Η Ένωση Προφορικής Ιστορίας, σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διοργανώνει διεθνές συνέδριο με θέμα «Αντιστάσεις και αμφισβητήσεις: Νέες προσεγγίσεις στην Προφορική Ιστορία», το οποίο θα διεξαχθεί στο αμφιθέατρο Σαράτση, στο παραλιακό συγκρότημα του Πανεπιστημίου στον Βόλο, στις 8-10 Νοεμβρίου 2024. Ήδη από τη δεκαετία του 1970 η προφορική ιστορία επιδίωξε να αποτελέσει έκφραση μιας αντι-ηγεμονικής μορφής μνήμης και εργαλείο κοινωνικής παρέμβασης.
Το συνέδριο θέτει στο επίκεντρο πολλαπλές μορφές αντίστασης τόσο σε συλλογικό επίπεδο όσο και «καθημερινές πράξεις αντίστασης», ρητές και υπόρρητες μορφές αμφισβήτησης που δεν εκφράζονται με καθαρά πολιτικούς όρους, πράξεις ανυπακοής και υπονόμευσης της εξουσίας που περνούν απαρατήρητες από τους κρατούντες αλλά ενδυναμώνουν τους υποτελείς.
Επικεντρώνεται στα εξής ερωτήματα: Πώς μπορούμε να αναστοχαστούμε τις έννοιες «αντίσταση» και «αμφισβήτηση» μέσα από τη μελέτη των τεκμηρίων της προφορικής μνήμης και της βιογραφικής αφήγησης; Με ποιους τρόπους αμφισβητούν ή περιπλέκουν οι προφορικές βιογραφικές αφηγήσεις τα ηγεμονικά αφηγήματα; Ποιες νέες μορφές δράσης αναδεικνύονται, ποιες είναι οι δομές εξουσίας που αμφισβητούν, πώς μετατρέπεται η ενσώματη εμπειρία σε αφήγηση, αλλά και ποιες είναι οι αντιστάσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο ως ερευνητές προφορικής ιστορίας;
Στο πλαίσιο του συνεδρίου οργανώνεται στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Oral History and Biographical Approach: An Inspiring Dialogue», στο οποίο θα συμμετάσχουν η ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Göttingen, Gabriele Rosenthal, η ανεξάρτητη ερευνήτρια και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Oral History Dr Lindsey Dodd και η ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν.
Σύνδεσμος παρακολούθησης:
https://uth.webex.com/uth/j.php?MTID=m56b67f046aa816923aa9ea921c3151b4
Κεντρικός ομιλητής του συνεδρίου θα είναι ο Alessandro Portelli (Università di Roma «La Sapienza», Circolo Gianni Bosio), μια από τις σημαντικότερες μορφές του κλάδου της προφορικής ιστορίας διεθνώς. Ο τίτλος της ομιλίας του είναι War, Violence and the Ethics of Resistance.
Σύνδεσμος παρακολούθησης:
https://uth.webex.com/uth/j.php?MTID=m2a812f6e994e832b79897e3aedaf5df0
Το Σάββατο 9 Νοεμβρίου στις 13.45 θα προβληθεί στην αίθουσα Θ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας η ταινία Otranto των Latent Community, που αποτελείται από τους εικαστικούς καλλιτέχνες και σκηνοθέτες Ιώνιαν Μπισάι και Σωτήρη Τσίγκανο (24’41’’, 2020).
Το συνέδριο θα διεξαχθεί δια ζώσης με ανακοινώσεις στα ελληνικά και στα αγγλικά.
