Λίγο έμεινε για τον ερχομό του νέου έτους, με το 2023 να μας αποχαιρετά με ανοιχτές πληγές που άφησαν οι πλημμύρες πίσω τους ειδικά στη Μαγνησία, όμως η ζωή συνεχίζεται… Έτσι το 2024 καλείται (ίσως και υποχρεούται) να φέρει νέα δεδομένα στις ζωές όλων. Ποια είναι όμως αυτά;
Η καθημερινότητα όλων αλλάζει ραγδαία τα τελευταία χρόνια, ειδικά στις περιόδους έκτακτης ανάγκης (κορωνοϊός, φωτιές, πλημμύρες κ.ά.), αλλά πάντα υπάρχουν και οι βασικές, σχεδόν δομικές αλλαγές. Σε όλους τους τομείς αναμένεται να έχουμε τέτοιες διαφοροποιήσεις, στις οποίες όλοι θα κληθούν να προσαρμοστούν.
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Από τις αυξήσεις στη φορολόγηση
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά τις περιβόητες τριετίες. Μετά από 12 χρόνια, την 1.1.2024 «ξεπαγώνουν» οι τριετίες στον ιδιωτικό τομέα, μετά την εξαγγελία που έκανε από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι δεν θα συνεχίσει να εφαρμόζεται η μνημονιακή δέσμευση που τόνιζε ότι οι τριετίες παραμένουν «παγωμένες» μέχρι η ανεργία να υποχωρήσει σε μονοψήφιο ποσοστό.
Από την άλλη, στο προσκήνιο έρχονται οι υποσχέσεις για αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις.
Τουλάχιστον κατά 3,1% θα αυξηθούν από 1η Ιανουαρίου 2024 οι συντάξεις, για περίπου ενάμιση εκατομμύριο συνταξιούχους που δεν έχουν προσωπική διαφορά ή η προσωπική τους διαφορά είναι χαμηλότερη των 10 ευρώ. Η αύξηση των συντάξεων θα συμπαρασύρει και μια σειρά άλλων παροχών, όπως την εθνική σύνταξη, που σήμερα είναι 413,76 ευρώ, και η οποία θα αυξηθεί από 1/1/2024 (κατά 3,1%) και θα ανέλθει στα 426,58 ευρώ. Λόγω της αύξησης της εθνικής σύνταξης θα αναπροσαρμοστούν και η προσωρινή σύνταξη, καθώς και οι συντάξεις χηρείας και αναπηρίας.
Συνολικά, στο προσχέδιο του προϋπολογισμού εγγράφεται κονδύλι της τάξης των 410 εκατ. ευρώ για τις αυξήσεις στις συντάξεις.
Την ίδια ώρα περίπου 750.000 συνταξιούχοι δεν θα λάβουν αύξηση, καθώς διατηρούν σημαντική προσωπική διαφορά.
Οι συνταξιούχοι με συντάξεις έως 1.600 ευρώ που έχουν προσωπική διαφορά άνω των 10 ευρώ, θα λάβουν ενίσχυση – που θα δοθεί τον Δεκέμβριο 2023 – και θα κυμαίνεται από 100 έως 200 ευρώ.
Ουσιαστικά αύξηση μισθών έως και 30%, – αλλά στο μέλλον – θα λάβουν οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και θα συμπληρώσουν – μετά το 2024 – έως και εννέα χρόνια προϋπηρεσίας. Όσοι πάλι αμείβονται με περισσότερα, απλά αυτά συμψηφίζονται.
Ο χρόνος οικοδόμησης των τριετιών σταματά («παγώνει») την 14η Φεβρουαρίου 2012 και επανέρχεται (συνεχίζεται) από την 1η Ιανουαρίου 2024. Οπότε η προϋπηρεσία που υπήρχε το 2012 συνεχίζεται το 2024 και αναλόγως – με την συμπλήρωση της απαραίτητης τριετίας – δίδεται και το αντίστοιχο επίδομα.
Και με όσους ξεκίνησαν να εργάζονται μετά την 14η Φεβρουαρίου 2012 τι γίνεται; Πρόκειται για τους «μεγάλους χαμένους». Οι εργαζόμενοι αυτής της κατηγορίας αρχίζουν να «οικοδομούν» την απαραίτητη προϋπηρεσία από την 1.1.2024.
