνουν παρεμβάσεις πρόληψης. Άρα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την όραση σαν ένα δείκτη πρόληψης για άλλες παθήσεις, χρόνιες και σοβαρές».
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Αναστασία Φύσσα
