Η κατανάλωσή της κατά κύριο λόγο έχει συνδυαστεί με το ελληνικό καλοκαίρι, με τη δροσιά της να έρχεται σε αντίθεση με τη ζέστη που επικρατεί, από το μεσημέρι μέχρι και αργά το βράδυ. Βέβαια, πάμπολλοι είναι αυτοί που την προτιμούν και τον χειμώνα. Ο λόγος φυσικά για τη μπύρα, που με το πέρασμα κυριολεκτικά χιλιετιών έχει εξελιχθεί και προσφέρει απόλαυση, είτε με παρέα είτε χωρίς, συνδυαζόμενη με γαστριμαργικές δημιουργίες ή απλά… μόνη της!
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Κάθε γουλιά μπύρας λοιπόν έχει πίσω της χιλιάδες χρόνια ιστορίας, και είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και ο ανθρώπινος πολιτισμός! Οι πρώτες καταγραφές παρασκευής μπύρας με ζύμωση δημητριακών χρονολογούνται γύρω στο 5.000 π.Χ. στη Μεσοποταμία, όπου οι Σουμέριοι τη θεωρούσαν θεϊκό δώρο και την ενσωμάτωναν τόσο στη διατροφή όσο και στη θρησκεία τους. Μάλιστα, ο Ύμνος στη Νινκασί, που είναι μια αρχαία σουμεριακή προσευχή, αποτελεί ταυτόχρονα και την πρώτη γνωστή συνταγή μπύρας στο διάβα των αιώνων.
Από εκεί και πέρα, Βαβυλώνιοι και Ασσύριοι κληρονόμησαν τις ζυθοποιητικές γνώσεις των Σουμέριων και έφτασαν να παράγουν μέχρι και 20 διαφορετικά είδη μπύρας. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, ειδικά οι φτωχότεροι, είχαν την μπύρα σε πρώτο πλάνο στη διατροφή τους, ενώ προσφερόταν ακόμη και ως… μεροκάματος. Από την άλλη, Έλληνες και Ρωμαίοι είχαν επαφή μαζί της αλλά τη θεωρούσαν «βαρβαρικό» ποτό και προτιμούσαν το κρασί. Όλα αυτά μέχρι να φτάσουμε στον Μεσαίωνα, για ν’ αναλάβουν δράση οι Βενεδικτίνοι μοναχοί!
Aυτοί ήταν λοιπόν που άρχισαν ν’ ασχολούνται πιο συστηματικά με την παραγωγή μπύρας. Από τη μία έπρεπε να ζουν από τον… κόπο τους, βάσει του κανόνα του Αγίου Βενέδικτου (“Ora et labora” – προσευχή και εργασία), ενώ η μπύρα-λόγω ζύμωσης και βρασμού-ήταν πολλές φορές πιο ασφαλής σε σχέση με το πόσιμο νερό! Ήταν και οι περίοδοι της νηστείας που δεν επιτρεπόταν η κατανάλωση στερεάς τροφής, οπότε η μπύρα ήταν σαν υγρό ψωμί, και κάπως έτσι με τον καιρό, οι μοναστηριακές μπύρες έγιναν περιζήτητες στην αγορά!
Η σύγχρονη πραγματικότητα
Οπότε φτάσαμε πλέον στη σύγχρονη εποχή. Η μπύρα αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα ποτά, αφού και η Βιομηχανική Επανάσταση έφερε την εκμηχάνιση της παραγωγής, την ελεγχόμενη ζύμωση και την ευρεία διάδοση της μπύρας στις αστικές τάξεις.
Το 1516, η Βαυαρία υιοθέτησε το περίφημο «Reinheitsgebot» – τον Νόμο Καθαρότητας – που όριζε πως η μπύρα μπορούσε να περιέχει μόνο νερό, βύνη κριθαριού και λυκίσκ, που σημάδεψε την ευρωπαϊκή ζυθοποιία για αιώνες. Πλέον οι όροι lager, ale, pilsner, stout και πολλές άλλες ποικιλίες φιγουράρουν στα ποτήρια εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως και σε καθημερινή βάση, ενώ η άνθηση των μικροζυθοποιιών καταγράφεται και στην Ελλάδα.
Από νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη, πέρα από τις μεγάλες πολυεθνικών τάσεων ζυθοποιίες, μικρές παραγωγικές μονάδες παράγουν ξεχωριστά προϊόντα μπύρας. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στην Ελλάδα αυτήν τη στιγμή δραστηριοποιούνται 74 μικροζυθοποιίες, με την κάθε μία να έχει τη δική της μοναδική συνταγή!
Τέσσερα βασικά συστατικά, άπειρες παραλλαγές
Η παρασκευή μπύρας είναι επιστήμη και τέχνη μαζί, και οι παραλλαγές που μπορεί να βρει κανείς σήμερα στην αγορά είναι κυριολεκτικά άπειρες! Ωστόσο τέσσερα είναι τα βασικά της υλικά, η ποιότητα και η ποσότητα των οποίων διαμορφώνει τον χαρακτήρα κάθε ετικέτας.
Εν αρχή ην το… ύδωρ! Το νερό αποτελεί το 90-95% της μπύρας, με την ποιότητα και τη σύστασή του να επηρεάζει το τελικό γευστικό αποτέλεσμα, γι’ αυτό και κάθε περιοχή μπορεί να παράγει τελείως διαφορετικό προϊόν στο τέλος.
