Αν κάποιος έλεγε στον 20ο αιώνα ότι θέλει να κάνει μία ηλεκτρονική χρηματική συναλλαγή ή να πληρώσει με χρεωστική κάρτα, θα τον κοιτούσαν σαν τον… τρελό της εποχής! Ωστόσο οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες! Από το… πουγκί με τα φλουριά, ήρθαν τα τραπεζικά ιδρύματα, και από τους απλούς καταθετικούς λογαριασμούς φτάσαμε στα ηλεκτρονικά αρχεία και σε χρήματα που δεν τα πιάνουμε ποτέ στα χέρια μας. Ωστόσο οι συναλλαγές πραγματοποιούνται κανονικά, και από εκεί που δεν μπορούσαμε να κάνουμε μία αυθημερόν συναλλαγή από πόλη σε πόλη, πλέον σε δευτερόλεπτα η διαδικασία ολοκληρώνεται από… τον Βόρειο στον Νότιο Πόλο!
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Όταν άλλαξαν τα πάντα
Ειδικά τα τελευταία χρόνια τα δεδομένα άλλαξαν άρδην. Αρχικά μάθαμε τις χρεωστικές κάρτες, όταν έσκασε η οικονομική κρίση (όχι ότι δεν υπήρχε πριν, ούτε ότι τέλειωσε…) και καταλάβαμε ότι δεν χρησιμοποιούνται μόνο για συναλλαγές σε ATM. Κάπου εκεί σταμάτησαν και τα καθημερινά τηλεφωνήματα από εκπροσώπους εταιρειών στα σπίτια για διάθεση πιστωτικών καρτών και καταναλωτικών δανείων με «ευνοϊκούς όρους».
Ακολούθησαν οι όροι και οι προϋποθέσεις με κατάθεση κάθε χρονιά 1002 δικαιολογητικών και εγγράφων στις τράπεζες, γιατί έτσι ορίζει η νομοθεσία.
Μετά ήρθε η 29η Ιουνίου 2015, όταν έκλεισαν οι τράπεζες και μάθαμε το ebanking. Όσοι το ήξεραν ήδη και δεν βαριόντουσαν ν’ ασχοληθούν απλά έσπαγαν σε διάφορους λογαριασμούς τα ποσά και έβγαζαν πολλά περισσότερα από 60 ευρώ κάθε μέρα, όσο είχαμε τους κεφαλαιακούς ελέγχους ή αλλιώς γνωστοί ως capital controls.
Οι αλλαγές συνέχισαν να είναι κοσμογονικές, σχεδόν βίαιες και μέσα σε πάρα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Το ρευστό μειώνεται όλο και περισσότερο. Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές συνεχίζουν ν’ αυξάνονται και οι εγχρήματες αποτελούν είδος προς εξαφάνιση! Οι πληρωμές πλέον γίνονται με κάρτες αλλά και με ηλεκτρονικές εφαρμογές μέσω «έξυπνων» τηλεφώνων ή και ρολογιών χειρός!
Μία νέα πραγματικότητα στις φυσικές τράπεζες
Από εκεί και πέρα αλλάζει και η μορφή των τραπεζών…
Μέσω υπολογιστή γίνονται οι περισσότερες συναλλαγές πλέον, ενώ οι συναλλαγές στο ταμείο των φυσικών καταστημάτων θα πρέπει να είναι άνω των 400 ευρώ. Τα φυσικά καταστήματα μειώνονται σταθερά, με ολόκληρες περιοχές να μένουν χωρίς τραπεζική παρουσία. Παράλληλα υπάρχει και τάση μείωσης των ΑΤΜ, στο όνομα της μείωσης του τραπεζικού κόστους.
Άλλωστε οι ίδιοι οι τραπεζικοί οργανισμοί έχουν μειωθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια! Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Αγροτική, Ασπίς, Γενική, Εγνατία, Ελληνική, Πανελλήνια, Ιωνική, Κύπρου, Millennium, Marfin, Citibank, αποτελούν πλέον μακρινή ανάμνηση. Πάνω από 30 τραπεζικά ιδρύματα, από τη δεκαετία του 2010 έχουν συγχωνευτεί με άλλα ιδρύματα, ή έχουν βάλει λουκέτο!
«Oι αλλαγές πρέπει να γίνονται ομαλά και όχι βίαια»
Ήρθε λοιπόν και η περίοδος της καραντίνας, μετά από αυτή των κεφαλαιακών ελέγχων και οι ηλεκτρονικές τραπεζικές διαδικασίες πήρε ακόμη περισσότερο τα πάνω τους. Αλλά δεν είναι εύκολο για όλους-ες, αφού το ψηφιακό χάσμα στην Ελλάδα και ο ηλεκτρονικός αναλφαβητισμός παραμένουν σε μεγάλα ποσοστά, ειδικά σε πολίτες μεγαλύτερων ηλικιών.