Η κατηγορία αυτή θα «απωλέσει» προϋπηρεσία 12 ετών (2012 – 2023) και θα πρέπει να «χτίσει» – εκ νέου – τις τριετίες της από το 2024.
Μετά από δέκα χρόνια παράλληλα, από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι βασικοί μισθοί όλων των δημοσίων υπαλλήλων, ανεξαρτήτως επιπέδου εκπαίδευσης, ετών προϋπηρεσίας και οικογενειακής κατάστασης, αυξάνονται κατά 70 ευρώ.
Ωστόσο, οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις ευθύνης καθώς και εκείνοι με παιδιά θα δουν επιπλέον ενίσχυση του εισοδήματος τους λόγω της αύξησης κατά 30% του επιδόματος θέσης ευθύνης αλλά και των ποσών της οικογενειακής παροχής για κάθε παιδί.
Όσον αφορά τη φορολογία, οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπαίνουν για μία ακόμη φορά στο μικροσκόπιο, αφού έχουν προαναγγελθεί αλλαγές, για να καταπολεμηθεί η υψηλή όπως χαρακτηρίζεται φοροδιαφυγή.
Σε ό,τι αφορά τη φορολογική κλίμακα σχεδιάζεται η αύξηση του φορολογικού συντελεστή με τον οποίο φορολογούνται τα εισοδήματα μέχρι 10.000 ευρώ και είναι σήμερα στο 9%. Ο συντελεστής θα αυξηθεί στο 15-20%, ενώ δεν έχει διευκρινιστεί αν θα μεταβληθούν οι συντελεστές φόρου για τα υψηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα επανεξετάζονται όλες οι φοροαπαλλαγές που ισχύουν σήμερα στη φορολογία εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων, με αναμόρφωση των διατάξεων για τις δαπάνες που εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών, ώστε όσες περιπτώσεις κριθεί ότι δεν εξυπηρετούν παραγωγικούς και αναπτυξιακούς σκοπούς, να καταργηθούν.
Νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό
Οι αυτοδιοικητικές εκλογές διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, καθώς τα αποτελέσματα της 15ης Οκτωβρίου φέρνουν τον Κώστα Αγοραστό μετά από 13 χρόνια να παραδίδει τη σκυτάλη στον Δημήτρη Κουρέτα.
Mε 155.638 ψήφους σε όλη τη Θεσσαλία, η περιφερειακή παράταξη «Πρωτοβουλία» του Δημήτρη Κουρέτα πήρε ποσοστό 59,68 στον δεύτερο γύρο, καταλαμβάνοντας στη σύνθεση του νέου περιφερειακού συμβουλίου 27 έδρες, τη στιγμή που η «Συμμαχία υπέρ των πολιτών» του Κώστα Αγοραστού έλαβε 105.140 ψήφους που μεταφράζονται σε ποσοστό 40,32% και σε 12 έδρες.
Από τρεις έδρες θα έχουν η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας και οι Ενωμένοι Θεσσαλοί, συμπληρώνοντας το παζλ του νέου περιφερειακού συμβουλίου.
Tι ανέφερε ο ίδιος ο Δημήτρης Κουρέτας μετά την εκλογή του στη θέση του περιφερειάρχη Θεσσαλίας; Σύμφωνα με ανάρτησή του στα social media: «Όταν ήρθα στη Θεσσαλία το 1996 ως καθηγητής στη Γεωπονική Σχολή και μετά το 2000 στη Βιοχημεία, έκανα βόλτες μόνος μου σε διάφορα μέρη πριν αρχίσω να έχω κοινωνικές επαφές γιατί δεν γνώριζα κανένα. Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι οι Θεσσαλοί κάποια στιγμή θα επέλεγαν εμένα για περιφερειάρχη. Ύψιστη τιμή. Και για να πάμε και λίγο και στη νοηματοδότηση η λέξη υπουργός, σημαίνει υπό το έργο. Δηλαδή υποτάσσεται κάνεις στο έργο που έχει να κάνει. Χωρίς πολλά λόγια, αυτό είναι το σημαντικό τελικά και για αυτό θα με κρίνετε κάποια στιγμή. Σας ξαναλέω και κλείνω ότι ύψιστη αξία για μένα είναι η ατομική ευθύνη. Σας ευχαριστώ όλες και όλους για την ύψιστη τιμή και τώρα ώρα για δουλειά. Δουλειά, δουλειά».