Αναλυτικά το πρόγραμμα του Συνεδρίου:
Παρασκευή 8 Νοεμβρίου
9.00-9.30
Προσέλευση
9.30-10.15
Χαιρετισμός του Πολυμέρη Βόγλη, διευθυντή ΠΜΣ «Σπουδές στην Κινητικότητα» (Ι.Α.ΚΑ)
Εισαγωγή Ποθητή Χαντζαρούλα, Αντώνης Αντωνίου
10.15-11.45
Συλλογική δράση, κινήματα, δημόσιος χώρος
Συντονισμός: Δήμητρα Λαμπροπούλου
Χαρά Κούκη Ενάντια και πέρα από την απελπισία: ιστορίες αλληλεγγύης από την Αθήνα της κρίσης
Ειρήνη Βαλληνδρά Από την πλατεία Κυψέλης ως την πλατεία Εξαρχείων: χαρτογραφικές αφηγήσεις, ως
μορφές πολιτικής αντίστασης
Μιχάλης Καστανίδης, Ρεγγίνα Μαντανίκα, Ηώ Χαβιαρά (Ομάδα OpenEleusis) Ιστορίες της πόλης της Ελευσίνας
Μαρία Μαλαίνου Αντιστάσεις καθημερινής ζωής από τους εργαζομένους της εστίασης στα χρόνια της κρίσης
11.45-12.15 Διάλειμμα
12.15-14.00
Νεανικές μορφές αντίστασης στο μεταπολεμικό κόσμο
Συντονισμός: Αννίτα Πρασσά
Χριστίνα Κονιάλη Νεανική δράση και μορφές αντίστασης μέσα από την παράνομη ΕΠΟΝ τη δεκαετία του ΄50
Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου (ΟΠΙΒΟ) Φωνές αμφισβήτησης και αντίστασης: Η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη στο νομό Μαγνησίας
Δήμητρα Λαμπροπούλου «Κι αυτή ήταν η πρώτη μου επανάσταση…»: διαδρομές αμφισβήτησης εργαζόμενων μαθητών και μαθητριών στη μακρά δεκαετία του εξήντα
Δήμητρα-Νεφέλη Αλωνιάτη «Ο 815 θα καταργηθεί στο πεζοδρόμιο»: Μαρτυρίες για την ανατροπή ενός νόμου στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης
Μεσημεριανό διάλειμμα 14.00-16.30
16.30-17.45
Η αντίσταση ως δράση και ως βίωμα
Συντονισμός: Πολυμέρης Βόγλης
Μαρία Καβάλα «Ορισμοί» και νοηματοδοτήσεις της αντίστασης στις προφορικές αφηγήσεις για την Κατοχή στη Θεσσαλονίκη
Δημήτρης Μάντζαρης Λειτουργώντας το συμμαχικό ασύρματο στην κατοχική Λέσβο. Προφορικές μαρτυρίες καθημερινής δράσης και αντίστασης
Ομάδα Προφορικής Ιστορίας-Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης (ΟΠΙ-ΙΣΜΟ) Πολλαπλές μορφές αντίστασης στον Έβρο
17.45-19.00
Οικογενειακή μνήμη της Αντίστασης στην Δικτατορία
Συντονισμός: Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν
Ασημίνα Λαμπροπούλου Πατρίς, Θρησκεία και διαλυμένη οικογένεια. Η δράση των συζύγων των διωχθέντων από τη Χούντα αριστερών
Μαρία Βλαχάκη Η προφορική ιστορία για την προσέγγιση συγκρουσιακών ζητημάτων στη σχολική ιστορία: Αντιστάσεις στη θεσμική μνήμη, νέες αναπαραστάσεις του παρελθόντος
Ελένη Καλομοίρα Λαμπρίδου, Βασίλης Δαλκαβούκης Καθημερινές πράξεις αντίστασης στην περίοδο της δικτατορίας 1967-1974 μέσα από μαρτυρίες παιδιών εξόριστων πολιτικών κρατουμένων
19.00-19.30 Διάλειμμα
Keynote speech
19.30-20.30
Alessandro Portelli, Università di Roma «La Sapienza», Circolo Gianni Bosio
War, Violence and the Ethics of Resistance
Chair: Antonis Antoniou
https://uth.webex.com/uth/j.php?MTID=m2a812f6e994e832b79897e3aedaf5df0