Αυτό μεταξύ άλλων τονίζει και ο σύμβουλος της ΟΤΟΕ, Γιάννης Πούπκος. «Εμείς δεν μπορούμε να σταματήσουμε την πρόοδο, δεν είμαστε Λουδίτες. Αλλά θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η πρόοδος θα ωφελήσει και τους εργαζόμενους και την κοινωνία και όχι μόνο τις τράπεζες» σχολιάζει αρχικά για να συμπληρώσει ότι: «Η ηλεκτρονική διαδικασία είναι απλή για τους νεότερους ηλικιακά. Είναι δεδομένα από εκεί και πέρα τα προβλήματα για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, που δεν μπορούν να εξικοιωθούν με τον ηλεκτρονικό χειρισμό. Ζούμε σε μία εποχή πολύ δυσχερή, ενώ και το ίντερνετ στην Ελλάδα παραμένει από τα πιο ακριβά στην Ευρώπη».
Σύμφωνα με τον κο Πούπκο, οι Έλληνες προσαρμόζονται ομαλά στις αλλαγές και στο τραπεζικό σύστημα. Αλλά από την άλλη οι αλλαγές αυτές έρχονται απότομα στο προσκήνιο, με την περίοδο του covid να τροφοδοτεί αυτήν την κατάσταση…
«Για εμάς τους εργαζόμενους, η τράπεζα είναι πίστη και δεν μπορεί να είναι ένα μηχάνημα. Έχουμε απότομες αλλαγές και έχουμε απότομη μείωση και των τραπεζικών καταστημάτων, με την οποία διαφωνούμε και βλέπουμε την περιφέρεια ν’ απογυμνώνεται. Όλα αυτά ενώ οι τράπεζες έχουν φτάσει σε κέρδη προ μνημονίων ενώ διαθέτουν τα μισά καταστήματα. Επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι ο ρόλος των τραπεζών θα πρέπει να είναι η στήριξη των επιχειρήσεων και ειδικά των μικρομεσαίων και η ανάπτυξη και η πρόσβαση σ’ αυτές θα πρέπει να είναι ευκολότερη» καταλήγει.
Οι τράπεζες που εμφανίζονται μόνο ηλεκτρονικά
Την τελευταία δεκαετία, αρκετοί είναι αυτοί που έχουν μάθει και χρησιμοποιούν τις λεγόμενες διαδικτυακές τράπεζες. Αφού όλα γίνονται ηλεκτρονικά πλέον, με μία απλή εφαρμογή στο κινητό έχουμε πρόσβαση σε τραπεζικά ιδρύματα, ανοίγοντας λογαριασμό κανονικά, προμηθευόμενοι ακόμη και τραπεζική κάρτα, και μεταφέροντας χρήματα, με εγγύηση της γερμανικής, της αγγλικής ή και της λιθουανικής νομοθεσίας!
Το άνοιγμα του λογαριασμού σ’ αυτές τις τράπεζες; Κυριολεκτικά μέσα σε πέντε λεπτά και μέσω του «έξυπνου» τηλεφώνου με μία φωτογραφία, ένα αντίτυπο επίσημου εγγράφου ταυτοποίησης (ταυτότητα, δίπλωμα οδήγησης ή διαβατήριο) και τη συμπλήρωση των προσωπικών στοιχείων!
Aυτήν τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 300 διαδικτυακές τράπεζες σε όλον τον πλανήτη…
Εφαρμογές για… δάνεια!
Μία άλλη «μόδα» που έχει κάνει την εμφάνισή της τα τελευταία χρόνια, κυρίως στο εξωτερικό και όχι τόσο εντός ελληνικών συνόρων, είναι οι ηλεκτρονικές εφαρμογές για δάνεια, με τους χρήστες τους να επενδύουν τα χρήματά τους!
Μην ξεγελιέστε, όσοι χρησιμοποιούν αυτές τις εφαρμογές, δεν είναι αυτοί που δανείζονται. Απλά διαθέτουν τα χρήματά τους προς… δανεισμό και με πολύ καλή απόδοση σε πολλές περιπτώσεις.
Eίναι το λεγόμενο peer to peer lending, μια εναλλακτική μορφή δανειοδότησης που συνδέει απευθείας τους δανειολήπτες με τους δανειστές, χωρίς την ανάμιξη των παραδοσιακών τραπεζικών ιδρυμάτων. Στο peer to peer lending, οι δανειστές επενδύουν τα χρηματικά διαθέσιμά τους παρέχοντας έτσι δάνεια σε άτομα ή επιχειρήσεις, που τα χρειάζονται.