Αν νομίζει κανείς βέβαια ότι ξεμπερδέψαμε με τις εκλογικές διαδικασίες, κάνει λάθος, καθώς εντός του 2024 έχουμε και Ευρωεκλογές. Συγκεκριμένα, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση οι ευρωεκλογές του 2024 αναμένεται να διεξαχθούν το χρονικό διάστημα από 6 έως 9 Ιουνίου του συγκεκριμένου έτους.
H γηρασμένη Ευρώπη και η ενίσχυση της Υγείας
Το 2024, οι άνω των 65 ετών θα είναι περισσότεροι από τους κάτω των 15 ετών στην Ευρώπη, προειδοποίησε με πρόσφατη ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο οποίος απηύθυνε έκκληση να βελτιωθούν τα μέτρα για να γερνούν οι άνθρωποι με καλή υγεία.
«Μέχρι το 2024, εκτιμάμε ότι ο πληθυσμός των ανθρώπων ηλικίας άνω των 65 ετών θα είναι μεγαλύτερος απ’ αυτόν των κάτω των 15 ετών στην περιφέρεια Ευρώπης του ΠΟΥ», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Σε παγκόσμια κλίμακα, αυτό αναμένεται να συμβεί 60 χρόνια αργότερα, γύρω στο 2064, σύμφωνα με τις προβολές του ινστιτούτου Our World in Data.
«Η τάση αυτή είναι συνώνυμη με νέες κοινωνικές, οικονομικές και υγειονομικές προκλήσεις», επισήμανε ο ευρωπαϊκός κλάδος του υγειονομικού οργανισμού, στον οποίο περιλαμβάνονται 53 χώρες, ορισμένες από τις οποίες βρίσκονται στην κεντρική Ασία.
Στο σύνολο της «Γηραιάς Ηπείρου» πάντως, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής είναι συχνά συνώνυμη με κλονισμένη υγεία.
Σε επίπεδο δομών στην Ελλάδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει την πρόσληψη 6.500 ατόμων για την ενίσχυση του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού, και απομένει να ξεκαθαρίσουν οι όροι με τους οποίους θα γίνουν αυτές. Επίσης, το πρώτο δίμηνο του 2024 αναμένεται να ξεκινήσουν και οι real time έλεγχοι των παραπεμπτικών που θα γίνονται με βάση τον ΑΜΚΑ του ασθενούς και το ιατρικό ιστορικό του. Μία βασική αιτία για τον μεγάλο αριθμό απεικονιστικών εξετάσεων είναι η απουσία κανόνων συνταγογράφησης και η μη εφαρμογή διαγνωστικών πρωτοκόλλων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον έλεγχο των αξονικών και μαγνητικών τομογραφιών, στις οποίες η δαπάνη το πρώτο εξάμηνο του 2023 έφτασε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Σε επιστημονικό επίπεδο, το 2024 έρχεται το νέο εμβόλιο που θα προστατεύσει τους ευπαθείς από τον ιό RSV, ενώ την ίδια στιγμή, με την τεχνολογία των εμβολίων τύπου m-RNA να είναι διαθέσιμη αλλά και δοκιμασμένη, υπάρχει η εκτίμηση ότι θα αναπτυχθούν τέτοια ικανά να καταπολεμήσουν την «επάρατη» νόσο. Μάλιστα, τα εμβόλια αυτά δεν αποκλείεται να είναι διαθέσιμα ακόμη και μέσα στο 2024.
Θα «τρέξει» περισσότερο η Τεχνητή Νοημοσύνη ή…;
Με το διαδίκτυο να έχει κατακλυστεί από σελίδες που προσφέρουν υπηρεσίες σχεδόν για τα πάντα μέσω τεχνητής νοημοσύνης (εκπληκτικό για παράδειγμα το ChatGPT) και τις εξελίξεις να είναι ραγδαίες, θα περίμενε κανείς ότι το 2024 θα επιφέρει περισσότερα νέα στοιχεία. Ή μήπως όχι; Σύμφωνα με την εταιρεία αναλυτών CCS Insight, o κλάδος της Τεχνητής Νοημοσύνης πρόκειται να υποστεί έναν γερό «σοκ» μέσα στο επόμενο έτος! Στη μελέτη, οι αναλυτές επισήμαναν την εξασθένιση της διαφημιστικής εκστρατείας γύρω από την τεχνολογία και το αυξανόμενο κόστος που απαιτείται για τη λειτουργία της. Οι ίδιοι έχουν ενδείξεις ότι η τεχνολογία ήδη αντιμετωπίζει μια επικείμενη επιβράδυνση!
