Παρά την επιτάχυνση των φυσικών φαινομένων και τις καθυστερήσεις στην αντιμετώπισή τους, δεν πρέπει να υπάρχει παραίτηση, αλλά επιτάχυνση των προσπαθειών και των δράσεων σε όλα τα επίπεδα για την αντιμετώπιση των επικείμενων προκλήσεων. Ενώ έχουν γίνει προσπάθειες και έχουν ψηφιστεί θετικοί νόμοι (π.χ. νόμος 4662/2020), η εφαρμογή τους είναι ανεπαρκής λόγω καθυστέρησης σε εφαρμοστικές εγκυκλίους και υπουργικές αποφάσεις.
Ο Μανώλης Πλειώνης, τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, καθηγητής Φυσικής του ΑΠΘ και πρώην διευθυντής και πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημήτρη Καρεκλίδη και επέκρινε πολυδιάσπαση του Πυροσβεστικού Σώματος σε διάφορους τύπους προσωπικού (εποχικοί, 5ετούς/7ετούς θητείας, μόνιμοι), που εμποδίζει την αποτελεσματική οργάνωση ενόψει των ολοένα και δυσκολότερων συνθηκών του 21ου αιώνα.
Η συζήτηση έγινε στον απόηχο του θανάτου, εν ώρα καθήκοντος, τριών πυροσβεστών στην Κρήτη και στο Γύθειο, γεγονός που αναδεικνύει την επικινδυνότητα του επαγγέλματος, καθώς 33 πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους τα τελευταία 30 χρόνια.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, για πρώτη φορά έχουμε τόσα θύματα πυροσβέστες σε μια μόνο ημέρα, κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην ιστορία. «Δεν έχουμε λόγια, παρά να σταθούμε με σεβασμό και περισυλλογή απέναντι σε αυτά και να περιμένουμε το Ανακριτικό Τμήμα της Πυροσβεστικής, ποιες ήταν οι συνθήκες και για ποιο λόγο χάθηκαν αυτοί οι άνθρωποι», επισήμανε.
Σε σχέση με την αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας τα τελευταία χρόνια, ο τομεάρχης της ΕΛΑΣ είπε ότι έγιναν προσπάθειες και δεν μπορούμε να τις μηδενίζουμε και νομοθέτηση στον τελευταίο νόμο, αλλά αυτό που μετράει στο τέλος δεν είναι η νομοθέτηση, αλλά η εφαρμογή και δυστυχώς υπάρχουν στοιχεία, όχι τώρα αλλά από τον Ν. 4662/2020, ότι για τις θετικές διατάξεις δεν έχουν βγει οι εφαρμοστικές εγκύκλιοι και υπουργικές αποφάσεις που χρειάζονται για να εφαρμοστούν.
Ο κ. Πλειώνης τόνισε ότι πρέπει να γίνει ανασκόπηση και ανάλυση για το επίπεδο της ετοιμότητας και οι πυροσβέστες όλων των τύπων, γιατί δυστυχώς υπάρχει μια πολυδιάσπαση του Πυροσβεστικού Σώματος σε διάφορους τύπους προσωπικού (εποχικοί, 5ετούς/7ετούς θητείας, μόνιμοι), που εμποδίζει την αποτελεσματική οργάνωση, ενόψει των ολοένα και δυσκολότερων συνθηκών του 21ου αιώνα.
Η αντιμετώπιση των πυρκαγιών
Ο τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας αναγνώρισε την αξία των σύγχρονων μέσων παρακολούθησης (drones, δορυφόροι) για την πρόληψη και τον άμεσο περιορισμό των εστιών.
Ωστόσο ανέφερε, σε συνθήκες ακραίου κινδύνου (παρατεταμένοι καύσωνες, ξηρή καύσιμη ύλη, ισχυροί άνεμοι), η καταστολή είναι εξαιρετικά δύσκολη, ανεξάρτητα από τον αριθμό των διαθέσιμων μέσων (όπως αεροσκάφη Canadair).
Ο κ. Πλειώνης τόνισε ότι χρειάζεται μεγάλη έμφαση στην πρόληψη, στη μελέτη της τρωτότητας και επικινδυνότητας των περιοχών και των υποδομών, και στην εκπαίδευση του Πυροσβεστικού Σώματος για την αντιμετώπιση διαφορετικών συνθηκών ανά περιοχή και επίπεδο κινδύνου, όπως υποστηρίζει η ΕΛΑΣ.
Η αντιμετώπιση των πλημμυρών
Ο νομός Μαγνησίας ήταν χαρακτηριστικό παράδειγμα ευάλωτης περιοχής, που έχει πληγεί από καταστροφικές πλημμύρες Daniel και Elias και ενώ τα έργα αποκατάστασης δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Ο τομεάρχης της ΕΛΑΣ τόνισε την ανάγκη για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, μελέτες για την αποτελεσματική παροχέτευση των υδάτων, ώστε να απομειωθούν τα πλημμυρικά φαινόμενα και την υλοποίηση των απαραίτητων έργων, με την απαιτούμενη πολιτική βούληση και χρηματοδότηση.
Κλιματική κρίση και ενεργειακή πολιτική
Τα φυσικά φαινόμενα επιταχύνονται με εκθετικό ρυθμό, δημιουργώντας ανησυχία για το αν η ανθρωπότητα μπορεί να προλάβει τις εξελίξεις, τόνισε ο κ. Πλειώνης.
Όπως είπε, οι σημερινές επιπτώσεις είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης αερίων του θερμοκηπίου εδώ και δεκαετίες, και θα συνεχίσουν να υπάρχουν για πολλά χρόνια, ακόμα κι αν σταματήσει άμεσα η παραγωγή τους.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη εκφράζει την αντίθεσή της στις εξορύξεις ορυκτών καυσίμων στην Ελλάδα, θεωρώντας τες καταστροφικές και ασύμβατες με την ενεργειακή αυτάρκεια. Ο κ. Πλειώνης τόνισε ότι η αξιοποίηση τους θα αργούσε πάνω από 15 χρόνια και το όφελος για τη χώρα θα ήταν μικρό.
Ο κ. Πλειώνης τόνισε ότι είναι μια πολιτική στη λογικής της σημερινής κυβέρνησης για εξυπηρέτησε συμφερόντων εντοπίων και διεθνών και δεν έχει καμία σχέση με την ενεργειακή αυτάρκεια που θέλουμε.
Ο καθηγητής πρότεινε για ενεργειακή αυτάρκεια τη σωστή και οργανωμένη χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και με σωστή χωροθέτηση.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου η ενεργειακή εξάρτηση αυξάνεται με τον χρόνο, κάτι που αποδίδεται σε εσωτερικές πολιτικές επιλογές και όχι μόνο σε διεθνείς συγκυρίες.