Για να λάβει κάποιος δάνειο, υποβάλλει μια αίτηση που περιλαμβάνει πιθανώς και πιστωτικό έλεγχο. Αν η αίτηση εγκριθεί, του δίνεται το επιτόκιο δανεισμού και στη συνέχεια ο δανειολήπτης αποφασίζει αν θα προχωρήσει στη λήψη του δανείου.
Αντίθετα, αν κάποιος επενδυτής επιθυμεί να δανείσει χρήματα σε αυτές τις πλατφόρμες, δημιουργεί έναν λογαριασμό σε μία από αυτές. Σε αυτό το στάδιο, ο επενδυτής ελέγχει τις επιλογές των δανείων, ενώ ορισμένες πλατφόρμες χρησιμοποιούν βαθμολογία για να βοηθήσουν τον δανειστή να εκτιμήσει τον πιθανό κίνδυνο και να αξιολογήσει την πιστοληπτική ικανότητα των δανειοληπτών.
Βέβαια, η δέσμευση των χρημάτων δεν είναι για λίγες ημέρες, αφού το χρονικό διάστημα μπορεί να ξεπεράσει και τα δύο έτη! Αλλά πολλοί είναι αυτοί που το βλέπουν ως τρόπο επένδυσης, διαθέτοντας τα χρήματά τους, με βάση τις δυνατότητές τους. Πάντως, κάθε δάνειο έχει τις δικές του λεπτομέρειες και χαρακτηριστικά, οπότε ο κάθε ενδιαφερόμενος θα πρέπει να αφιερώνει χρόνο και να εξετάζει με προσοχή οποιαδήποτε σχετική πρόταση.
Tα κρυπτονομίσματα παίρνουν μερίδιο στην αγορά
Είχαμε λοιπόν τα κανονικά χρήματα, κέρματα και χαρτονομίσματα, έχουμε και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, αλλά έχουμε και τα κρυπτονομίσματα…
Το Κρυπτονόμισμα είναι μία peer to peer αποκεντρωμένη ηλεκτρονική μορφή χρήματος, η οποία βασίζεται πάνω στις αρχές της κρυπτογραφίας για την διασφάλιση του δικτύου και την επαλήθευση των συναλλαγών. Τα περισσότερα κρυπτονομίσματα κάνουν χρήση μιας Κατανεμημένης Βάσης Δεδομένων ως τον πυλώνα του συστήματος τους, το επονομαζόμενο Blockchain.
Το Bitcoin που παρουσιάστηκε το 2009, έγινε το πρώτο επιτυχημένο αποκεντρωμένο κρυπτονόμισμα. Λόγω της ανοικτής φύσης του λογισμικού του, επετράπη σε πολλούς προγραμματιστές να πειραματιστούν με τον κώδικά του και να τον τροποποιήσουν . Έκτοτε δημιουργήθηκε μια πληθώρα νέων κρυπτονομισμάτων στα οποία έχουν γίνει προσπάθειες για να βελτιωθούν ή και να προστεθούν λειτουργίες όπως ταχύτερες συναλλαγές, μεγαλύτερη ανωνυμία κ.ά.
Το κυριότερο χαρακτηριστικό του κρυπτονομίσματος είναι ο αποκεντρωτικός χαρακτήρας του και μέσω αυτού η ανθεκτικότητά του σε κάθε μορφής προσπάθεια για έλεγχο και παρέμβαση. Από την κυκλοφορία του Bitcoin, έχουν δημιουργηθεί πάνω από 23 χιλιάδες κρυπτονομίσματα!
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τα κρυπτονομίσματα δεν είναι νομίσματα. Δεν αποτελούν ένα γενικά αποδεκτό μέσο πληρωμής, θεωρούνται ασταθή και δεν υποστηρίζονται από καμία κεντρική δημόσια Αρχή. Από την άλλη, σε κάποιες άλλες χώρες, όπως το Ελ Σαλβαντόρ, όπου το Bitcoin υιοθετήθηκε ως επίσημο νόμισμα στον Σεπτέμβριο του 2021, το κρυπτονόμισμα αυτό αποτελεί νόμιμο μέσο πληρωμής. Άλλωστε πολλές συναλλαγές, με αρκετές από αυτές να κινούνται και πέρα από τα όρια της νομιμότητας, εκτελούνται με κρυπτονομίσματα…
Πηγή: Περιοδικό Volos City του Ομίλου Καρεκλίδη
