Να μην μετατραπεί ο Βόλος σε κέντρο συγκέντρωσης και επεξεργασίας των υπολειμμάτων RDF της Κεντρικής Ελλάδας και τονίζει σε ανακοίνωσή του ο δημοτικός σύμβουλος της Συμμαχίας για τον Βόλο κ. Στέλιος Λημνιός, εξηγώντας τι συμβαίνει με την Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων, η οποία, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή εντολή, πρέπει να λειτουργήσει ως Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης.
Αρχικά, ο κ. Λημνιός προχωρά στην δημοσίευση του ιστορικού αυτής της απόφασης, σημειώνοντας ότι η Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων εντάχθηκε το 2021 για χρηματοδότηση στο ΕΣΠΑ 2014-2020 με ποσόν 39.985.320 €.
Η ΜΕΑ (Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων ) του Βόλου προέβλεπε επεξεργασία 2 ρευμάτων αποβλήτων, δηλαδή 2 κάδους: ΠΡΑΣΙΝΟ για τα σύμμεικτα οικιακά και ΚΑΦΕ για τα οργανικά, τα οποία θα έπρεπε πρώτα να διαχωριστούν στην πηγή, ώστε δίπλα σε κάθε ΠΡΑΣΙΝΟ κάδο να τοποθετηθεί ένας ΚΑΦΕ για τα οργανικά απόβλητα (βιοαπόβλητα).
Δεν υπήρχε πρόβλεψη ( σε καμία ΜΕΑ , εκτός της ΘΗΒΑΣ ) για το τρίτο ρεύμα ανακύκλωσης δηλαδή, για τα απόβλητα του ΜΠΛΕ κάδου.
Όμως, όπως σημειώνει ο κ. Λημνιός, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027 με τίτλο Περιβάλλον κ’ Κλιματική Αλλαγή ( ΠΕΚΑ ), έθεσε ως προϋπόθεση ( για να δοθούν χρηματοδοτήσεις στις μονάδες αυτές) να μετατραπούν σε ΜΑΑ (Μονάδες Ανάκτησης κ’ Ανακύκλωσης) ώστε να υποδέχονται τα στερεά απόβλητα και του ΜΠΛΕ κάδου. Επομένως, όπως τονίζει ο δημοτικός σύμβουλος, πρέπει η μονάδα του Βόλου να μετατραπεί από ΜΕΑ σε ΜΑΑ .
Ακολούθως ο κ. Λημνιός αναφέρει και τι ισχύει με το νομικό πλαίσιο, που συνοδεύει την δημιουργία αυτής της μονάδας.
Επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε τα τελευταία 15 χρόνια μέσω ΕΣΠΑ εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για την διαχείριση των στερεών απόβλητων, αλλά η χώρα μας παρέμεινε στάσιμη με ποσοστά ταφής άνω του 80%, ενώ ταυτόχρονα έχασε σημαντικά κονδύλια συγχρηματοδοτούμενων πόρων π.χ. από το ΕΣΠΑ 2014-20 δεν αξιοποίησε το 33% δηλ.300.000.000 € . Έθεσε πλέον αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις για να συνεχιστούν οι χρηματοδοτήσεις.
Σύμφωνα με αυτούς, θα δώσει πρώτα το 60% των αναγκαίων κονδυλίων και εφόσον οι δήμοι πιάσουν τους στόχους, τότε θα πάρουν και το υπόλοιπο 25% ( το 15% που απομένει θα είναι η ελληνική συμμετοχή στο πρόγραμμα).
Στις 12/4/2024 ο δήμος Βόλου όπως αναφέρει ο ίδιος, υπέγραψε τη σύμβαση κατασκευής του έργου. Λειτούργησε ως φορέας υλοποίησης για λογαριασμό του ΦΟΔΣΑ Μαγνησιας ,ο οποίος όμως δεν έχει την απαραίτητη στελέχωση για να το εκτελέσει.
Η σύμβαση αυτή έχει μεγαλύτερο προϋπολογισμό από τον αρχικό, διότι εκτός της κατασκευής θα υπάρχει και το κόστος λειτουργίας από την ανάδοχο κατασκευάστρια εταιρεία (6+6 έτη).
Η μελέτη προέβλεπε την υποδοχή 50.600 tn/έτος σύμμεικτων Αστικών Στερεών Αποβλητων ( ΑΣΑ ) και 15.209 tn/έτος προδιαλεγμένων οργανικών αποβλήτων από τους δήμους της Μαγνησίας , εκτός των νησιωτικών .
Οι στόχοι ήταν:
α. Ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών
β. Παραγωγή κομπόστ υψηλής ποιότητας.
