Όταν η Wandhashina, προσφύγισσα από την Αϊτή, έφτασε στη Σάμο τον Ιανουάριο του 2025, είχε μαζί της ελάχιστα πράγματα, αλλά ήταν αποφασισμένη να ξαναχτίσει τη ζωή της. Στα 25 της χρόνια, είχε ήδη ακολουθήσει μια μακρά και δύσκολη διαδρομή μέχρι να φτάσει στην Ελλάδα. Εδώ, όμως, βρήκε ασφάλεια και την ευκαιρία για μια νέα αρχή.
Μέσα στο διάστημα που πέρασε στη δομή της Σάμου, αναζήτησε οποιαδήποτε ευκαιρία θα τη βοηθούσε να προχωρήσει γρήγορα και να δημιουργήσει μια νέα ζωή στη χώρα. Εκεί γνώρισε τον Mohamed, σύμβουλο απασχόλησης της ΜΕΤΑδρασης. Από την πρώτη τους συνάντηση, ο Mohamed διέκρινε την αποφασιστικότητα και τη διάθεσή της να προοδεύσει.
Την ενθάρρυνε να παρακολουθήσει μαθήματα ελληνικής γλώσσας και της μίλησε για το Ready4Business, ένα πρόγραμμα στήριξης της επιχειρηματικότητας που υλοποιεί η ΜΕΤΑδραση σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και με την οικονομική υποστήριξη της VISA Europe.
Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για να βοηθά πρόσφυγες να μετατρέψουν τις ιδέες τους σε βιώσιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες, προσφέροντας εξατομικευμένη καθοδήγηση σε κάθε στάδιο της διαδικασίας: από τον επιχειρηματικό σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση έως την κατανόηση και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ελληνικής αγοράς.
Για τη Wandhashina, ήταν ακριβώς η υποστήριξη που χρειαζόταν. Η συμμετοχή της, ωστόσο, απαιτούσε αφοσίωση και σκληρή δουλειά. Αρχικά παρακολουθούσε μαθήματα ελληνικών παράλληλα με τις δραστηριότητες του προγράμματος. Στη συνέχεια επέλεξε να επικεντρωθεί πλήρως στην ανάπτυξη της επιχειρηματικής της ιδέας, διακόπτοντας προσωρινά τα μαθήματα γλώσσας.
Όταν αργότερα μετακόμισε στην Αθήνα, συνέχισε τα μαθήματα εξ αποστάσεως, αποφασισμένη να βελτιώσει τις γλωσσικές της δεξιότητες, ενώ παράλληλα εργαζόταν συστηματικά για να κάνει πραγματικότητα το επιχειρηματικό της όραμα.
Από τότε που έφτασε στη Σάμο μέχρι τη ζωή της σήμερα στην Αθήνα, η Wandhashina δεν σταμάτησε να προσπαθεί βήμα βήμα να χτίσει τη νέα της ζωή. Ξεκίνησε στον τομέα του λιανεμπορίου, συνέχισε στον κλάδο της φιλοξενίας και αργότερα εργάστηκε σε επιχείρηση μασάζ. Παρά τις δυσκολίες και την αβεβαιότητα των πρώτων μηνών, ένα πράγμα παρέμενε σταθερό: η επιθυμία της να δημιουργήσει κάτι δικό της.
«Επέλεξα να ανοίξω ένα κέντρο μασάζ γιατί πιστεύω στη σημασία της ευεξίας και μου αρέσει να βοηθώ τους ανθρώπους να αισθάνονται καλύτερα», εξηγεί. «Ταυτόχρονα, με ελκύει και ο κόσμος των επιχειρήσεων».
Οι σπουδές και η επαγγελματική της εμπειρία αποτέλεσαν σημαντικά εφόδια για την επίτευξη του στόχου της. Στην Αϊτή είχε σπουδάσει διοίκηση επιχειρήσεων, οικονομικά και θεραπευτικό μασάζ. Στην Ελλάδα συνέχισε να εξελίσσει τις δεξιότητές της, να γνωρίζει καλύτερα την τοπική αγορά και να αποκτά σταδιακά την αυτοπεποίθηση που χρειαζόταν για να μετατρέψει μια ιδέα σε πραγματικότητα.
Μέσα από το πρόγραμμα Ready4Business, άρχισε να δίνει συγκεκριμένη μορφή στο επιχειρηματικό της όραμα, ενώ παράλληλα ήρθε αντιμέτωπη με τις διοικητικές και πρακτικές προκλήσεις που συνεπάγεται η δημιουργία μιας νέας επιχείρησης.
Το πρόγραμμα της προσέφερε εξατομικευμένη καθοδήγηση, πρακτικές γνώσεις και εργαλεία για τα επόμενα βήματά της. Της έδωσε όμως και κάτι εξίσου σημαντικό: την πίστη στις δυνατότητές της.
«Η εμπειρία μου στο πρόγραμμα ήταν απίστευτη», λέει. «Είχα καιρό να νιώσω τόσο ζωντανή και δραστήρια. Έμαθα πώς να διαχειρίζομαι τις δυσκολίες και τους κινδύνους που συνοδεύουν την επιχειρηματικότητα».
Μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές στη διαδρομή της ήταν όταν βρήκε τον χώρο όπου θα στεγαζόταν η μελλοντική της επιχείρηση. Τότε βρέθηκε μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: έπρεπε να αποφασίσει αν θα τον νοικιάσει προτού μάθει αν θα εγκρινόταν η αίτησή της για επιχειρηματικό δάνειο.
Ήταν ένα μεγάλο ρίσκο, αλλά στο τέλος, πήρε την απόφασή της.
«Θα το τολμήσω», είπε στον εαυτό της.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Wandhashina υπέγραψε το μισθωτήριο συμβόλαιο του χώρου και ξεκίνησε τις εργασίες ανακαίνισης χρησιμοποιώντας τις δικές της οικονομίες – χρήματα που είχε καταφέρει να αποταμιεύσει με κόπο από τη δουλειά της.
Δύο μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο, έλαβε τα νέα που περίμενε με αγωνία: η αίτησή της για δάνειο μέσω του προγράμματος είχε εγκριθεί. Το πρώτο άτομο που κάλεσε για να μοιραστεί τη χαρά της ήταν η μητέρα της.
Σήμερα, σε μία γειτονιά της Νέας Σμύρνης στην Αθήνα, το όραμά της έχει γίνει πραγματικότητα. Η επιχείρησή της, Dham Massage, είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα κέντρο παροχής υπηρεσιών μασάζ: αποτελεί ένα βαθιά προσωπικό εγχείρημα που αντανακλά τη διαδρομή, τις αξίες και τα όνειρά της. Ακόμη και το όνομά του κρύβει μια ιδιαίτερη ιστορία. Το Dham συνδυάζει ένα χαϊδευτικό με το οποίο την αποκαλεί η μητέρα της με μέρος του ονόματος της μητέρας της, Chamille. Αποτελεί έναν συμβολικό φόρο τιμής στον άνθρωπο που τη στήριξε σε κάθε βήμα της πορείας της.
Στον χώρο του Dham Massage, η Wandhashina προσφέρει εξειδικευμένες θεραπείες εμπνευσμένες από τις ρίζες της στην Καραϊβική, συνδυάζοντας τεχνικές, παραδόσεις και φυσικά προϊόντα από την πατρίδα της. Επέλεξε τη Νέα Σμύρνη για να στεγάσει την επιχείρησή της καθώς είναι μια ήσυχη αλλά ζωντανή γειτονιά, όπου μπορεί να αναπτύξει σταθερές σχέσεις με την τοπική κοινότητα και τους πελάτες της. Καθώς η πελατειακή της βάση διευρύνεται, εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο να μεγαλώσει την ομάδα της.
Η ιστορία της αποδεικνύει τι μπορεί να πετύχει κανείς με όραμα και επιμονή. Όπως επισημαίνει ο Mohamed, ο σύμβουλος απασχόλησης που τη γνώρισε στη Σάμο, «εργάστηκε σκληρά για να αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία. Όταν έχεις έναν ξεκάθαρο στόχο, όλα αλλάζουν».
Το πρόγραμμα Ready4Business διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε διαδρομές όπως αυτή της Wandhashina. Μέσα από ένα υβριδικό μοντέλο υποστήριξης, που συνδυάζει δια ζώσης και εξ αποστάσεως συμβουλευτική, δίνει τη δυνατότητα σε πρόσφυγες σε όλη την Ελλάδα να έχουν εξειδικευμένη καθοδήγηση για την ανάπτυξη της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας καθώς και συνεχή υποστήριξη από μέντορες. Με αυτόν τον τρόπο, οι συμμετέχοντες ενδυναμώνονται ώστε να αντιμετωπίζουν προκλήσεις, να αξιολογούν επιχειρηματικούς κινδύνους και να χτίζουν βιώσιμες επιχειρήσεις.
Στον πυρήνα του, το πρόγραμμα αναγνωρίζει ότι η ένταξη δεν σημαίνει μόνο πρόσβαση στην εργασία. Μπορεί επίσης να σημαίνει δημιουργία: τη δημιουργία ευκαιριών, εισοδήματος και νέων προοπτικών, αλλά και την ουσιαστική συμβολή στην τοπική οικονομία και κοινωνία.
Για τη Wandhashina, η επιχειρηματικότητα αποτέλεσε τον τρόπο να συνδυάσει τις γνώσεις, την επαγγελματική της εμπειρία, την πολιτισμική της κληρονομιά και τα όνειρά της μέσα από κάτι απτό και ουσιαστικό. Σήμερα, θέλει να μεταφέρει το μήνυμά της και σε άλλες προσφύγισσες και πρόσφυγες που βρίσκονται στην αρχή της δικής τους διαδρομής.
«Η συμβουλή μου είναι να έχουν υπομονή και επιμονή και να μη χάνουν ποτέ από τα μάτια τους τον στόχο τους», λέει. «Να πιστεύουν στη δύναμή τους».
Η Wandhashina είναι μία από τους 95 ανθρώπους με προσφυγικό υπόβαθρο που υποστηρίχθηκαν το 2025 μέσω του προγράμματος Ready4Business, το οποίο υλοποιεί η ΜΕΤΑδραση σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και με την οικονομική υποστήριξη της Visa Europe.