Από την άλλη, οι «έξυπνες» εφαρμογές και οι ανάλογες συσκευές θα συνεχίσουν όμως να διεισδύουν στην καθημερινότητά μας. Τα «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα θα συνεχίσουν να αποτελούν προέκταση του χεριού μας, και οι εφαρμογές που αναπτύσσονται μειώνουν όλο και περισσότερο τις μετακινήσεις και τον χρόνο εκτέλεσης γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Την ίδια στιγμή, σε πολλά νοικοκυριά σε χώρες του εξωτερικού η χρήση «έξυπνων» οικιακών συσκευών θεωρείται δεδομένη, αλλά μόλις την τελευταία διετία έχουν κάνει την εμφάνισή τους στα ελληνικά νοικοκυριά «έξυπνοι» βοηθοί, όπως η Αlexa, η Siri και ο βοηθός της Google. Η διείσδυση της παρουσίας τους αναμένεται ν’ αυξηθεί από εδώ και πέρα, με βάση και τον διαθέσιμο εξοπλισμό που μπορεί να διαθέτει ένα ελληνικό νοικοκυριό, είτε πρόκειται για τις συσκευές, είτε ακόμη και για συστήματα ασφαλείας!
Η αγορά τροφίμων υπό το πρίσμα της ακρίβειας
Η πανδημία αλλά κυρίως η ακρίβεια έχουν οδηγήσει το αγοραστικό κοινό στο ν’ αλλάξει συνήθειες, την ώρα που οι περισσότεροι δείχνουν να κατανοούν ότι τα επεξεργασμένα τρόφιμα δεν είναι και ό,τι καλύτερο αυτήν τη στιγμή.
Με βάση και το 2024, ο παγκόσμιος τομέας βιολογικών τροφίμων και ποτών αναμένεται να συνεχίσει να σημειώνει ανάπτυξη. Ωστόσο επειδή όλα είναι και θέμα κόστους, και με βασικά είδη διατροφής όπως το ελληνικό ελαιόλαδο να κοστίζουν μία μικρή περιουσία ήδη, οι ιδιωτικές ετικέτες των μεγάλων πολυκαταστημάτων και αλυσίδων αναμένεται να παρουσιάσουν μεγαλύτερες πωλήσεις, και γενικά οι πωλήσεις μεγαλύτερη πτώση.
Από την άλλη, με την ακρίβεια να μην υποχωρεί, η τάση για προμήθεια τροφίμων μακράς διαρκείας, προκειμένου να διατηρούνται σε περίπτωση ανατιμήσεων, συνεχίζει ν’ αυξάνεται.
Έρευνες δείχνουν παράλληλα ότι οι άνθρωποι επιθυμούν όλο και περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα και οι εταιρείες ανταποκρίνονται. Πολλές μάρκες εστιάζουν πλέον στην εξοικονόμηση νερού κατά την κατασκευή των προϊόντων τους, ενώ συνεχίζονται και βελτιώνονται οι φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, όπως οι επαναχρησιμοποιήσιμες τσάντες και οι βιοδιασπώμενες συσκευασίες.
Ελλάδα – Ιαπωνία σε ένα έτος…!
Σημεία επαφής ανάμεσα σε Ελλάδα και Ιαπωνία υπάρχουν (πχ ο εθνικός ποιητής της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου Λευκάδιος Χερν έλκει την καταγωγή του από την πλευρά της μητέρας του από τη Λευκάδα). Έτσι,
Το 2024 χαρακτηρίζεται ως Έτος Πολιτισμού και Τουρισμού Ελλάδας-Ιαπωνίας, και σε εθνικό επίπεδο οι αρμόδιοι προγραμματίζουν προγραμματίζεται μία σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων, τόσο στην Ιαπωνία όσο και στην Ελλάδα, που περιλαμβάνουν αρχαιολογικές εκθέσεις, φεστιβάλ κινηματογράφου, θεατρικές παραστάσεις, κονσέρτα, εκδηλώσεις γαστρονομίας κ.ά.