Σάββατο 9 Νοεμβρίου
9.30-11.00
Εργατικές διεκδικήσεις, συλλογικότητες, υποκειμενικότητα
Συντονισμός: Βασίλης Δαλκαβούκης
Άκης Παλαιολόγος Εργατική αμφισβήτηση σε εργοδοτικές στρατηγικές στην πατραϊκή βιομηχανία της Μεταπολίτευσης μέσα από προφορικές μαρτυρίες
Δήμητρα Κόφτη Αντιστάσεις και αμφισβητήσεις στο πεδίο της εργασίας
Γιώργος Τσιώλης Η ηθική της αντίστασης και της φροντίδας ως πλαίσια υποκειμενοποίησης σύγχρονων επισφαλώς εργαζομένων
Στέφανος Βαμιεδάκης, Αλέκος Μοριανόπουλος Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Νέας Ιωνίας (ΟΠΙΝΙ) Εργατικές αντιστάσεις σε μια γερμανική πολυεθνική. Τα «κορίτσια» της ΤΡΙΟΥΜΦ
11.00-11.30 Διάλειμμα
11.30-13.00
Αναιρώντας το στίγμα
Συντονισμός: Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν
Κώστας Γιαννακόπουλος Το στίγμα της αδερφής. Έμφυλες ιστορίες καταδίωξης και επιβίωσης
ή/και αντίστασης στη μεταπολεμική Ελλάδα
Χριστίνα Τσαμουρτζή Αντιστασιακή μνήμη και αντίσταση στη μνήμη μέσα από αφηγήσεις ζωής
Ιλιρίντα Μουσαράι “Dëshmi για τις γενιές που θα έρθουν”: η προφορική ιστορία ως μέσο συγκρότησης και διατήρησης συλλογικής (αντι)μνήμης
13.00-13.45
Μορφές αντίστασης στο χώρο της υγείας
Συντονισμός: Γιώργος Τσιώλης
Ειρήνη Πέτρου Ψηφίδες ταυτότητας και αντίστασης στις αφηγήσεις για τον καρκίνο του μαστού
Ανθή Χατζηπέτρου Η αναπηρία ως βίωμα και ως αφήγηση
13.45-16.00
Αίθουσα Θ
Προβολή της ταινίας Otranto (2020) των Latent Community (Ιώνιαν Μπισάι και Σωτήρης Τσίγκανος) 24’.41’’
16.00-17.30
Πολιτισμικές πρακτικές αντίστασης
Συντονισμός: Δήμητρα Κόφτη
Γεράσιμος Μακρής Το δένδρο του Azraq Benda στο Daym Abū Ḥashīsh. Θραύσματα μιας εναλλακτικής ιστορίας απογόνων δούλων στο Σουδάν
Μουράτ Ισσί Παράδοση της προφορικής ιστορίας και οι Κούρδοι
Κωνσταντίνα Μπάδα Η λαϊκή κουλτούρα ως μορφή και πεδίο «αντίστασης» στις προφορικές αφηγήσεις ζωής
Νίκος Τσικρίκης, Αντώνης Αντωνίου Τα τσιπουράδικα του Βόλου και της Νέας Ιωνίας ως τόπος εκδήλωσης «αόρατων» αντιστάσεων μέσα από προφορικές μαρτυρίες Μικρασιατών/-ισσών
17.30-19.15
Contesting mainstream narratives on migration
Moderator: Marlen Mouliou
Maria Adamopoulou Resist to Exist: Re-gendering the Memory of Greek Gastarbeiter Migration
Chris Zisis Visual and Material Displays of Migration Histor(ies) in Museum Exhibition in Germany
Kostas Gousis «Sharing the Stories of Others»: The Use of the Biographical Narrative Approach in Research on Migrant Activism
Yiorgo Topalidis The Social Construction of Ottoman Greek Identity in an Early 20th-Century U.S. Context
Marina Bantiou Resistances, Contestations, and Resilience in the Migration Experiences of Cretan Women in New Zealand in the 1960s
19.15-19.30 Διάλειμμα
19.30-21.00
Roundtable Discussion: Oral History and Biographical Approach: An Inspiring Dialogue