γ. Παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου (RDF) υψηλής ποιότητας, ώστε να έχει εμπορική αξία.
δ. Ελαχιστοποίηση του υπολείμματος που θα θάβεται στον διπλανό ΧΥΤΥ
Δ. Μετατροπή της ΜΕΑ σε ΜΑΑ
α. Η κατασκευή μιας ΜΕΑ διαρκεί συνήθως 3 χρόνια.
Επειδή το πρόγραμμα μετατροπής των ΜΕΑ σε ΜΑΑ δεν έχει ξεκινήσει ακόμη ( θα χρειαστούν εντάξεις, αναβαθμίσεις. μελέτες αναπροσαρμογής) είναι βέβαιο, όπως αναφέρει ο δημοτικός σύμβουλος, ότι το τελικό αποτέλεσμα θα καθυστερήσει περίπου 4 έτη.
β. Για να υλοποιηθεί η διαλογή στην πηγή θα χρειαστούν ΚΑΦΕ κάδοι, αλλά και πρόγραμμα ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών.
Στόχοι του νέου ΠΕΚΑ
Την ίδια στιγμή οι στόχοι του νέου ΠΕΚΑ, του νέου δηλαδή προγράμματος του ΕΣΠΑ 2021-2027 με τίτλο Περιβάλλον κ’ Κλιματική Αλλαγή είναι οι εξής:
α. Η Ελλάδα θα πρέπει μέχρι το 2025 να εκτρέπει από την ταφή το 55% του συνόλου των αποβλήτων.
Δηλαδή, εξηγεί ο κ. Λημνιός, αυτό το ποσοστό θα πρέπει να είναι ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτί, χαρτόνι, πλαστικά, μέταλλα και γυαλί) και βιοαπόβλητα, που θα μετατρέπονται σε οργανικό κομπόστ.
β. Ως το 2030 το ποσοστό αυτό πρέπει να γίνει 60% και μέχρι το 2035, 65%>
Συμπεράσματα
Έχοντας παρουσιάσει τα δεδομένα ο κ. Λημνιός προχωρά και στα συμπεράσματα για τη νέα αυτή μονάδα σημειώνοντας ότι :
1. Μέχρι τη λήξη του τρέχοντος ΕΣΠΑ είναι σχεδόν αδύνατο να κατασκευαστεί, να λειτουργήσει και να υλοποιηθεί ο στόχος εκτροπής του 55% και 60%
Στην περίπτωση αυτή είναι άγνωστο ποιος θα καλύψει το 25 % που θα χρησιμοποιήσει ως κίνητρο και επιβράβευση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με το νέο ΠΕΚΑ, το οποίο έχει υπογράψει και χώρα μας, τέτοιες διαφορές θα επιβαρύνουν τους δικαιούχους, που στην περίπτωση μας είναι ο ΦΟΔΣΑ Μαγνησίας ,δηλ.οι δήμοι που τον συγκροτούν.
2. Επειδή οι ΜΕΑ των γειτονικών νομών δεν προβλεπόταν να παράγουν δευτερογενές καύσιμο (RDF), είναι εύλογο να αναζητηθεί για το σκοπό αυτό, κατάλληλη μονάδα μετατροπής των αντίστοιχων υπολειμμάτων τους σε RDF (κατόπιν διαλογής, συμπίεσης και μεταφοράς)
Πλησιέστερη μονάδα για τέτοιο σκοπό είναι αυτή του Βόλου.
3. Η διάθεση και αξιοποίηση του παραγόμενου RDF είναι απίθανο να γίνει στην τοπική τσιμεντοβιομηχανία, διότι εκείνο που φέρνει από την Ιταλία, συνοδεύεται με σημαντική χρηματική επιδότηση προς την εταιρεία
Επομένως η πιθανότερη εξέλιξη θα είναι η κατασκευή και λειτουργία εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος σε κοντινή απόσταση από την ΜΑΑ ( ώστε να μηδενιστεί το κόστος μεταφοράς του RDF). Η υλοποίηση του σεναρίου αυτού ,που στηρίζεται σε λογικές εκτιμήσεις και μπορεί να γίνει σταδιακά και βήμα – βήμα,θα επιβαρύνει το Βόλο με νέο φορτίο αερίων ρύπων.
«Όχι μόνο θα γίνει κέντρο συγκέντρωσης και επεξεργασίας των υπολειμμάτων της Κεντρικής Ελλάδας αλλά με την καύση τους θα μετατραπεί σε περιοχή πλέον υψηλού κινδύνου για τη δημόσια υγεία , αφού ήδη η υπάρχουσα κατάσταση είναι ακραία», καταλήγει ο ίδιος.