Μετά ακολουθεί το κριθάρι και η βυνοποίησή του, μια διαδικασία στην οποία βέβαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν κι άλλα δημητριακά, όπως το σιτάρι. Το δημητριακό λοιπόν μουλιάζει σε ζεστό νερό για 2-5 μέρες, ώστε να μαλακώσει και να αρχίσει να βλασταίνει, με ελεγχόμενο τρόπο, ώστε να δώσει τη βύνη (αγγλικά: malt). Στη συνέχεια, η βύνη στεγνώνεται και καβουρδίζεται, ανάλογα με το είδος μπύρας που θέλει κανείς να φτιάξει, έπειτα κοσκινίζεται και μετά αλέθεται με αλεύρι και ζεστό νερό σε συγκεκριμένες αναλογίες, που προκαλεί τη διάλυση του άμυλου και άλλων συστατικών, και γίνεται η μετατροπή του σε σάκχαρα. Ακολουθεί το φιλτράρισμα του μείγματος, και το υγρό μέρος αποτελεί τον μούστο της μπύρας (ζυθογλεύκος).
Η επόμενη φάση περιλαμβάνει τον βρασμό του μούστου με λυκίσκο, ένα φυτό που προσφέρει αρώματα αλλά και πικρή γεύση. Ακολούθως Το βρασμένο υγρό ψύχεται και μπαίνει σε ειδικά δοχεία, όπου προστίθεται μαγιά για να γίνει ζύμωση, ενώ μετά αφαιρείται το περισσότερο μέρος της μαγιάς. Η μπύρα μπαίνει σε κλειστές δεξαμενές, όπου γίνεται η τελική ωρίμανση. Εκεί, το υπόλοιπο της μαγιάς συνεχίζει να δρα και να διαμορφώνει την τερλική γεύση.
H φαντασία δεν έχει όρια
Στο όνομα της απόλαυσης και της καινοτομίας, ορισμένοι ζυθοποιοί ξεπερνούν κάθε όριο δημιουργικότητας! Στην παγκόσμια αγορά μπορεί να βρει κανείς μπύρα με γεύσεις φρούτων, με προσθήκη μελιού, τζίντζερ, σοκολάτας και βοτάνων, καπνιστές(!), αλλά και με γεύσεις πέρα από κάθε φαντασία, όπως μπέικον, πίτσα, μουστάρδα, καυτερή πιπεριά και ντομάτα! Μάλιστα, στην Ιαπωνία ακόμη κυκλοφορεί μπύρα με… γάλα, η λεγόμενη Bilk (από τον συνδυασμό των αγγλικών λέξεων beer και milk)!
Στην Ελλάδα, έχουν παραχθεί μπύρες με θυμάρι, πορτοκάλι, μαστίχα, ρίγανη, κάστανο και ακόμα, σαφράν, σταφύλι ή τσάι του βουνού. Προφανώς και όριο δεν υπάρχει, οπότε οι εκπλήξεις αναμένεται να συνεχιστούν και στο μέλλον!
Πάει με όλα, στέκεται μόνη της
Μπύρα σε κάθε γεύση μπορεί να απολαύσει κανείς σε πολλές ώρες της ημέρας, είτε με παρέα (κοινωνικό ποτό γαρ!) είτε σε προσωπικές στιγμές χαλάρωσης. Βέβαια, μία μπύρα μπορεί άριστα να συνδυαστεί με σνακ ή καλό φαγητό, αλλά η κάθε κατηγορία έχει και τα δικά της ταίρια.
Οπότε κάντε την κατάλληλη επιλογή και απολαύστε υπεύθυνα!
Είδος Μπύρας Ταιριάζει με…
Pilsner / Lager Ελαφριά κρέατα (κοτόπουλο, χοιρινό), τηγανητά, πίτσες, ψάρι
Weiss (σταρένια) Λευκά λουκάνικα, μαλακά τυριά, σαλάτες με φρούτα
IPA (πικρή, αρωματική) Πικάντικα φαγητά, burger
Amber Ale / Red Ale Ψητά κρέατα, μπάρμπεκιου
Stout / Porter (σκούρες) Σοκολατένια γλυκά, brownies, καπνιστά κρέατα, οστρακοειδή
Saison / Belgian Ale Πικάντικα τυριά, αλλαντικά, καρυκευμένα φαγητά
Sour / Gose / Lambic Σαλάτες με φρούτα, μαρινάτα, επιδόρπια με φρούτα
Voliotissa: Μια μπίρα από τον Βόλο
Μιας και αναφερόμαστε σε μπίρες, δεν μπορούμε να μην σταθούμε στη Voliotissa, μια ετικέτα ξεκίνησε από τον Βόλο, από ανθρώπους που αγαπούν (τι άλλο;) την μπύρα και τον τόπο τους!
Οι υπεύθυνοι της Microbrewery of Thessaly-Brewery of Volos ήταν οι πρώτοι που τόλμησαν και προχώρησαν στην παραγωγή μπίρας στην πόλη και μέχρι σήμερα, συνεχίζουν με τον ίδιο ενθουσιασμό.
Η σειρά Voliotissa περιλαμβάνει τρεις μπίρες: Lager, Weiss και IPA. Καθεμία έχει τον χαρακτήρα της, αλλά όλες βασίζονται στην καθαρή γεύση και τη σταθερή ποιότητα.
«Δεν βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε – προτιμάμε να φτιάχνουμε κάθε παρτίδα σωστά, με συνέπεια και σεβασμό στον άνθρωπο που θα την απολαύσει. Αυτή είναι για εμάς η ουσία του να είσαι craft ζυθοποιός. Voliotissa – Proudly brewed in Volos» καταλήγουν οι υπεύθυνοι της βολιώτικης ζυθοποιίας!
Φωτογραφίες: Circus Design Studio
Πηγή: Περιοδικό Volos Summer του Ομίλου Καρεκλίδη