Participants: Gabriele Rosenthal, Prof. Emerita, Göttingen Universität
Dr. Lindsey Dodd, Independent oral historian, editor of Oral History (on-line)
Chair: Riki Van Boeschoten, Prof. Emerita, University of Thessaly
https://uth.webex.com/uth/j.php?MTID=m56b67f046aa816923aa9ea921c3151b4
Κυριακή 10 Νοεμβρίου
10.00-11.30
Εναλλακτικές νοηματοδοτήσεις της στρατοπεδικής μνήμης
Συντονισμός: Μαρία Καβάλα
Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Βόλου (ΟΠΙΒΟ) Μνήμη και αφηγηματικότητα: ιστορίες αντίστασης στα ναζιστικά στρατόπεδα
Ελένη Μπεζέ Προφορικές μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων: Μιλώντας για τη Σοά και μορφές αντίστασης
Κερασία Μαλαγιώργη «Θύματα», «επιζώντες», «ήρωες» και η «δεύτερη γενιά»: Αφηγήσεις πράξεων αντίστασης από απογόνους Ισραηλινών επιζώντων της Σοά ελληνο-εβραϊκής καταγωγής
Ευαγγελία Ιερεμία Η αντίσταση στα στρατόπεδα εξόντωσης: Η περίπτωση των Sonderkommando του Άουσβιτς
11.30-12.00 Διάλειμμα
12.00-12.45
Αμφισβητήσεις των πατριαρχικών δομών εξουσίας
Συντονισμός: Ιωάννα Λαλιώτου
Ιωάννα Μπιμπλή Πατριαρχικές σχέσεις και αντιστάσεις στην ελληνική ύπαιθρο (1930-1960)
Μαίρη Κυαμέτη Ιστορίες ζωής των αγροτισσών στην μεταπολεμική Σάμο: μια διαρκής και αμφίδρομη αμφισβήτηση
12.45-14.00
Αναστοχαστικές προσεγγίσεις στην έρευνα της προφορικής ιστορίας
Συντονισμός: Ρίκα Μπενβενίστε
Ελευθερία Αλεξανδρή, Χαλήλ Ιμάμογλου Η «αλληλέγγυα έρευνα» ως πρόταση για την διεξαγωγή ποιοτικών συνεντεύξεων στην προφορική ιστορία
Πατρίτσια Λάζου Πίσω από τις αφηγήσεις. Μηχανισμοί αντίστασης και αντοχής του επικοινωνιακού γεγονότος. Επιτέλεση
Αντιγόνη Ευστρατόγλου, Γιώργος Κουλαουζίδης Οι αντιστάσεις που εκφράζουν οι κρατούμενοι μαθητές ως μέσο προσανατολισμού της ερευνήτριας στο αδιαφανές ερευνητικό πεδίο των σχολείων των φυλακών
Οργανωτική Επιτροπή
Αντώνης Αντωνίου (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο)
Μαρία Βλαχάκη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γιάννης Κουκμάς (2023 Ελευσίνα)
Μαριλένα Κουκούλη (Πολιτιστική διαχειρίστρια)
Μάρλεν Μούλιου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ρίκα Μπενβενίστε (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Αννίτα Πρασσά (ΓΑΚ Μαγνησίας)
Ποθητή Χαντζαρούλα (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Επιστημονική Επιτροπή
Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Δήμητρα Κόφτη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Δήμητρα Λαμπροπούλου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ρίκα Μπενβενίστε (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γιώργος Τσιώλης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Για το πρόγραμμα του συνεδρίου επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της Ε.Π.Ι. http://epi.uth.gr/6th_conference/
